4 y/
&sxfi>iincs dicit falich, iLrictahLt&tcit
\ llaLi*' * r ( l ~ L, farcatipiiakl,
ii fcr<
, |j>
Nil «t ni auricuit bvcmfa.
o ' r. j
9m
ccnt atvttu
N
(
?
' H
K
<
>
/
)
\
\
\
i
■
N
r~
\
\
y
s
\ .
•>
r
y
. V,*
4
/
I
i
i
Marragonue ^fettlonts nunf
fatis laudata Nauis: per SebaftianuBrant: vernaculo vuU gariqj fermone 8i rhythmo p cucloi^ mortalium fatuitatis femitas effugere cupietiu diredtione/ fpeculo /comodocj? 8C falute : proq? inertis ignaugc^ftulticigppetuainfamia/ exe- cratione/8£ confutatione /nup fabricata : Atqj iampridem per Iacobum Locher/cognometo Philomufunv.Suguqhn latinu tradudta eloquiu : 8£ per Sebaftianu Brant ; denuo feduloq3 reuifasfoelici exorditur principio.
. 14-97-
Nihil fine caufa.
Io.de Olpe
c
Epigrarna
Epiftolaad
S.Brant.
IHarragonia lattoe facta
A Iacobo Locher Philomufo:Suguo*
Eiufde Epigrarna adle&orem .Armma/fint quis triuiali fculptamoncta / Plaude tame teneris ledfcor amice modis Cultius eloquiu nobis fupeiTe putabis ;
Si' canimus tragico fcripta canora pede.
Sponte quidem tenui' fatuos dejpmflmus orfu Stultiuagisqj viris tranftra locata patent. Nauibus ergo vagis ventosqs aurafqj fanentes:
Et falubres portus : 8C loca tutaprecor Cogantur fatui tumido fubfidere ponto:
N e modoidatutalupiter alme viam.
Si foret inter nos astas Saturniaipacis San£la fides: vi tg confpicuuq? dgcus:
Non iam tot fatuos puppis cumulaiTet inertes: Aequora qui fulcantivelaqjpi&a trahunt.
EpiftoIalacobiLocher Philomufi: Ad erudii tiiTimu virum Sebaftianu Brant : lurifconfultum St poeta arguriifimu/prgceptore fuudiledliifimu.
1 ^ ' ' .
ai fas effet : pceptor iucudiffime : exotici ac barbari fermonis quidda tuis mudiffimis auribus ineulcare:ln pfiti ,pludio rudis lo= quutoraudaxq3 iuuet^maib^tuis dedicare:quod mihi labor ingenuus : fedetarieq? nodlea ac freques lucubratio peperere.Sed quia te humanitatis fple dore confpicuu cenforemvideo : ab fq; ruboris ma-
II
culaadte fcribedu pueriles excitam' mati? : nec eni rjf
es de nuero eo^j Critico^ : qcu&j^finihil fapia^
' enii tameafperitudine in alio s vertunt, nec mo j ^ J <-
J _ _ ~ ^ \7/\ric iAiin •* olto min rfj /?
alio defigna tus. mltU i al io v o cis fono t alio <juo(p j fcctttamc iafiatia obfolentiore; necTuperbiaar- < rogftiore : nec capillatior(vti maliuolt iolet) mea ) inteiuaenile obferuitia manucapis . Memi dulcis ! ter me pueru/ftipediis fghcis achademie fub teprg ceptore meruiffe.O dulces cofabulatoes qs fermo ne tuo fuauiffimo coditas : publico i Auditorio te yfitete accepim? . auribus inq tenellis 8C adhuc pp ter pubertatis mollitudine ftrepetib? : falutares ac benmolas folitg tug facudig difciplinas exhibuifti ►
Quotiens eni in frequeti gymnafio certamina poe tapj gradifonamejj vete& chelyn inflamafti ( lepi 3 doqj fufurro cantilenas orphicas/dclphicafq? per- mulfiftii1 quotiens ohphnebi tui dexteritate laure amq? co
turienteiqj Vj<tH<tuniuuiua wiiuiam- ^
dum attice iucuditatis priceps Demofthenes Pia tonifcjj noftri tenellus auditor/orationequam Cal \ . ^ liftratus orator cocitatiffimus /pro Oropo a&u rus ’ .
adeloquetig ftudiu comotusextitit. ItattLcharif 7
fime preceptor ammu meu primitus ad tceliciores ^ ftq d 10 y fe ce(Tas t antraq? (ucndiora /tua affajnlita ^ te ac vrb^itate^ndu^ifti\ Gratias igitur non qs > volumus fed quasnoftn pedto ris ^gujtas_ygk^i | referre no dedigaemur^ Isfam fi gratiagg_j^fones ^ inhocepiftolio pro lufufaeloquetia :pr oc^ mufa^ j rum mfptrammeiam tibi perfoluere conarer: JN[ib>4
[: i qnntjgngob phcebi tui dexteritate laure s
>ronabile /me ad Agam p pidoivi re t a zfcp Caftalii riuulos concit aftri Queadmo^ tice iucuditatis priceps Demofthenes Pia-
a»u«
tici calami argutia : a;gyptieqj papyri crafTitudo / noftris fudoribus vix fatis faceret. Npftrgitaq? ru
rv| A- .
— rt — -
metis examine tmtiiaJbjs . Laudabis difcipuli tui audaciam : qui fui pr^ceptoris faluberrima rhy ths matadatiali fquauis dura ac balbutienti )linguae theutonico linguagio vertit. Nec id pudoris loco p . . habedu duco . cu & Fracifci Petrarchf philofophi
Stoici: ac Mgonu vatis fedtatoris celeberri :catoes P.Bfroaldas vulgares :vernaculaqjdidtamia/PhilippusBeroal dus Bonomen/gque pceptor meus/omnifcp yetuf- tatis «^ndidiffimus ^ etiam lamdudjL
jprimas partes in oi dicendi genere Italia :felfinaqi Yintim tribuit) in latinu fermone vertere n5eftdg;_ dignatus . Ide B occatu' interpres^ effe yoluit.Max imi igitur fpedatiffimic& honoris pirniq; loco dux im^qnne fermonis tui vernaculi(quqegregie pol < IesjTnterpte effe voluifti. Illud nepe inter pcipua f : hu m anitatis genera locari fo let: cu a precep tore di j fcipulus ad honores egregios eleuafrTati igtf te fa I Ifocratcs cio:q[ti Ifocrates Plato qs Socrate/fan&iffimu fece Th f» ' no re » Nec cedo ea inreTheophrafto :q. Ariftotile pe etP rai npatetico^ fundatore maximumaxLfeeiL. Ecqd prifcos cito^cum fatis fupqi meainte obferuabif pi aq? veneratio /l5ge lateq; per fines Germanig : eru ditiffimafq? latiifcholas/me prpcone /intonuit, tes Hubemnns. ftis eft mihi Hubertinus Clericus Creftetinasimar chionis Motifferrati &pedemotanipoeta ftipeda rtusiapud quem Caffalg tuam egregiam virtutem e xp o fui . Interrogabat enim virilte apprfme doc?
III
tus : orator terfiffimus : an etia Germatug fines ei o quentig ac argutioris mufg .dogmata paffitn feini? liarent? te aiebaamicua qui ifilo nafa apud nlates f faceres . Itaq? in verhafidetior fa&us : te adhortari A non definam : vtin his noftris lucubratiunculis fa= uorabiles affenfus:curamq? prgfentem adhibeas . non enim dubito :quin craffis qutda auribus :cor= de obftinato timpexis fupciliisjfaflUi palliaftro :fu. tuliqj cetuculo amidi : manus fangumarias temere nobis in-i pin ga t . hog jdutino farufauciu 1 atratus : larualefcpac tortuofas exclamationes :celeufmacp
nauticum:cauillumexoticum:fellulariafq?cafl:iga
tiones: te duce : te prgfide : te quocp tutore facile fu, t
perabiniu^JEft etiam nobis altior cothurnus tfunt nobis fyrmata.iogiora : 84 dexter Apo dio cu iucua da camgnarum chorea/ nondum edes acnoftra di
uerforiadeferuit.cafta fiquide manu palladis ar^
testf fKrarp iyrathefeos ara: thure vapido / freque ticplibo veneramur. Igitur: dulctffime fautor: ven. tis impera: 84 nauiculis nofttisiacphafelis falubref pn>c are. Vale .Datum FnburgitKaft februa riis.Anno domini.xcvii*
/»
a.iu.
£arme riufocao €>:Brat
i
Carmen ad St mihi nunc pean facros concederet arcus S. Brant. - - ...... . .
arguti cui
:ra leporis
Adjs migraret non bene culta lyra. Nilrudemil tepidum: venerando nomie dignum Effe tuo poterit : tu quia dulce canis. .
S iuevelis numeris facundos ncfl-grc. ikniusl ‘"J Seu lyricus chordis : optimus arte vales. Eypprtesnnmeris^eumalismnderf» vores :
Audes magnifico cum Cicerone loqui.
Iam modo plaude : tuisfoelix Germai a nymphis Quas fontes Rheni Danubiicp fo uent.
Non fumus auerfi a mulis 8C Apolline dextro : angere iam didirit TTirutona terra lyram
/"•' n < < i / i
:es'i
Scimus a. argutos voce lonaremodos»
A regione procul noftra:permeffidos vnda
Sacra fcatet: nec nos Aona prata rigant:
* Grgcia clara fuos potuitluftrare poetas:
v , Hf c quia vicino flumine pafta fuit.
* * • ' " • ' - • • *
Adjatiof(gJares£idli , _
oris/
_ r>
L
/K>wu»
r*- _
v«^ u>f»
! ^ Craffiloquas-v-oees patriajnoftra tulit Sgd-pofbq Titio facraseuoluere mufas
T > f i i « ^
IncgpULdepidQs anp docere modos : !
Manauit ftudiofa cohors :que pedfcine molli
j
IIII
Ludit: Si aftrmgit verba foluta pede .
V tile nam dodto mujtis pallefcere ludo :
Hoc nihil egregius maximus orbis habet.
;utn : premia laudum PgfturiYiflg tituli ftetmnapk clara parat» Vatibus edantur meriti fomenta laboris:
"Et retinet laudes diua thaliafuas.
Plaude fer» pvnoftro viridis quocft plaude iuuita Dudtorhvefterhoc duce crefcit honor. Pandere fcit numeris diui facraria phoebit Nil latet Aoniis fontibus huncce virum . Qfcula fepe damus teneris jucunda lahell is V erfibus egregiisidulcis amice: tuis O ytinam
Affiduas : ni ti dos & foti are pedes- _
Quicquid enim facris phoebi de fontibus hauris.
ioquio
In lyricis modulis blandiffima carminacliiftas .*
. . Stru<Mis:argutus:candidus/atcj> teres.
^V^T-Non elegis minor es: te choi facra philetg
Accipiunt comitem, te fociumcp vocant. ,c**
1 Sed quian-pnopuseftcLaru laudare poetamtAyi'
V Iam fackemeritamptea feripta fidem- ?"’S7< - ^
^appljuott ttufDf
muli': excufantis ingenii fui paruitatem.
Grandifrup poflunt numeris tonare Qdosfacit Pgan celebres p o e tas ,
| Quos 8C afpirant tenerg camyng
Fxcnfatio
ancioris.
\
f
Numine facio .
a.im.
Mentis hi craiTg tenebris fugatis Rebus externis procul hinc abadji$
% In polftendunt fuperos meatus-^ f Pecfbore do dio ^
: Flatibus facris agitantur vfife?
? Candidi' vates mommenta condunt 'j | In quibus fulgent animi furentis ,, Delphica fenfa.
H~T Inclytus vSitefe radios Eoi •
ifo1^ inquirit refuga^ fteffit/ Mejntejrimatur:numerifq! condit SyderaccelL
Sepe ventorum rabiem fonorum V erfibus pingit horee qrftatus : •
Frigida 8i feptem numeris reuoluit Plauftra trionis .
Candidus vates rutilo fubortu Colligit verius quia magna qugrit Fadtaifcir caufas varias latentis Reddere mundi Inclytum vates celebres camenas Turribus regum venerandus affert:
Refq? deferibit populi potentis
Carmine magno. ' • , • .
Candidus vates litu o canorri-i^
Bellicos fortis recinit labores.
Et tub a Martem recitat feroce : 8S Prglia cantat *
Inclytus vates trahitadxothurnum , UjL
_ _ J _ fu ' 1 „ r
' if Tf
N
Induit:Iapfus recolit po tentum*. & ^ Arduafata»
J Fa^ibustantismihi nonrepleuit l Sic finum pheebusj-igidoiub antro i Tncubat nofter labor:.# minutos CoticipiLorfusi - Ignefs non Qua&facer
! Turba mularum/lepidis aj TVJenHEusinfert*
| Ergo fuprcmatn veniam precamur f Noftraq? riuo fterili camena i Fluxit: Silanas violauit vadas j Carmine rauco
Alter in egeis cinfiuTet latebris Fabulas itriftes canat & labores
mgne: referat ferocem Militiamcgi
Me iuuet verius humili boatu Condere: & mentem cvthara minori Ritefolaritpariter iocofo Soluere neruo .
Ciratiam_icredo : dabitis tenellis. _ MufixELn^rogenitis fub axe :
SufFicititoftro fiquidemmagiftro (Crede)placebunt.
(Epigrama In ?0ar ragonta
Iacobi Locher philomufi. ad letftores.
AdLcdores Nauem ftultorum jucundo fcomate promiifL- , m
Rrant ^m'ns. cekhirisiama decufq: viget» j ^ ^ i Quam Satyra vocitare cjueo :nam candida p%i£r*"^* I Munera virtutum: conterit atqj probrum Efficere drgtSus vix hoc potutfTet Homerus Qui lufit veterumprglia magna ducum;
I S y dere fub faufto nafcentia fata tulifti t Precepror du 1 e\ s i i n gen uufqzcn m es :
I Quos tibi conceffit vernacula lingua lepores ! In. latios vertam fimplicitate modos.
Currite qui noftrflm cupitis confcendere nauem :
Tranfit ad Hytperium iam bene pidta fretum ♦ Alter ad obliquo»? conuerti t
Cumceuam
Et mare nunc medium carbafa noftra tenent.
. ■ . v - ■
* - - l
Ad Narragoniam
Pfalrfio Cvi, Hi funt qui defcenduntmare in nauib?/ facientes opationes in aquis multis, Afcedut vfqj ad cglos t 8C defeendunt v% ad abyffos : anima eo in malis tabefeebat , Turbati funt 8L moti funt ficut gbrius t 81 ois fapientia eoijj deuorata efttPfalmo.cvi.
hd Io. B. ile Olpe.
r
%
de Olpe ,Iacobi locher decatoftichon . Tempora foelici currunt prgfentia curfujL
euehis Olpe deas.
1 Noftrates /claros folus facis effe poetas: Scripta palatino das quoqs noftra Ioui
VI
Te ducet multifonus Brant/daro nomine fulget, i Edidit &longg pofteritatis opus. .. ,
! Gloria magna tuis manibus debetur,' 8t' vfcp > v . Debet Thefdadfumtefcelebrare chorus*
1 -r ' — V - - - V-T/r, ^ ~*=arr, ~
’ Imprimis argutis dictata recentia lignis.
Roma pares nris no habet ipfa notas. Vale
^ ^ 4 ^ ii r * 4*
?
I
fubeudg pfedrionis Narragonicg : e barbariam latiale folum: exhortatio SebaftianiBrant. Nuper ego ftultos vulgari carmine fcripfi :
Eft fatis hic noffcer notus vbkjj labor ^ Narragonum quando nobis fabricata carinaeft :
Thptitonfcn qualem ftruximus eloquio » Quam deinde vt volui contexere /fortelatmo Scomatepro do(fhs:prmcipiumcfc dedi': '
• Qug verliixxoriuni / detinuere pedem.
Quo fit/vtincgptu tam dignu opus/ipfe reliqui:
Et fregi /calamum quem femel appofui.
Atcp ita deftitui mediis p al v nimis/in vn dis Stultiferam nauem remiuagamcp ratem.
In re pro inde tihjnoftra:prgcp omnibus vn/ _
Tradimus ommtnQdas charelacobe vices . tiu^attpllastmtoSTclafremqs relaxa; Antemnafq? fuo flamine ventus agat ucj? siifernaS^fubeas ; datmmf&retprquens
loces ;
^Faciatuos quofuis per fua tram
F^Mviani yeh'|;£emof(p impelle: -
^^ExcSteTquoYurTu concita nauis eat.
rudentes
cautos fuse fed fcopulos /perutufcfe latentes . Scyllam/atcp aduerfi monfcracaueto mali*
$ Anchora cum fit opus prora ia&etur ab alta ;
’ Netibi collidant ventus # vnda ratem .
V orfice^prgcipuem / caue fis/ne te impetus ullus iue procellavorax ohruat.xnde vale.
S„ Brarn.
ii mmQonicm pzorecti*
onemCeleufma SebaftianiBrant. . .
Hortor adeflre viri quos nuc vocat^ur^eudueft:
Stultorum mpatnam/carbafa plena volant. Tedite narrgoma ppereatqi ab littore fune_ Rumpite : nec mora fit: vn fta carina notat* i 1(1 icet [obruimur: numerum fine_fine videtis _
Qui comitatur. eum non capitvnaratis ec reputate viam/maribusdumtaxat apertam: Qjun minra effc copiarnixta viris.
P eruigibg3?g&ufe uy^»o(linIri wrcj.g)pgfKgttllgS
( QuinpscollegiHcdmpofuitcprati» _
: Et merito .quis enim noftmmprgfentia ciiratf.
t
!
Prgteritis ve doletiTiue futura cauet^ 3templ£tx>r age hoc fpeculum : qutcunq? c Scire Komindvitas :7nteritufqi graues ♦ Nam quife/vitamq? fuam fpeculatur in ifto ! Co dicettion dicet fe facile eife bonum.
* QtJjjquis/fapiens fibi / fenufqputgteile . Nos intericundis fe fciat eife locis.
Ipfe ego cunq? locum
Inueni in quouis mefbre fepe loco Vera loqui deceat: rumpantur vt ilia ftultisr | Illorum nec me iurgia vana m ouent ♦
VII
prologus 3 acob< ICocber:
Philomufiun Narragomam Incipit*
aVm mecu diu multucfc cogitaflem : Iccfto res fauentiffimi : de-reiie humanae curfu.1 .cofufifKmo: comperimehercule:ex mea 4 ditatione mea vigilati/ qplurimos errone gradus : [ quibus humanu genus in papitiu. labitur. Ad fas nandas igitur mortaliu egritudines /pturbatoefq, intolerabiles : plgriqj lapientes ac litterati horni = nes/fruftuofiiTimadogmatafcripfere : qugvulne ranieti6 lacerate Aefculapio melius fanaret.Quip pe_apud Grycos primitus inftit uta fuere gymnafia in quibus falubris profitebaf medicina:quy pertur batis animisfomentaacnutrimetaiucudiifimaco Socrates, ferebat. Vn & Socrates ille maximi fophie cultor prim? de moribus clifputare cepit .cu eni in rebus naturalibus ; ccrtu.lionoj>; ac fumme foelicitatis fi i
nem ponere nequiret : mentis fug contemplatioes j fublimes:ad moraliu virtutu ftudia contulit: Si ta , tum in pb ilnfoph ia emicuit: vt ipfe e rylo philofos
phiam euocaffe diceref . Is eni cu mortales ipfos > pcliues ac pnos ad viciacofpiceret : hoc remedio ' cofufis moribus occurrere cogitas in publica Athe | nienfium pal^ftra : ea docuit pcepta : qugfummi boni fotes lipidos recludut.PoUfatu vero Socra= tis:fucceiTitdiuinusillePlato:qbona aetatis fug p Plato, te inmorali Sophiacofumpfit.necabre^quo na 1 ftudro melius aut fandtius hutnao fuccurrere potu }
- iflktgeneri {* fcripfit faluberrimas leges: cdificauit
Poetae
origo.
Lncilliiis.
i it m publtclipecioliflima : coftituithuttiafla foeta | etatemiucudiflima ampofuit frenulibidini tigna | maJQprtaliu ad virtute excitauit . Tempeftate tri [ philofophos; gtas-pqetagz fulgidiiTima mteruemt qng-nri dicendi fmgediq? iucuditate:no mediocre | lpcu inter eruditos o bttneb at. Quo & quida hero=
\ icu carme: quo res diuing humanycp decantari fo- J lenf.cultiffima feriptione celebrarut . Quidam de agricultura: ala de planetis & curfu fydeifc motuq? polo^j . nonnulli de amoris imperio : vt elegiaci: Plericp de Regum ac principum miferabili cafu/vt
Tragichpoemata elega tiiTimacopofuere. Reliqui _ .
Comgdia (qua Grgci archgam vocarut)cu magna dicendi libertate coluerunt. E quoa; numero Ari ftophanes:EupolisatqjCratinus/laudatiffimi va tes claruerut.cu enf viderentiuuetutem Athenie=
fium : cetergq? <3.r$ci$/omn\\gis lihidir»" gpnpribug- -
irretiri : occafione notadi acceperut: & plano qde eluquio-i quorneunq* fceleratofe hominii mdajLC ' peccata libere mordebat . Exhac veteri Comgdia noftri latini no ineligans feriptitadi genus forma= rut:8£ primus Lucylius qde fatyra latinis dedit:in quanoiatim fceleraRhomanoijj principu:ciuipcp pritia±nft> rapehat:falibus multis riuciidaq? d icaris v>>~’ I tate totapfrSaljaf vrbe. No certe i'ftarrarir>rtt> du i drusivt fandjLlafciuia 81 effrenata quanda ,pcacita 1 tem exerceret:fed vtvirtutu ftudia:dodlrinafq5fa ■ lubres excitaret; &vicia e medio fugaret.Igitur Sa tyra tota latino^ eft(vt inquit Fabius/ libro dedo Inftitutionuoratoria^jip Satyra quam nos habe
VIXI
mus Gta.ii archea pnTca Comgdia tra&arut^Poft Luciliu elo<jo rude/vrbanitate tamc ciurcacp mferj dadtate nopgnitendu audtore)Horati'us VenufW Horatius, nus fuccelTit.q.fermone terfior atq? emudtior: no parua gloria Satyra meruit. Perfiusvnicu librure ,
liquit :m quo nomefuu imortalitati comedauit . ^erius*
Poliremus oim princeps Iuuenalisj qui quod in jaiiena|]S. lingulis Satyricis vatibus enituit:id totufuo iucu d illi m o dulcilTimo<^.po ematc comple xuseffc . O _tnores:o tepora.: vt qd noftrates fapere no inripi unt i1 cur vates no coluti1 curpoeta^interptesrap fodofqjno venera? An ignoxatq2 auLpdeiTevas--, lunt : autdeledfcare poetg:aut fimul & iucunda 8C idonea dicere vitg . Edocenteniffl-qng ma 1 a : qwg — bona lint:quid vitia: quo virtus:quo ferat error . Namimpios/fupbos/auaros/luxuriofos/lafciuos- _ delicatos/iracudos/gulofos/ edaces / inuidos/ ve* neficos/fidefragos/temerarios/audaces/temulen= tos/indodlos & fatuos/po etg lacerant. Ecotra vir tutisxsLdidiffimoj imitatores laudihusmagnis ex tollunt: 8i cuiqi Iuqr; meritoife prgmia alficribut. n Co vem nfa tempefl-ate tLpene inumeriiint fatui \ effulti hoies /qui negledto virtutisamore : ad te- T nebras ac huius mudi illecebras tendant :opgpciu ? fuit vt denuo vates aliqs eruditus 8C vafer refinge* l ret/qui manifeftaria ftultoi^ deltdla:vitamqj ipuf ’ affinia taxaret.Hanc feribedi lihertate:prgceptor _ nqfteriucudiffimus/ SebaftianusBrantluriu do dtor: poetaq; haud ignobif: ad comune mortaliu
falute lingua vernacula celebrauit. Imitatus D an
- — — ; — —
Prcludiii
i
/
*
/
\
teFloretinuatqjFrancifcu Petrarcham heroicos vates. qui hetrufcafua Imguatmmfica contexuere j poemata. Cu vero Narragonia feu Nauis fatuor??
( qua no inepte Satyra appellare poflum?) oibus i getibus pnecelTaha Iit : opgptmm elTe duxi' : vt ea_ l in carme vertere latinu: quo exteris quoq? natoib?
I (g.hus nullu efl 1 ingupnrg cSmertiuJ pdelTet. Sut eni Galli: funt Aufonii: funtIberi:funtPanonii:
I
1
funt deniq? Greci: qui id genus di£tals no capera= t a fronte leffiitent . At vos le£bores date venia Ia cobo Philomufo : fi quid ob ingenioli fui medios critate peccauerit.Eft quippe phs liber :cum adfa lubrem fapienti^ comoditatifq? dodrrinam :tu ad demeti^: ftultitiecfr vanitatem expurganda editus Intueatur ergo hunc perlegatq; : quifquis velutt in fpeculo/coditone vitaq? fua nouiffepfpexiffeq? laborat:quo foelitius tranfigere valeat euu..
ftecatolttcbon m proludit*
. au&oris/& Libelli Narragonici.
Per cundtas refonatfaufhiTnna dogmata gentes:
Qrbeq?nuctQtafchp t.a facrata vigent^ Biblia:queveteK congefiit myftica patrum: Iura:fouetfacrisped:ora noftra cibis »
Sunt plures fophmlibruquibus optima moK Verfatur feries icomoditafq} patet .
j A dm iror tameh oc ; cundti qdumine vifo_
Dodtrinpt ijatenebris pedrora cgca gerunt»
!
Exioto falubris mu4o dodhina fugatur: J
■fv T rr. / / . 't ^ lv* ItU*-
Node igitur cgca fl u Au at omnis homo
m ix
Pallas ad a: th ere as rurfus contenta cateruas i Tr anfiit: & fiiperis feruit amica choris.
| Dexteritas fimplex : veri prudentiascelfit: t Atcp fides: pietas :8C probitatis /amor:
I Spernitur idm ores quicquid perducithonefte ' S pprnnnturlegis & monumenta facrg»
LIdc$ quod eft peius ♦ talef qa nefeius error { Voluit :8t immoto continet vfqf^radu:
Per fora/p plateas/ vicos/madidaiqj tabernas:
Paflim ftul torum magna caterua^fafit. Caupones ifcurrafq? Ieues:& pharma cop f Inpredo-tMgnaturbidus orbis habet >us3xplofis animr.fedtamur inertes
Corporis illecebras : defidiamq* malam* t igituxnumerus flultorum maximus: orbem
Quila® _
ffi>i merof fr>to fe tempore ftultos
Cum videanttlRnnsjP inuien e® putant,
: N il fapiunt homines precordia craiTa gerentes :
' Prudentes nimium fe tamen eiTe putant y
Attamen y_t ftultos poffim cumulare prophanos Quemlibet: ad meritu iui;e notare queam: Innumeras claflfes finoamv^ongafq? triremes:
Si
I
'4.
(
O
c
(Teda gallorum: iam fine fine ftruam cpotisiu
Quos_gL _
De numero tanto ftultorum qui modo viuunt: Accelerant pedibus ad mea vela citis.
b* i ♦
♦♦
FOLIO
Non aliter J|fi voli tet per gramma Turba^jmmdukelperftrepal’
Quidam i ne curfu tardo mea darbafa linquat:
Nando fequi ftultam cogitat vf® ratem* Quilibet ad pjn(njiun glTkit confcendere tranftru: , Et regimen naulffolus habere cupit.
. i Currit ad nauem .poftremus guifqj verpfur
Horatins. j Effe. procul toto flumine vela micant»
Narragonum hgc claffis /titulo fic iure feretur:
Iniqui flui torum quilibet effe cupit.
In fpeculo veluti faciem quis rite tuetur:
Effigiem vultus confpicit atq> fui:
Sic modo de noftro capiat manifefta libello Signa:quibus vitam confpitiatqj fuam. Nemocaretvitiis : nem o eft fine crimine vitg : eneca, i Ergo ftultorum candida velatratfiT.^ft"
Nec poterit quifq caufa fapienter in omni •i Se gerere;» nulla cbfitaminare lue .
Qui benemortales fecum eonfiderat adtus :
Et trutina^ mentis omnia fadfca fug :
Inueniet caufam :poterit cur ftultus haberi:
4 Vt modo feretur remigisjjfc$viatn *
| Qudqui^enjmftjiltumffepaSoff
$ Se putat : 8C viuit (implicitate ru di :
| lajuuieti t fapiens ttandem prudenfq? renafei:
' Etfieri diuejPalladis inde comes.
Sed qui nuc prudens :cafus vult effe per omnes:
Nil fapiens/femper noliger effe folet.
Hos f quidem at® alios poterit ftudiofacaterua
^ j-. . fy~p| ,r ^ t j
Perlegere :in propriis coingo qugs titulis .
1
I
I
t
t
i
L
X
Nobili s SI clerustvehit kuccfi £airpere/diues:
Quibus vrbams carbafa plena fonant . Rufticus: imberbis iuuenistcuruyq? fenedg Turba venit:pueri :ftultiloquufcj parens; Indodi dodiq? fimul/longo ordine cindi : *
Ad pidas properant/accelerantts rates ._ Foemineumcfr genustturpisguodfgpe volupta Incitat: 8i torquet no moderatus amor. Stulticolas inter noftros diuertere glifcit:
In fpeculo fceiera 8C perfpicere vfqj fua. Attame vt quifgs noftri didammis or “
■Rite fciafc fronte prgbeat orci^iam . Pafigimus“ad certam multoru hgc fcripta falute.
Stygmafequg mordent duriter omne genus . Sed fi forte malus volet h os confundere rifus :
Scriptorifa? vafros dilaniare iocos:
Facundas rapiat caufas: de codice primo:
Theutonicxs numeris qui bene cultus adeft. Et caufas itidem iuftas tibi deinde feremus:
Curmultis profit fidio noftra viris.
Sic quocpSattyrici quondam fecere poetg:
M lenfes populi dedecus atcg nefas.
Hos fequimunquis ftudio/linguaq?minores:
Atcupimus mnrpg nunc medicaremajos» Eft animus tenerg multum prodeffeiuuentg:
VtTraus e'x|)l oclat / ftul ti ciamcp grauem .
Pa rciterftul torum dum fignamicantia fingo : H^Turritafq? rates ad freta nigra traho .
Parcite ;fi veftris fignum de moribus addam : Stultigeris frontem fignificemq? notis»
b.ii.
Pfalrtio
«Iviii.
t a
Fxenfatib
faibenus.
Mtgmitu iit ttarragottia
7
Ad humani generis foeh'ci'tate:documentucp falu= berrimunr.ftultorum clalfis ad Narragoniam coT Itmdafulgetiquam quidem omnes cofcenduntl qui de femita veritatis : 8i ap to iani intelledEus. cals le vagantes :in varias & vmbrofas metis tenphraTT ar rnrparis illecebras corruudpotuiflet pris hic no lier libellus/nonincorinnelatyranGcuparhfedau
«florem nouitas tituli deledauit* iicuri enim_prifci fatyrici : v anis poematibus cotextis: fceleraar pra uitates mortaliu. rcprehendcbatrita noftra h|c pa= gTna.tlatus &conditianes hoim ad oculos depin= git: yt tanqin nitidifTimo ipeculo;quifquis mores & vitg fug lineameta c5 tueatur. Nolim tame arbd tretur fidus laboris nri ledor: verbu nos verbo mi^
reddere (vt Flaccus ait) Senfus enim dutaxat no= tafq? vernaculi carminis fimplici numero larie traf= i tulimus Quapropter & venia prgfumpre noilry au ) datigab oibus ledlorib^Lnos cofccuturos cofidim? , Hgrius ingenii nqftri mediocritatem: 8i teneros
nuginis J - -
- — -
fiones : 8i fabulqfam obfcuritate ftudiofe prgterii : • nudifcg 8C natiuis verboru ftruduris : fadliqs fenz [ tendarum iundura:opus abfolui . Noftris iccirco lucubrationibus votifq? : quifq? ledor bene precari » velit:obfecramur.
XI
De inutilibus libris.
Inter prgcipuos pars eft mihi reddita ftultos.
Primairego docili<«aftac{5 vela manu*^
En ego poflideo multos/quos raro libellos Perlego : tum ledtos negligo : nec fapio .
De inutili bus libris.
Primus inexcelfa teneo q naue rudentes /
. Stul tiuagofqjfequor comites per flumina vaita: Non ratione vacat certa:fenfuqj latenti : Gongeftis etenim ftultus confido libellis b. iii
foiio
Spem quoq? necparua colleifta volumina pbent: Calleo nec verbu:nec libri £entio mentem. Attame in magno p me feruantur honore: Pulueris & cariem/plumatis tergo flabellis.- Aftvbi docftring certamen voluiturrina Aedibus in noftris librorum culta ftipellex Eminet: 8C chartis viuo contentus opertis:
Quas video ignorans : 8i vano lumine folor.
. ,Confl:ituitquondamdiuesPtolomeus:haberet
Ptolomens ir 11 ^ Z r , , \
uhiladelph9. * f libros toto quglitos vndiq? mundo:
cni9 memini t Quos grandes re 9: thefauros effe putabat:
Io eph9u.xji Nontame archang legis documeta tenebat:
Quis fine no poterat vitg difponere curfum.
En pariter teneo numerofa volumina/tardus
Paucalego : viridi contetus tegmine libri.
Cur vellem ftudio fenfus turbare frequenti i
Aut tam follicitis animu confundere rebusi1
t Qui ftudet/affiduo motu/fit ftultus 8i amens.
f Seuftudeam:feu non:rdominustneffe vocabor
Et poflum ftudio fociu difponere noftro :
' Qui pro me fapiat:docfcafq; examinet artes.
At fi cum do<fhsverfor:concgderemalo:
z Omnia: ne cogor fors verba latina profari.
\ Theutonicos inter ballosfum maximus auftor:
Cum quibus incaflum fparguntur verba latina :
Prouerbio.v^O vos do<ftores:qui grandia nominafertis:
I Refpicite antiquos patres : iurifq? peritos :
4 Non in candidulis penfebant dogmata libris:
7 Arte fed ingenua fitibundu pectus alebant.
I Auriculis afini tegitur fed m agna caterua.
XII
D e bonis confilns» >,
Quilis quicuq, gerit consulta fenatus:
Nec Tua decernit: veru aliena probat: Profeqmturqjgraui' fimple^errore potentes : Pronerbio.v,
Illeagit/inq? fcrobem truait vbiqj fuem.
De bonis confilns »
Complures operant ciuile intrare fenatum:
Vt populi ignaui vanos fedtentur honores: lura tamen tales ciuiliatredta latentq?
Cofihaan tenebris 5C egeo tramite' pgut. b •ini»
Ecclcfiaft.ri.
FOLIO
Tellus habet veteres confultorefq? peritos Qui' fas atqs nefas i^ftdpenTare folebant. Poffidet infignis iapi-Suica regna fenatus:
, .. _ , . Confiliumcferesitjqui nefcitfoluerenodum
ju< Micin conlilio magno aprgtore rogatus:
Non nouade craflo didaminapedore profert: Aft alios fequitur.ne fit contemptus ab illis:
In ftadio quorum feruaf publicus vfus.
,£} Heu grauis indo di furgit iadura fenatus .
pl-TtlfyCl? • jsfon fatis eft alios fedarier vf^ijed drius xi. q .iii. &fi Tifproferre nouos debes: & voluere mente adtempns Legis vtrumq? caputtne quis te iudiceftulto Damnatus :fuperis diuis tua crimina pangat. Forte putas fummu nufq curare tonantem Res hominum:curfufqj vagos :'metefq? ,p phanas Crede mihi/iuris normam fi nofcere velles. Iufticigqjmodumtquo/refapienter in omni Confilium monftrare tuum :rrientemq? valeres: Ant^a confuleres do dos/iurifq; peritos:
Quam tua de grauibus fieret fententia rebus, depe.erre.c- Qua trutinas alios menfura: aut lance rependis: caexeo Aeacus hac eadem ftigiis torquebit in vndis.
C.deiudi. Fft deus omnipotens qui nos poft fatadupretno i.renonoua Iuditio cenfet:iufta quoq? lege citabit.
Inue rue t quifqs :populos quo iure mifellos Torferit : & fadx poft mortem pr^ mia dantur .
In territor tales quinon obfcruat honeftum:
. . . . . . IuJhcifqj viam viuiisipofl fata feuerum“'^^ '~ • cue tu .vi. (3enIofem inuenipttnec tuolapientiamundi:
Nec vires animi cenfiiramauertere poliunt.
XIII
t V - ■ — *
Dc auaritia & prodigalitate Pertinet ad proram nauis:cui fumma voluptas Eftin diuitiis / terrigemfcp bonis:
Gaudia magna putat numos feruare dolofos: Nec fruitur partis : ftul rus vbiq? : fuis .
Qui legitimmenfum numorum pondus 8C auri: Rara<j de partis captat folatia rebus :
Stultus ad illecebras/Si gaudia fera nepotum Congerit hos fumptus: terracp vorace recondit:
De auari tia.
Ps.xlviii.
FOLIO
Ecclefiafti.v,
Ps.xlvin.
C dc cura* furio* Li*
Iob.xxvii.
Tantalus
Tullius mpa
Craffus .i.q.i qmManu v. crafTus.
Crates theba ims. xj nq.ii. gloria epi.
Ad ftygtos penetrat fed cu defundfris auymos: Et vada cocyti tenebrofi pallida luftrat: Nilfibi diuitigprofunttnil fortis auarg Congeries : fitiens Acherontis flumina guftet* Stultior eft: timido multu(mihicredite)auaro Pro digus : acceptis qui nefcitlimina rebus Ponere :fed vitiis cenfus largitur iniquis .
Et male qugfitis opibus ludibria vendit.
Eft qui follicitis ftultus compilat amicis Diuitiastammg nec vult curare falutem:
Sed vigilare metu trepido nodtefq? diefq? Cogitur : vtpofita fit magnu pondus in arca. Heu fruftradiues: inferna no<fte fepultus.
Non tibi delitias preftabitcopiarerum: Heredefq? tui nullo te munere vellent Soluere diuentis fugeres vt tartara ditis. Tantalus alter ens : glauco qui poltus aceruo Vndarum: inter eas litibundo gutture flagres ♦ Largiri debes pro diuo nomine chrifti Pauperibus: coeli capies fic regna fereni. Optauit nemo fapiens q> in orbe potenter Regnaret: diuefq? foret:fed dulcg Minerug vt Dogma fequi pollet :fecura vt viueret aura: Excellit fapiens cun£ti fpeitacula mundi ♦
Auri facra fames GralTum anticipare coegit: Fata:q> is cupiduspartho^ vafa litiret. Thebanus fophiam cu vellet difcere Crates:
In mare jriecit numo^ pondus & auri ♦
Qui vigilant igitur terrenis rebus :auernis Comen dant animas vacuis: ditiq* parentant#
XIIII
De nouis ritibus;
Quifquis amat ritus ferre 8i fingere manes: InfHtuens populos ficnouitate rudes:
Is mala dat cupide ludibria multa iuuentg: Et ftultu manibus ftultior ipfe trahit.
De nouis ritibus.
Math.xvin.
Tempore qug fuerant ignominiofa vetufto :
Atq? fcelefta nimis :iam noftra astate probant A multis:ritu% noui feruantur honore :
Laudis erat quondam barbatos e fle parentes : n' *^egu,x'
FOLIO
Atq? fuperdlium mento geftare pudico:
Socrate*. Socratis exemplo barbam nutrire folebant Cultores fophig: quorum fapientia mundum Deferuit:celfas Iouis 8i confcendit ad arces.
Sed nunc irrepfit morum corrupta libido : Manauitq* nefas : 8C vit£ fubdolus vfus .
Ecce pudet multos barbam nutrire feueram IunenaUV Sed vellunt toto excretos de corpore pilos:
Vtferuare cutem mollem: corpufqjfupinum Pofli'nt:8£ftultum cafusdudtare per omnes. Sycambri Crinibus in nodum contortis more fycambri et iopea Aethiopumqj micat: heu crifpos ferre capillos Fas reputant: & nudos fucati pectoris artus Pandere: vt ingenuas poflint captare puellas. Colla premunt quida fertis/& torquibus aureis: Et digitos onerant gemmis: auroqj rotundo. Math.xvin. O mores hominum tcorruptao tempora /& atra!1 Nemo nefas cenfetveftes geftare plicatas:
A tq? habitus curtos nimiu:tin<ftoiqj colore:
Siccp palam apparent genitalia membra:pudore Depofito:8Cnullo conduntur tegmine clunes. Quid tunicas memore varias^qd pallia narre: Fimbria qug croceo veftit circundata Iutoi1 Quid ve pedum referam veftitus vfq? probrofos? Moribus AlTyrios fequimur : thurcofq; ,pphanos : Et recutitorum peiores ritibus:e heu Germania. Talia cur pateris pugnax Germaniaipelle Pelle inq ritus media de gente pudendos.
Ne ue tuam perdas famam: deus vitor acerbus Hos premet:e quorum nafcuntur crimina vita.
XV
De Antiqu/s fatuis.
Ad ftrudtu quis langues declino fepulchrum .
Triuerit & meta /am mea vita datam. Non tame antiquos fatuoij: defero mores.’ Stultiti^q; vias inueteratus amo.
De antiquis fatuis.
Inueterata me? dementia craffa fenedtg: Non folitos linquit mores: vitamve priorem: Sum puer : 8£ centu tranfadli temporis annos Connumerare queo: nec eni fapientior vfq
FOLIO
Effe velim : pueris fluito tum figria mmiftroT Efay^.ixv. Stultitigqj meg regimen prgfcribo malignum :
Et mala viuendi/mihi teftamenta relinquo : Exeplarq? mali' fum/duxcjj 8i periimus audior* Quo d puer edidici : fadlo monftratur inerti: c. cx Rudiis. Stultus ego femper: tamen hac laudarier arte fk.c. cainio Percupio rinfanam 8C fceleris protendere fama:
fompubmF? Et vitium monftrare meum :morefqj pudendos Audeo : de celebri tan<| certetur honore *
Nunc refero per me decgptas vndicp gentes:
Me duce nunc iadto tot femina fparfa malorum: Immemorhunc praua vitg conuertere curfum. Quin doleo:q> nonconilieto tramite femper Ire queo : 8C fluitas penitus confumere veftes .
Sed qa non valeo curfum complere vetuftuin : Hgc nato difcenda meo:teneroqj nepoti: Proponam: fingam q? vias ad crimina largas.
Hic alacer/fatui patris /vefligia temtet: dc cofe. di.v. Et difcet prodire gradu genitoris iniquo : c.vlti. in sio. Claudet 8C ipfe parens : natus q> crimine maior:
Progreflum fceleris fuperat/numerumqj maloru: Spemqj gerit pulchram de nato: quom fua geftat Signa: quibus vitg male fanos triuerit annos . Moribus inprauis verfabitur illius fetas.
Stultitigqj vias nunq poftponet inertes:
Ergo reget pidtg ftul torum carbafa nauis*
Proh pudor :effoetao quid nuc cupis effe fenedta? Semper 8C in tenebris prgfentia vota morari i1 Inueteratus enim fatuus bene viuere nefcit: Nefcit 8C ex animo foedos depellere mores *
Danielis
• • • •
xi m.
XVI
De do&rina filiorum .
Indulget quicunq? futs ad crimina natis :
Sedulus emendat nec puerile nefas: Sentiet is tandem damnum/fero fq? dolores : Afcendetqj noug fplendida tranftra ratis .
De docflri na filiola .
Stultus erit femper/mifer/ 8i cacatus ocellis: Quem non cura trahit natorum : queqj modefta Vita fugit: teneros animos vtmoribus ornet: Teni petet aut opera nafcentia fata frequenti*
Horatius*
Priamus
tarqtunfns
fiiperbus*
Non errare vetat:fcelerum nec limina claudit: Viuendi ue modum natis proponere curat* ’ ' ~ Non bene confulitur l afeiue (cre de ) iuuentg :
Si fine morigero paffim dudore vagatur.
Sicut oues-curfum Iinquuntpaftore remoto: Sollicitat^ vagas nimium conceffa voluptas:
Sic tua per fceleris tortura pignora currunt.
Stulte parens matos cur excufare laboras?
Qp teneri nequeant redi confcendere callem: Etfentire nefas:autverinofcere curfum?
Non gtas mollis: non frontis barba tenellg Te excufare poteft:teneris fapientia crefcit Cordibus : & fandg diiponit femina vitg:
Quin melius retinet pueri documeta tenelli. Nam cecinit quo nda Rom g V enufinus alimus Quo femel eft inbuta recens feruabit odorem Teftadiu:remanetqj rudis primordia vafis.
Flexilis eft iuncus : falices ftedimH** *«**« jp Robora dura minus :q.d eni nunc prima moraris
Tempora frugiferis citius depafcere rebus?
Quid moderata nocet pueris corredio blandis? Nam ferulg: morum prgbent alimenta bonoru: Expelluntq? malos incodi pedoris eftus. Obculpas aliquando graues luxere parentes Crimina natorum : 8C vitam ingemuere nocentem * Adfit in exemplum Priami fortuna potentis: Iliacas qui perdit opes: cum nauibus altis „ Filius Argolicas properat lafciuus ad oras.
Adfit in exemplum Tarquini fama fuperbi: Obfcelus infandu nati duxumq? pudendum :
XVII
Quo bonaftupratg mentis Lucretia luxit: Expulfus regno datiis errauit in oris»
Tranftulit innumeros ad nos Catelina nepotes: Filius affequimr patre, vitiifq? vtciffim Indulget:morefqj bibit ratione carentes.
Heu melius pueris nucconfulereturunertes Dudores fugerent: fi iam ftultofq? magiftros: Prudentefq? bone laudis fequeretur alumnos. Peleus amomo quondam rex clarus in orbe: Curam magnanimi phgnici indulfit Achillis : Traderet vt fandlos tenero pro tempore mores . Rex quoqjPglleus magna cum laude Philippus: • Per loca Gratorum qugrebar cumftamagiftru: Noffet Alexandrum qui dogmata culta docere: Dodtus Ariftoteles tandem compertus. 'adibat Magnanimi curam regis :pe£tufq? fouebat Artibus ingenuis: dabat 8i prgconialingue.
D ocius Ariftoteles primu documenta Platonis Candida guftarat:fophigq? exceperat artes: Antea q teneros ftudio pafcebatalumnos. Tempore fed noftro dementes cura pareres Nulla trahit matos videant vt rite peritos : Conducantqj grauem digna mercede magiftrum . Ergo nunc fatuus procedit de patre ftulto:
Qui vitiis largitur opesiftudioq? decoro Parcit: & ingenii virtutes negligit omnes. Thebani Cratis triftis querimoniafertur: Simihi:dicebat:paffim clamare liceret:
V os omnes fatuos vellem appellare probrofoSi Quos agitat nimio funeftapecunialudo.
Lucretia
Cateilina
pelens.
philippns
Alexander
Ariftotiles
piato
fnerbioiy.x.
Crates theba
FOLIO
Proner/xix
Fccle.xxji
Diuitias legitis natis :Sl dogmate nullo Ped:oralad:atis:nec dexteritate fouetis: Tandem p^nitet &fcelerispermifTio mordens Grandguu patrem: at fero medicinapetetur* Natorum quidam fceleratis vndiq? rebus Dentro,x3d| Se fociantTummiqTouis dmma laceffunt
Numina: nonnulli vitam fine fine prophanam Se6lantur: vitiumq? petunt nodlefcg diefqn Atq$ relidtamalo fundunt patrimoniaiudo* Quidam delitiis lafciui corporis ardent: fct luxu flores confumunt temporis omnes* Illebibit cyathos fitienstplenamq? laggnam Euacuatinulloq-jmodo diferiminaponit*
Sed pueri qui non teneris ladlantur ab annis Artibus ingenuis: {ludiis nec rite fouentur:
Ad vitium faciles funt : & delidia parati*
Nil melius gracilem poterit nutrire iuuentam:
Et morum prgftare viam : vitamq? mo defiam Quam falubris do£ti fiqtiidem dodirinamagiftri Prmcipiu/mediu/fmtm quocjsprgbet honoris* Vtilisad teneros fpedtat corre&io natos* Nobilitas res magna fatistdecorarepufillos: Qug foleriat proprio non efl quglita labore* Profuerit quid em maiore flemma^ quid autc Nobilitate tumes?' qua non virtute decora: Moribus 8C cultis meruifli o fluite mifelle?
Sepe malos catulos pariat animalia blanda: Sepe mali pueri caflo nafcuntur ab aluo *
Sed pater in culpa efl: qui no vult effe feuertis* Dogmaq? nec gnato viuendi fuggerit aptum»
xii.qri.ofs
Genefviii.
Proner xix Ecde.Vii .
Seneca
Imienalis*
Ecdrixxii
XVIII
De delatoribus & litigiofis Qui duplici lingua lites 8C iurgia venditt Et delatoris fungitur offirio :
Inter contiguos pones fua crura molares Is precium fceleris fentiet exitium.
De litigio fis 8C dei a-
Gaudia fumma putat quidam mifcere fimftris Liribusjatq^hommes ad iurgia vana monere. Gaudete interdum rixis turbare moleftis Pedtora: fic igitur malefameft criminis audor,
Proner .xvi.
c. 11
i
FOLIO
• • «. a* -~t
Ecclcfi'afh'.x'. Orc tenet virusdinguamendatiafingit:
Atqj dolos verfat: quibus impugnare nocenter Concordes animos & pedtora dulcia poffit.
Sepe ferit grauiter/pharetrato verbere lingug Iniontes hominO. mentes:morefq? laceffit Innocuos vitg:8£ fautores difpare voto
Proucr xxix ^nter femper verfari 8i viuere glifcit.
Nec tamen interea fentit fibi vulnus adadtum Vir bonus : accufat quem delatoris iniqui „„„ •••• Lingua, fed adueniunt feri lamenta doloris.
iPULi# XXllli# t t / j t /* i
Delatore nihil peiusfnil turpius vfq:
Cuius in ore fonantlethalis fibilamorfus:
Milleq? pidtarum fraudum mendatia fubfunt.
Si videt immoto concordes viuere nexu:
Si fotiosaliquostfidosfeu nofcit amicos:
Yja * • JL
riay^.xxxu. Mortiferum virus rauco de gutture rudtat.
Vnanimefqj ftudet comites a foedere dulci Soluere:concordes queat vt confundere mentes . Mox tamen excufatlingug rabio fa/proterug Sibila: & infontem fe a talibus effe fatetur.
Et fceleris tegit occulti maledidta perofa.
Xeren.in ea. Sie quidam applaufus qufrunttcuptuntq? placere Iftis:de quorum nil fanum pedfcore manat: Fallaces Daui : CInatones : Si parafiti :
Hcratins. Ofores rabidi:balatrones:hoc genus omne Garrula mordacis diffundit femina lingug . Qiiifquis amicitie nexum diffoluis:&atro Sapietiq.i. Stygmate concordes maculas: 8C iurgia vendis: imtrbi.xix Indignus vita es prefenti:carcere dignus: perpetuo : vt careas viuaci luce perofus .
XIX
Noti fequi bona confilia.
Eft: #non:folers/caufa qui dicere m omni Nefcit: # in quouis tempore re£ta fequi: Omnibus in rebus nec fanos confulitrille
Damnorum fatuus prgmiafolus habet.
Stultus iners ille eft:qui prudens vfq? videri Glifcit : 8i alfueto tractat ludibria curfu: Proncf.xi;:-.
Sed dum fe nimiuprudentem:# ad omnia vafra " ’^'n Eftimatthaud dubio fatuis eft ftultior illis: c ut*
— ' — -r*’ *h» -< -.J
FOLIO
Proucr •/. Ecdcfj.xix
cnc mireris]* decondi*
Pyrrhus epi/ rotai^Rex*
Hedor
Nero*
Xhobias
Roboam Ecciefi *xlvii
Quorum fomntfero mens eft cacata furore/
Sit fapiens:cedo : munitus viribus : atq$
Dotibus eloquii: tamen hgcignauia nunc| Deferit affrictas confufi pedtoris artes*
Confil ia alterius refugit: fpernitq* bonorum Senfa: quibus proprig mentis corroboret adtus* Effutiut multi phalerato verba colore:
Et cupiunt verbis prudentes inde putari:
Hi terram findunt aratro /temonecj3 longo: Stultorum grelTu tacito monumenta perarat. Gonfiliis en vfq? fuisicceptoqj furori:
Confidunt :nufq capitis meliora fequentes. Pyrrhus ad aufonios populos non caftra Iocaffet: Haudqj fuga tantas clades comiferit au dio r : Callida fi cyneg do <5ti confulta probaffet. Inconfulta ruit bellis priameia proles :
H cedor Achillea mifere confoiTus ab hafta:
Dum fugit annofi temere mandata parentis.
Sic Nero crudelis iuftas dum negligit artes Confiliiq? modos:ferro tranffixus acuto telo: Sera luit meriti malefanus damna furoris.
Fertur q> gnatum formaritfype Thobias:
Vt bonaprudentum fequereturgefta virorum. Dum temere annofos fpernit Roboam lapientes: Innumeras perdit gentes:atq? improbat adfca. Plura tibi poffem prifeorum exempla referre: Qui dum fedtanturpropriu caput: & fibi tantu. Confidunt: veteru 8C nolunt confulta videre: Incurrunt penas meritas :& triftiafata: Perpetuoqj trahunt fatug telluris aratrum.
XX
De incompofitis moribus*
Qui tenet incomptos mores/geftufcj* pudendos:
Etgeftat vultum mobilitate leuem:
Maturat fieri ftul tus: turbamq* profanam Querit: 8C affiduo pilea ftulta trahit*
De incotn pofitismo ribus*
Moribus ingenuis paucilTima turba viroriim lam fuper eftfTedenim plures ad crimina currunt: Ectfefi.i. Et properant guftare nefas: turpefq? malorum Math.vii',
Illecebras :&fic ftulto^imitarierefcas* c.iiii
FOLIO
Trcno.4-« Efayg. Ivi, Math.xv.
Efaifxiii.
2.tliimo.*.
Sapietic.xii.
Iacobi.ii.
ff.detu.5c'cn
l.fcirc.
Sapien.vi.
Ps.cx
Turpibus (heu miferi mortales)moribus omnes Sunt modo cgcathnec curantmunera vitg Candida:nam paribus vitiis iuuenefqj fenefqn Aegrotanf.nulloq? gradu diflantiamores Sepathofce malos: metes nec ad optima traffert. Crinibus intortis quidam ludibria tradlant: Quidam fe manibus iadlant: vultumq?modeftu AiTumut nufqdeuibus fed moribus vfq?
Se fatuos cundlis oftendut:feq? perofos Reddunt: & grauium fugiunt comertia rerum. Inflabilis vita efl illorum /flui ta/pudend a/ Inconflans/leuis/8£cu tempore mobilis omni. Inceffu quidam deformia gefla refingunt Deformantcp gradus tfatie quoqj mera relaxant Ludicratnec quicq faciunt ex ordine certo .
Mens leuis eflillis:animusquoq:dilTonus:illos Vexat : & errores oculis & nubila craffa Obiicit:& inores vita deturpat inerti.
Qui fapit:6i mentem laudatis moribus auget: Atq? modum vitg fludet obferuare decorum Quicqd agittplaufu populi laudatur amici;
Fafq? putat : quicqd fapiens agit ille ifacitq? :
Qui grauitate bonos mores coniunxerit vfqj* Incipit(vt do<£li referunt)fapientia prima Moribus a cultis: dexteritate tnodefla:
Et timor ingenue confert exordia vitg:
Et pudonatqjfides-probitas/conllantia /virtus : Laudatos faciunt iuuenestclaramqs fenedlam. Pax etiam tantis virtutibus addita:prgftat; Sinceros vitg mores/& candidafata.
XXI
Deleftone amiciti£« Qui facit iniuftitiam Exercet 8C potentiam In viro forfan humili:
Hic facit fcrobem tumuli.
Deletione amicitig .
Eft fatuus vecors : finitus /feru s/atq? malignus Cuius fubie&os iniuftapotentiaftringit:
Et premit infontes nullo de iure fubaAos.
O iudex attende boni documenta decoris.
Sapien.v.
Eccle.xi,
FOLIO
PfOUff.llJ.
&.X1.
Ecclcfi.xxv.
Luce. xi.
Achilles
Patroclus
Pylades Horeftes ,
Demades
Pythias
Scipio
Lelius
Thcfeus
Pcrfthonns .
Pfoner.xiiii,
&.xxix.
Ecclefiafiicj.
xxxvii.
Non licet iniufte nimiu: mimum q? potenter Innocuos turbare viros : SC iura fuperba Dicererque nequeas illyfa menteprofari. Peffimus ille quidem eft fidum qui pungit amicu: Et nocumenta fuis rebus damnofa miniftrat: Verus amicitie gradus eft iprodeiTe vicilTim :
Et facere alternis vicibus bene fafta ^pinquis. Tempore iam noftro non producuntur amici : Quales argolicas quondam viguere per oras . Filius equoreg nymphgformolus achilles:
Atq? Menoeciades falfis confoffus in armis .
Quas pylades laudes :pr^conia quanta meretur: Impiger infanum nufq dum linquit Horeftem : A tq? per ignotas terras comitatur amicum .
Quid demaden laudo (*qd pythia carmine tollo i Pignus amicitig folido qui adamante ligarunt: Scipio magnanimus libye dominator & arcis Sydonigicharos redle eft veneratus amicos: Lelius aft itidem nobis exempla probate Prebet amicitie: cunctis imitandaper orbem. Thefeus argiuis timor & formido tyrannis Qui fuit: Siftygio vidtorbene notus in orbe:
Per diras acherontis aquas : per liuida regna:
Per vadalethgi fluuiiiper tartara nigra Perithoum fidum comitem fuit vfq? fequutus . Heu nunq tales nunc inueniunturamici»
Vtilitas proprii cuncftos iam vexat honoris, Nullafides -.pietas -.conflantia nulla relucet Eft animus nobis omnipermtiorhafta:
Nec manet incurfu mens deprauata benigno »
r
XXII
Dc contemptu fcnpturg*
Si quis credere vult loquacitati:
Atep omni fatuo: videns libellos Tot feriptos/anime bonum docentes: Ad noftros fatuos parat rudentes
Credere feripturis nolit quicunq? vetuftis :
Atq? prophetatu diurnos negligit orfiis:
Eft fatuus /nugas potius dum querit aniles:
Qj£ bona coelicolum fapiens documeta fequat.
I.adthirr.o,4
FOLIO
Ps.XCl.
Ecclefiafti.u. Credere qui' (criptis non vulriqbus arma falutis
Marci xvi Condant: 8C fidei' firmantur robora Caere:
Iohan.m » t < * - < » - c •
JN on hominis vitam gerit is : quin more termo Ps.xiu. Non putat effedeummec fata potentia c^li:
Nec fuperos trepidat :dominu nec credit olympi. Nil iuuat affidua quofdam lallare querela:
Atqj docere bonos mores: vitamq? decoram:
Nec (uuat xtHerei depromere munera regni: Aeternofqj choros fuperu:fedefcf beatas:
Nec prodeft ftygias vndas : erebiq? meatus Pandere Igthiferos: cindlos liuentibus vndis: Gonrio quid prodeft fatuis(quidle<ftio facra.^ Quid prodeft recitare facras per pulpita leges i1
Proner xxm ^°§mata ftuid profunt a noftris feripta ,pphet(s£ - Sunt adeo obtufi qui dam:q> credere nolunt
.. .. Scripturis fidei: &.prgceptis (ure probandis,
puer 10. xu. ^ certe hf fatu,- nun0 terrore tenentur:
Nec duras barathri poenasmec verbera ditis ElTe putant: egeo fic ducunt tempora curfu: Infanoq? nimis viuendi errore vagantur.
Ante pedes cernis fidei' monumenta facratg: Cernis SC antiquas leges :chr(ft(q? triuphos :
Nec tamen attendis quid nobis pagina dicat: Vnde falus anime manat/ requiefq? perennis. Dccog.fpi. fsj otl tua fimplicitas poterit defendere cralfos Errores: qui te tande fub tartara mergent.
Ergo malam/cundti vitam emendare laborent. Nam deus omnipotens fceleratos lance tremenda Iudicat : 8C varias infert formidine poenas . Immittitq? animas orco quo luce carebunt.
Luce xvi.
Eccl.iii. Math.xxi. Luce xiii.
XXIII
*. — ** ' — .
De tmptouidis fatuis» Qui' non prius fcitparare Sellam : <| vult equitare .
Si is cadit inconfultus:
Rifum mouens : erit ftul tus.
Deimpro uidis fatu* is.
Sunt alii fatui cupio quos rite docere Nefernp mentis nubila cgcagerant. Incautus fatuus/demens/imtpuidus/atqj Ignauus:curat fata futuranihil»
.pner.xmr, -
Seneca*
Ecclefj.xxxu
SJuftias. - Adam.
Ionathas.
Mnacha.xit»
i. „ „
I alius cefar*
m
Nicanor* i machuvii'
Fronerbi .v\
&.XU1.
FOLIO
Accidit aduerft fibi cu:non ipfe putaffem Dicit: 8C accepto vultfapere inde malo:
Non tantu lucis prgfentis cernere curfum Debemus-.fapiens eunda futura videt* Poftfadu: rebus fatuus qui confulit adis:
Stultitig effugiet vix mala damna fu£. Confultare prius qui fcit:fecurior omni Tempore erit:nocuuprguidetomne fibi. Anteaq frudum vetitu guftauerat Adam Si^fpexiffet dedecus atq? nephas:
De paradifiaco non pulfus gramine /nudus ExiiTet:fadi prgmia dura luens.
An tea fi Ipnathas caperet q donaTripb oms VoluiiTet fraudes :lgthiferofcp dolos:
Non circuuentusftrepitu atq; hoftilibus armis:
Spedaffet populi funera di-ra fui. Iulius(externis metuendus Cefar in oris)
Semper erat cautus :confilioq; potens:
Aftvbi tranquillo vitam ducebat in guo:
Languebant capitis puida fada fui.
Nam fi legiffet porredas ante fenatum Chartasunteritusnonproperaffecatrox:
Enfe metunt dextra linguaq; Nicanorishoftes.
Non erat incepti prouidus ille fui .
Quibene conful tat rebus :q puidus omnieft Tem p ore : foelici tramite fata fubit .
Prodeft quandoquidem cautg meditatio mentis:
Profuitexamen :confiliuq;bonum»
Cernimus aduerfis vrgericalibus omnes
Pipter confiliu qui fua fada gerunt. j
XIIIX
De amote venereo*
Infanos fatuos trahimus cufune ligatos:
QuiTquis amatipaffan retia noftra fubit* Decipimus plures : St fautia mebra fagittis Percutimus: vulnus nulla medela iuuat*
De amore venereo ♦
IHBBBBrHBnBBBBiBDBr WK&2 ffl—BWI
Quicytherga venus:fequitur tuaiuffa/dolofq?:
Etjpperat diros temptare Cupidinis arcus: cccfia.xj, *
Is fatuus /miferos cafus/&fatafubibit.
Quas Venus infignes luxu pftrauerit vrbes:
FOLIO
Troia.
priamns.
M. anthoni9 Cfcopatra.
Ouidins
jmer.v.
Ouidms. u. metha. pbfdra
pafiphac
Nero.
Meffalina
S.Brant in ante, vt no tu5i.c6.na.
col.vi.
Sodoma
Quos homines pharetris olim tranffixerit atris : Comemorare qugo : ceciderunt pergama Troig; Et cecidit Priami fedesifceptrumq? fuperbu:
Ob Paridis egeum :quo cum flagrabat: amorem. Marcus romang princeps Antonius arcis:
Non iugulo fua colla truchlethoq* tremendo FregiiTet:iinonCleopatrp iuffafequutus:
Et fi non furia tanta tentaflet amorem .
Quifquis amat:ratione caret:fine lege:modoqj» Difcurrittpatiturqj graues in amore dolores Magna pmitcu&os: veneris vehemefq? poteftas. Nemo fatis prudens: qui mollia fpicula vitet. Quem feriunt autem :ftultus durabit & amens* Nam fine mente ruiticonftanti peitore nufq Ambulat:ad veneris femper mandata recurrens. Quifqs enim pueri pharetris tranfFixus acutis:
In vultu nefeitbene dilfimularefurores.
Si non fpurcusamor phgdram torfiflfet adultam : Non tenerum collum laqueo fregiffet iniquo . Pafiphae thauri non deperiiilet amore Si procul a veneris ftimulo fecura fuiffet.
Non Nero foedaffet ventrem genitricis 8i aluum. Non calidum intrafletproh Meifalmalupunar: Si quandoq? faces veneris vitaffet 6i arcus Ad miferos cafus & magna pericla cupido Subdolus & fallax fexum deducit vtrumqj:
Addo his infames draucos /paticofqjcingdos: Quoscontra/vltricesftamen/legesquoqj furgat j Horret eni humanu genuS hgc comertia fgda:
Ob qug flamiuomo perierunt imbrg Gomorrg.
XXV
Dc peccantibus fup dei mifericordia. Quifquis forte putat fola pietate moueri:
Et iuftum pariter non putat effe deum * parcat vitiis femper miferator iniquis :
, Humana penitus hic ratione caret:
Nunc fatuos referam quorum vefanta craffa nanielis.iii.
Polluit hunc mundu vitiis / &moreprophano. spph,nt,» Sunt quidam tantgnunc impietatis :vt vfqi Sandta dei fpernant pofito decreta pauore:
d.i.
FOLIO
Ecc! .v.etxd Ps. [xx:.v.
Ps.cv.
Ecdcfiaftes.i
Exodi.xx.
Sodoma |
Roma
Pharao
Sapien.v.
Iobxxj. Eccs ix. Luce.x.
Ps.xlvxi
Sapien.i.
Efa i? .1.
Dentro. tx. Ecdefi.ii.
Is quia fit eundis miferator gentibus :atqj Iuditium non grande ferat: de crimine mundi: - Sit pius atq? bonus : nec iam mortalia curet Omnia:peccanti liceat fperare frequenter. Humanum eft peccare quidem :delida parentes* Fecerunt noftri : qug nos tortura manebit*1 Alter ait comitutnon funt pia regna/ vel aucis Fada poli : aut brutis : veteru fcit feripta referre : Hi fto rias recitat ; ch artafcg / & bibli op olas : Allegat peccaffe patres:hominefqj priores:
Q^q? nouum non fitfcelus vllu tempore noftro* Attamen(vfq? velim )peccatorpenfitet illud:
delida patrum nunq inpunita fuere :
Semper habet vitiu trutinam pcenafq? fequacesf Nonfodomf Iuxus:non magna fuperbiaRomg: Non furor in Moffen toruus:rabiefq5 Pharonis: Effugit iuftam cgleftis iudicis iram. -
Dat fpacium ad peccata deus:no omnibus horis Peccantem punit: tam en impia fadla malorum Iudicis sterni fententia triftis i n orbe Perfequif ftygio : tenebris flamifq? feueris ♦
Sit licet vfq? dei pietas immenfa:fauorq?: (iratiafit numeris nullis prgfcripta/modoqj:
Non tamen afummo diuina aftr^a tonante Difcgditriufti remanetfed dextera regis. Tempore fi noftro /poena fine/crimina currunt: Morte fed gterna trepidanda piacula foluent :
O male fperantes: magnus fug gtheraprniceps
Iuftitig normam femper legefq? tenebit
Cum quibus ad fetidum fceleratos trudet auernu.
XXVI
De fatuis edificandi uicoeptibus Qui vult nunc gdificare :
Et quid magnum attentare: Sumptus debet penfitare:
Quibus poffit hocparare .
D e fatuis gdificandi inceptibuf
■ * Quifquis opus magnu tentatcoponere:fumptus a
Antea nec reputat:nec tempus coputatipfum:
Eft fatuus plane, fapiens vero extruit illud Quodpotis elbtentatq; nihil quod ferre recufent d.ii.
FOHO
Nemtoth. Genef x.
Eccle.xxi.
Vires rerum cenfustnumiqj paterni.
Coeperunt multi ftruere alta palatia/ &gdes:
Nec vires valuere fugifumptufq? futuri.
Pgnituitq? operis tandem illos non bene cgpti: Nabachodo. Rex Nabuchodonofor faftu comotus iniquo .
Q^manibus Babilona fuis/ftruxifTet/amgnam. Damelis 4 In caputilliustandemplagamagnarefluxit.
Quam recinit nobis patrum fincera vetuftas . Excelfam turrim produxit in aethera Nemroth : Quam tumidi nunq poffent difrupere ftudtus; Impfedra tamen molis ftrudtura remanfit. Diuitiasgrandes 8£ plenos pofeit aceruos/
Qui molitur opus manibus coponere vaftum . leremigxxii Vfq; adeo quidam fatui funt qui fatis illa A cundlifq? irrident ftloppo atqj cachinno . Magnificas gdes:opera & fublimiaipauci Tentarunt veteres :potuitfeciffe Lucullus.
Iftuc 8£ Craffusiquo vix opulentior vllus Floruit: AlTyrias qui fparfit fanguine carras* Quifquismagna cupit:fa£tu quoqjnitifingens: Sit cautus mumofq? fuos/Si computet arcam. Quid pofTint vires rerum : quid parta facultas : Ne rifum multis creet: & ludibria tollat.
Nempe alias operis cgpthatq, impenfa laboris PerditunincalTum molefq? incepta videtur* Setniasi.?n Inceptare nihil/melius/qlinquere coeptum.
inaute.de no Quifacitididamnuis fentit: labemcg notam (5. aliexotii. Omne h ominu inuentu tandem cariofa vetuftas Eccs.iu. Conterit: & rapido confumif infupereuo.
Lucullus
CrafTus
XXVII
D e p otatoribus 8f edacibus * Paupertatis onus vix Ganeo prgterit ille Nodes atqj dies qui bibit atq? vorat:
Illius ingluuies:crapula:immoderata voluptas: Rerum :animg interitutcorpis atq? facit.
De pota= toribus 8C edacibus
Hic etiam naues fatuoru fcandit: 8C amplas c.acrapnla
Contrahitantennas manibus /longofqj rudentes: dcvi.&ho. Nodes atqj dies vinum qui ingurgitat ori. clc'
Et farcit ftomachum dapibus viduq? gulofo . d. iii
FOLIO
Iunenalis.
Ofeciiii’
Lnce.xxi.
.pncr.xx.
Efaic .v. Nil agit hic aliud . q, q> certamina vim'
Ecdc.xxxi. Tfa^at: Sieuacuat calices/amplafcp lagenas:
Immoderata meri rabies: mala trifti a morbi Concitat: 8C nullis rebus difcrimina ponit. Inducit fubitasmortes:&triftiafata:
Laxat corporeos nexus:prgcordia foluit: Polluit &fenfus: caput &/geniucf modeftum Contaminat vinum:fimul& crapulofa volupta Vina nocent capiti:faciunt 8C pe&ora ceca: Ingenium frans;untmtidum.metefq?viriles. proncr.xxuii Ebrietas parit omne nefas: 8C dedecus ingens:
Et paritinfanos homines fine lege/modo qj Quiviuunr.fordefqj malas /luxufi^ procaces Obferuant:femperq? meri certamina verfant. Ebrietas venerem ftimular.lumbofij? falaces Incitat ad luxum :parit 8C petulantia corda. Ebrietas ratione carens furiofa per orbem Tranfuolat:& finem nullo diferimine ponit. Ebrietas mores frangit dinguafq; loquaces EfFicit: §i mentis fecretum fype recludit. HoratiPs.”10 R-ahcidius nihil eft :nihil eft fceleratius illis: Herodotus. Ingluuies quorum vino infatiata: fathifeit* lurtiucs h i. INonT omyris natus cecidiffet vicflus ab ipfo
Cyrus.nS Cyro: fi tumidi vitaffetpoculabacchi.
Q. Certius Magnus Alexander morbo ebrietatis inepto Alexander. Correptus: gladio proprios mgulabat amicos.
Eftmodus inrebus:vini moderatior vfus Ecclcfi.xxx/. Ni! nocet:interdum fenfus conferuat acutos. Eus.ii. Qui fine lege bibit:magnas vacuando lagenas Sorbet:adextremu poena experietur amaram*
XXVIII
Dc inutilibus diuitiis.
Diurnas molles claufa qui continet arca:
Et conferuat opes : cocumulatq? fuas :
Vfq? adeo I vt miferum nunq foletur amicum: Hic aliquando petet cum nihil accipiet /
Plurima ftulticia eft: votum quoq? inane putamus colitur tantum funefta pecunia: 8i ingens Thefaurus rerum:&tam perfidus ardor habendi Diuitiisle&is maiores dant honores: d.iiii
De inutili b* diuitiis
Lnce.xviV
*
FOLIO
Ecclc.xiii.
Qua fophi£. meliore gradu ftant munera ditis. Nil mores colimus fandos: virtutis amator Nullus adeft. animos confundit copi a rerum . .pucr.xxviii. Hic fapiens folus:iuris confultus: & audor: Horatius.z.f Oiues in exhaufta numos qui' poflidet arca.
Curia fola patet diti/prudenfcfc fenatus:
• j • * r • i *
unidms.i.ta Solus habet laudes. conquirit folus honores, luuenalis . 'bolus amicitiasaicet has virtute meretur Nulla: fed numis donantur premia tanta:
De cenfu inprimis : de moribus vltima femper Qugftio: quot pafcat numos : quot iugeracamptf Quantu quifq? fua numorum feruat in arca Tantuhabet Si fidei .iuretlicet: 8i famothracum Per veteres aras:contemnere fulmina pauper Creditur: atqj deos/diisignofcentibus lpfis.
. Quandoquidem tales fandiffima diuitiarum rouer. xix. ^jaiefj-as tollit titulos: & nomina confert:
Diuitibus lepores:pifccs:auiuniq; fapores Atq? apri clunes ; Si quicquid dulce macellum: Mitti tur: aft vacug femper ftant paupis gdes . Ps.xxxvi. Ah vefana fames/8i rerum diralibido:
Quid tamehoc^deftfquod deuoratoiaauarus EccS niV. Semper habens: nihil &ieiuno fufficitorii1 Ps.xxxviii. Necmodusautrequiestno huccumulauitaceruu
Proucr xi ^hi .fed lites fubitas poft funera linquet.
Math.xix. Vtiliseftnuniusmultis:ingloriustlli Matci.x. Qm' nefcitferuare modum degemcg modeftam. Luce xii Q.UI nil pauperibus doni elargitur amicis : Thobie.iiii. Hunc deus omnipotens extremo fine relinquet: Nec capiet vultu placido fua vota precefq*.
XXIX
Deobfequio duoijj dnoi£.
Ille duos lepores venator captat tn vno Tempore:per fyluas quos canis vnusagit Qui cupitardenter dominis feruire duobus; Hic plufq poteritif^pe agitare volet.
De obfe quio duo ru. dnoj;
Stultus 8C iV.fumo qui vult magnoqj tonanti: Et mudo pariter qugrit feruire .pphano . Nam veluti dominis qui vult feruire duobus Raro fit : vt talis femp fit gratus vtricj.
Matb.vi.
Lucc.xvi.
FOLIO
Qui captare duos lepores conatur/in vtia e c' Hora: venator comitatus cum cane folo:
Vix fibi contingit leporem q> fubleuet vnum: Raro ferit metam :li'gnataqjftygmata luto:
Qui pharetras multas tendiVvariafq; baliftas: xvi.q.i. pref/ Quifqs multa fuis humeris imponere r e$i biteros Offitia:&folus vallos vult ferre labores: glo.mc.accu Difficile eft:fem per licitum fiferuet/honeftuSC: tiuvjf C erC Nunc huc/nunc illuc raptus /fine fine vagat:
- Nec pede fic Habili poterit conltare /locoue. Aequora nunc fulcat: trabibus nuc p mare currit. Iam terram ignotam qu^rit/gentefq; pererrat Raro diu perflat qui bina negotia geflat.1 Qui facit vt placeat multis: hunc femp oportet Quemlibet aftute blandis palpare lacertis.
Si quid 8i aduerfi contra fe percipit: vfqj c.cu lingula Perferat: offitiis queat vt feruire duobus, depbeu.li. vi Verba det ingenuo quy (int permixta lepore: Ixxxixdi.c. i Et quod fit placitu faciat fempcp loquatur:
Blandidulis cundlos verbis/manibufq; falutet. Ecc) .i.etii. Ceruicem domini fuccis: 8C pedtus inungat aco 1.1. Ulecebrisiquo fit folita non maior in aula:
Et caueat ne que ad turgente concitet iram .
Hic quia pr£ grauida geflat ca pondere molem:
c quia i tatu O tia rara fimul : mentis raraqs quietem : deprcben. Attame offitii numerus pluralis /auentem Efficit. vtlucri fudores perferat atri . xxi. q .i. cie Sandtius Si melius:domnino feruire probato: Ecclefuix. Atq? vno : poffis cui per benefadla placere
Quam diio v% nouo famularier omnibus horis.
c.diuerfde clc.con .
Ecdefi.v,.
XXX
J
De nimia garrulitate?
Qui' linguam frenat iridlus compefcit 8C oris:
Mens angore huius trifttciaq? vacat.
Qui loquitur temere cadit in difcriminaificut Qug pullos prodit murmure picaloquax.
Garrulus atep loquax q tempore blacterat omni: Proner. xi». Ad naueis properet fatuam :confcendat in arce. EccieMtfix Carbafa ventus agit: fatui propate loquaces. Iacobi.iu.
Suntplures quorueftfummaobleCtario v%:
FOLIO
-i *» • •
Eccld7afi;.v.
Prouer.xvii.
Iob xv. Prouer.xvni
Hiercmie iS. Ofecvii
Pica
Eccs.v.
^ucr.xxv.
«« • • • Eccs.m.
A
Summus 8C affeduslingua exercere procacem? Dum tangunt: quod nemo volet t etigiffe: merent Inuidig telum: melius tacuiffe profedo Qui reticere poteft cum magno forfan honore: Attamen eloquitur : nec vult co mpefcere fauces Incurrit quando cpgrauis diferimina noxg:
Et cafus miferos. melius ftrinxifle labellum . Refpondet qui fponte fua:non ante rogatus.
Se fatuum infulfum eundis exponit: offert/ Obfceng pari ter comilfa pericula lingug.
Sunt fatui plures qui garrulitatis inique Lgtitiam capiunt :&lingug gaudia vana:
Qug tamen interdum pgnapleduni: acerba. Multos lingua procax cafus fuiferre coegit Anguftos:quid enim fallax delatio prodeft: Linguofus/fuacum phas eftmalefada fateri: Atq? facerdoti culpam proferre :filefcit:
Nec verbum rudare poteft:dum prgmia cgli Dantur: 8i examen miferum de criminefertur* Multi prudentes 8C fani forte fuiffent:
Si fe non proprig fgdalfent verbere lingug. Adfitin exemplum miferis/normamq? falubre Pica loquax. pullos qug garrulitate frequenti Pro dit;8C ad nidum nimio clamore fufurrat. Pauca loqui .* 8i caftg feruare filentia lingug Tutius 8C melius .qui refpondere laborat Omnibus: incurrit damnu quandoqj moleftu. Sermo placet modicus: moderato tepore fufus* Virtus clara qdem eft tutum feruare labellum » Rite loqui fas eft:quodbonalinguadocet.
XXXI
Inuenire rem alienam 8C non reddere Inuemens ah'4d proprios quod feruat in vfus Iftud 8t inuentum cogitat eiTe fuum: Tanquam iuftadei finac id retinere voluntas» Hunc d^mon fatuum decipit atqj ligat.
Rem alie¬ nam inue¬ mre 8C n5 reddere.
Feruor auaritig mea non finit vfqj filere xim.q.v.fi
Carminatfedfatyram tendere vbiqj mea» adinucnifti» Iccirco fatuos merito hic dicemus inertes:
Qui fuanonfolum: verum aliena tenent.
FOLIO
;/
G
f.cuqnetebaC
C.vndevi
Augnflums.
• 4' ••
j.petti.im
Dentro.viu
Ange1, infli * dcrc.djw.ifi
xxxii. dif. erabefeant Hicfc.xvri Psvii.
In regula pec caru!j,vi
Inueniunt quidam thefauros:res alienas:
Vfibus obferuant h^cqj reperta fuis:
Et tenebris egeis adeo fua pedtora firmant:
Vt credant fuperos hgc tribuiffe deos:
Non curat ad quem dominu res'perdita fpedlett Quod fortuna leuis obtulit: viq? tenent*
Audi: quem tanta trahit impietate cupido Audhnec renuas hgc documenta precor:
A cafu fi res alienas inuenis: illas
E ile tuas nunq credas taliena profedto Suntea.qugfo tuos:fi quos in pedtore fenfus Vfq: geras :cenfor confule ftulte tuos:
An bona q proprio non funt qug fita labore Rite tenere queasfimpius error adeft . Inuenias aliquid:quod nullo iure parafti:
Ad dominu debes mittere fponte fuum*
Si non eft notus/res ad quem perdita fpedtat:
Nefcis & hgredes quos bona iure manent: Inuentas debes tunc res in pauperis vfus Vertere: mendicos hifq: iuuare viros.
In proprios vfus qui vertit res alienas:
Quodq? fuum non eft : conterit atq? rapit:
Hic acheront^is animam demerget in vndis :
Excrutians fefe perpetuaq? fiti:
Th efauri raptor nil a prgdone dolofo Diftat :res raptas prauus vterq; premit.
En deus omnipotes:teqj extra/atq: in cute nofeit:
Adtus deinde tuos:nofcit 8i ingenium,' Inuenies/fi quod facra iura tenere vetabunt: Redde: nec inuentis pollue corda malis.
XXXII
De eo^m alios aiaduerrit/# met peccat* Quifquis iter planum poterit tranfire viator:
Quod monftratpofita dextera fixa via: Attamen in cgno : atq? fitu : craflaq? palude Ambulatus fenfu/feu ratione caret.
De eo qui i alios ani aduertit 8C met peccat
Peruolat ad noftros/cenforum turba/phafelos: Qui procul aduertunt alieng crimina frontis: Caftigant facinus : quod nec comittere abhorret Et proprias vitufordes/fcelerifqj patrati
if)
FOLIO
... o .. . . . Abfcondunt maculas: alios taxare pararir cetetcangra Omniafada hominu temere in. conuitia vertat» aibns. . Ridiculum nafum tollunt grandefep cachynnos.
Nec tamen aduertunt cjTautia membra maloru Geflent. 8i morbos vitiofo in pedore natos. Sgpe manus fixain diredo tramite campi Monftratiterredum:p quodno ambulatipfa. iii. q.vfi. tria glc facl'unt tales/homi nu delida notantes :
Math.vii. Nec propriu cenfent facinus: vitamq? pudenda
Luce vi. Qiiiqj volunt oculo de fratris fumere fpinam :
Infpiciantfeferre trabem :pondufq?moleftu.
luuenalis . Multi fe Curios fimulanttdurofcp Gatones:
Fabritio fqj probos : fimulant fandofq? Metellos:
Efafe.ix. Multi Socraticam tentant offendere frontem :
Grande fuperciliurmquoru tamen impia vitaeft.
Et quorum tacita fudant prgeordia noxa.
Cicero Nunc Ciceronisadeftfententiaclaradiferti
Qua docet:vtnullus peccata aliena fatiget:
Hic nifi fit vacuus vitiis/ 8C criminis expers.
Multa tibi polfem dare nutic prouerbia patru .
Nam veluti medicus qui alios fanare medelis
Molitur :nec fe poterit fanare medendo :
. . - . . Sic aoitille quidem :qui alienos carpere mores
i.q.i.multi ^.,r° OT _ • r.
Glifcit: 8C tnproprus delidis turpiter hgret.
Sunt plures:ahis bene confultare fciunt qui: < At fibimet nequeunt licitum fuadere & honeftu . x-ni.ch. fit re Vos quoq? prelbiteri:populo qui condonatis dorxlc.fi. juffa dehfideiq? fimul prgeepta facratg:
Quando alios homines verbis culpatis 8C ore: Vita fit inmunis veftra^&fineforde probata.
Lacinii.
XXXIII
De contione fapientig.
Quem facra deledtat diuu fapientiatquiq?
Pe<ftore flagranti dogmata fandta colit. Hiccundhs prgftattclarofq? meretur honores: In cglo datur 81 digna corona fibiV
De contio n e fapien*
ti'g.
Clamat voce oraui populo fapientia cun&o . 0. ...
■'*> ^ O * 4 L i |3U^r |
O genus humanu ad noftram concgde cathedra*
DiTcite quid redfci doceant mea verba/bomcp:
Difcite mortales caftgmonumeta Mincrug ea*
FOLIO
Et facr£ paritet fua dogmata difcite lingug. Stultitiam cratiam tota deponite mente: I
Bnerbi xiii. Qu?nte do<ftrinam/qua conftat vita/falufq;. ! Qugrite dulce fophos:funefta pecunia nufc[
Alliciat veftros animos ad crimina fpurca. Sardonyches fuluos fuperat fapientia/$£ auru: Argentuqj fimul /gemas/nitido fq? berillos: '
Non Adamas meliortno eft Magnefia cautes*
, Eft maior toto fapientia puida mudo *
Quicquid 8i optari poterit: no prfftataceruu Aequalem fophig:cun<£lis preftantior ipfa eft* Eccle.xxxvfi Nil habet yquiualens ; fimilis nec gloria fulget.
■ r Confiliis princeps toto dominaturin orbe.
Temperat hgc vrbes:populos:magnuq?fenatu: Corporis hgcprybet vires: 8t corda polita. Clamitat ad cunftos fapientia: voce tubali:
,P ner. viii. Me duce fceptra tenet reges/rutilafq$ coronas:
His mores legefq? dedi de peftore facro :
. Me duce principibus regna obferuanf auita: cce i.xxi. Acper me gentes :fincera lege reguntur:
Qug mala ftul titig fugiunt : egeofq? furores»
Qui me rite colit: q me veneratur :amat^:
Hunc veneronmitifqj fequor/cu laude perhennn Proner.iii. In. me diuitig facrg:thefaurus & ingens:
Et bona foelicis confiftuut prymia vity .
Me deus yternusdiuino numine obumbrat: Nataq? de cerebro :fum maguu & fparfap orbe* Cyleftis per me maieftas cundta parauit:
Et fine menihileftin coelo /atq? orbe creatum. Infipiensigif quinonmea dogmata traftet.
Prcncr/i.
XXXIIII
Ia&atio &c confidentia fortung Se fortunatu/foelicem/feij beatum
Qui' putat: & forti nimiu confidit iniqug: Laudat &extolh'tfortunam:fentietolim
Cum minime retunteflutn crepitare domuqj?
Ia£lat6 8C cofidentia fortung.
Hic quoq? dignus erit noftra rate/fiue lyburno
Prouehi: Si infipidum ftultus adire chorum l. .Pncr*xxvin* Qui ia£tabundus fortuna femp in omni
Arridere fibi re putatiatqjcuoit. e. ii.
V ■j,
FOLIO
Et ia&at q? fe gremio fortuna benigno Refpitiat : fint 8C p fpera cun«fla libi' :
£fai$lxv. O fatue : enormis qug te vefania torquet?
Quorfum/te rerum fata caduca trahunt?
Cur nimium fubitts audes confidere rebus?
, Cu bona fcrtung non ftabilita: ruunt; Incaffum iadtas vangludibriafortis:
Foelix qui fe non implicat hifce bonis . Anguflinus. Ia£fcas diuitias:ia£fcas q> copiarerum
Te beat :inqj manus £> fpera multa fluunt, lactas fuccelTus fauftos/S£ fortis aceruos:
Cum fine incertu fors tamen omnis habet.
Seneca iheu multos fallitfors nubila vultu:
ie furenti. Inftabilemq? trahitno bene fidarotamt
Stultus quempaffim reije fucceffus inefeat;
Confidit rebus qui bene fortuitis ;
Damonis horrendhmihi credite:filius hiceft:
Pofthabitisfuperisrquibona vana colit. Quem ftygius Pluto conatur falleretrerum Huic cumulu prgftat diuitiafq? malas :
Qug damnant homine fitibundu in gurgite fiifco In quo ranarum peffimaVurba fluit.
Stultus quiia£tatfortungcommoda:certus In quibus / 8£ ftabi is non foleteffe gradus. Fortunam patienter!habe;necprofperaia<ftes Fata:hodie diues: cras quoc^ pauper eris. Nonin fortunp manibus fcelitia rerum Munera dependent fed deus illa tenet: .
€t mutat quodeunq? volet: tu ftulte profanam Ne fortemextollas nuq. ea firma manet.
Proner.xxi.
Lnce.v.
Proner i.
Iiraettalis.
Quiplusferre cupit: propriis portare lacertis .^erenn.c.i.
valet :hic fatuus fua fponte pericla fubibit. mprLli.vi. Imprudens etenim quifquisceruice parata Ecclefi.iii. V ult molem fufferre graue;& iuga triftiafolus*
/ / /
e. iu.
XXXV.
. De nimia curio iit ate mortalium.
Qui curas hominum cun&oru ferre laborat:
Nec proprios frudtus: nec fua damna videt: Is quoq? fit patiens : 8£ difcat ferre dolores Si premitur mundi mole/raatqj/graui.
De nimia curioiitate mortalia .
Iuiicnahs
Alexander
FOLIO'' . ■ | ;4|
Cum fit opus multis talem portare laborem» ,pncrbi\ xx. Qui dorfo imponit fpatiofipondgra cbetii Ecclc.i.etxiu E^apit id quod ferre nequit*, velociter ifte
Corruit': Si c^pti hunc tandeimprudetia mordet.' Hiftorig nobis recinunt exempla:q> ille Magnus Alexander toto fudafTetinorbe.
Europf atcp Afig fines :non denicp mundus Suffecere fibi:tanqpro corpore paruo Non fatis tfta foret tellus <|iure teneret.
Attamen exigua tandem compoftus in vrna: Sarcophago cotentus erat paruoq? fepulchro . Mors horrenda docet: quo quis cotentus abire Debeat: 8i qualem fedtenf corpora finem.
Cynicus ille/fuit grgcis plus diues in oris Cognitus: Si fophig celebris pryceptor Si audior : Non gdes magnas : non hic fublimia tedla Qugfiitiat vacuo fpeculatus vafe:forato Si : Aftrorum motus rcurauit facula nufq.
Magna quies iftunc atq? ocia blanda manebut Qui forti curas abigit de pedlore vanas :
Haud onus imponit dorfo quod ferre recufat. Maxima qui temtat: voto qui concipit alta: Pondus Si aggreditur reru:tolerare laboret Grandia:qug mordax imponit cura lacertis.
P rener. xvfi. Quid iuuat ingente manibus q> vincimus orbem f
Mathlxvii. Angorem frulfra patimur: curafqjmoleftas^
Si tandem hanc anima/ftygias mittemus in oras£ Qui curat quid mudus agatiquo cjrfar in orbe Martem agitet:nunq tranquilla viuit inhora» Sapien.vii Stultus Si is : curans q> nec mutare valebit*
Eccle.vn.
V
Diogenes
Horatius*
Iuueitalis
XXXVI
. Mutuum accipere.
Haud fadle emergit qfem per mutua fumit:
Nam lupus/eft metg tempora nulla vorax. Calcitrat hunc afinus plantis quandoq? recuruis Seraqi mortiferi damna doloris agit.
Mutuum
accipere.
Multiplicatafuismanibusquimutiiafiimit
Eraducverfuramfoluereftultus habet. •
Pro tu en tq; parum q metam 8t tempora tarda*. Efaie . xxiiii
Soluendiftatuatanox quia tempus abit. e
FOLIO
Ps.lxxi. . Expoliant vfura vorax &foenora multos Lucevi;Vin' Cenfibusangratam pauperiemq? creant.
Sgpe etiam nudos homines facit es alienum.
Mutua pauperibus exitiofa nocent:
Quid tamen hoc fimilhpfcriptg paginalegis:
[ Aut Satyre excurfus-.fignificare velint: Accipe:nam fatuos vitiorum femita trita Quos trahit:&fcelerum:fignificare volo. Affiduo peccant: vetitg quoq? mutuafumunt Legis: & impuro foenora corde fouent. Peccati cumulufaciunt:atq? aggere magno Eccs.vn.et8. Conftituunt molem iponderibufq; grauant.
Imponut humeris tremulis fic grande capiftrum.
Pondere fubpofitocundtaqj membra tremut: Nonvtpeccatum cumules:tibi tempora donat Hgc deustemendes fed malefadta perit: Vindicat interdum mortales verbere diro:
Vifitat Si lento crimina fgpe pede:
Adiit in exemplum Sodomoru tarda ruina:
Qua cecidit iuuenis : decrepitufq? fenex . iiri.Re.xvi. EtSolymg prgbent nobis exempla vetuftg:
r « « ^ • • • Propter peccatum qug ceci dere malum ;
Exodimi. Nilicolas itidem plagis fubitifq? ruinis
Ob fceleru molem triuerat ipfe deus.
Et plagis variis recutitg femina mentis Amosfix1'' Affecit: quamnis gens benedicta foret:
Efai^.i. Mutua qui fumit nequeat qug foluere:ftultus.
■nTir v*”* Nam metam pofitam no lupus ipfe votat.- ,
‘ Sic deus omnipotens tribuit tibi tempora vit£*
y» • | • o 1 ^
Eiehcn.xviu Non vt peccaturmfed bona perfitias .
Ecde.xir.
xxni.q.iiu
nabuchodo/
nefor.
Sodoma^
Gcne.xviiJ.
XXXVII
De inutilibus votis 8C petitionibus Q111 fuperos paffis manibus/ votifq? precatur:
Nec tamen ex iufto pectore vota fluunt: Quod petit a fuperis votu non percipitillud: Materiam rifus deinde aliquando dabit»
Carpim? hac Satyra optati quoq? & ipba vota: Qug temere a fuperis nullarationeprecamur. Voto/homo ffpe perit: que non intelligit ipfe» Sed qug triftia fint diferimina forte datura.
De inutili b* votis SC petitoib?.
Pfonctxvm Eccs.vii Luce.> x. Iobxxu
: folio:
Mulas Rex Adfit m exemplu. Midas rex:fupphce voto
OiiifTus! me Qui temere optabat q? quicqd tangef et: aurum ■> tha.xf Effet: 8t hinc ftohde damnofa optatio mentis
n jt * c ^ * jl
i eruas. i. ia . fqLUC fuit ad pf nam. nam panis verfus m aurum: Atq? merum fuerat: fic voti damna luebat: Auriculas afini fatua vt cerufce referret: jjucr.xvn. Multi duritias optant cenfufj fuperbos
Et manibus quatiunt: Iouis atq? impellere tentat Aurestnumorum vt magnum concadat aceruu» Sapicn. viii. O male vouentes : funefta pecunia multos Cafus ad miferos Si triftia fata retrufit.
Quid lycini profunt gdes:quid iugera campii* Quid crafTi cenfus^quid Groefi maxima gazai1 Nonfauftum nadti fmem:non funera redta. Pofcitopem neruis quidam/longamq: fenedta: Pofcit 8i in longis opulentus viuere feclis:
■ Quem tamen aiTidug crapulg/tucetaq? cr affa Debilitantmeruofqj terit lafciua voluptas. Adhcbre In poenam multis fuit olim annofa fenedfus
Peleus V !1* tlua f0^lcIt0 fodamus fgpe dolore.
Wcfior. Peleus: Si Neftor viuaxtltacufqj Laertes:
Laertes Queftifont feram nimiu tardamq? fenedtam. Horaf . i arte Accedunt fenibus quandoq? incomoda multa. Sapieir.v.] Tum trahitad votu quofdam mundana poteftas Exitium qug fgpe parit/mceftamq? ruinam. Exoptant alii formofos corporis artus:
Atq: animg iccirco perdunt pljrumq: falutem . Optandum eft/vt fit mens fana in corporefano Etbonafama:fides:8imorum vitabonorum:
Et fedeat virtus in cafto pexiore fulgens.
Lycirtus. CraSTus Crcefus ='
•4
luncnaljs
Bcclefi.xj.
Iimenalis
XXX VIII ‘
; D e inutili ftudto »
Qui ftudium exercet vanum :fterilem<55 paleftra.
Et fruftra ftudii tempora coepta teritt Ad partes fatyrg vemat/ftultafqj cohortes!
Vt videat quid fit perdidiciffe nihil .
De inutili ftudio .
Nuncfupereft fatyrgifatuos vedrare ftudentes:
Quicappas humeris portant/longofqj cucullos: Ad hebre-v. Vnde trahunt poftfe cappara in puluere caudas: Ad Roma.n Et fe fcire putant/quod-no didicere ftudendo . cc e lA lm'
FOLIO
Ecclcfi.xxv .
xvi.q.l.flC
viue
Seneca tpy ftola xviii.
xxxvii.di.
nonne
Eccleii.xvi.
37. di legifflp.
Ecdefi.vfii.
xiiq.11' glo/ riaepx
glo.in c.tu ex litteris, de iu
P.oucr.xm
Dum (lu diis teneros deberent tradere mores»
In plateis potius ludibria vana fequuntur.
Nil ftudii fructus curat male fanaiuuentus: Cogitat h aud artes magna ratione repertas;
Sed potius fatuiftudio laqueantur inerti:
Vnde nihil morum: nihil 8C virtutis habebunt At fophia e(l veteru/magno fudore paranda: Ocia nil poffunt prgftare ignaua (ludenti :
Hinc magis admiror :q> multi errore profano Nil nifi nunc manibus triuialia gramata voluunt. Ciramatices Prifcg fincera volumina fpernit: Cuius Alexander gallus prycordia turbat. Hiclogicg nodos (oluit fermone rotato :
Et fylogifmorum cum garrulitate molefta Currere nuc Sorte clamat:nunc (lare Platonem B1 aderat: 8C nefeit verbis imponere finem . Arslogicg/falfo nodos/& retia cauta Nedit: 8C explicitum/tenebras deducit in atras. Nodes atq? dies ranarum murmura rauca Effundunt logicy verbofaq? dogmata clamant. Talibus illecebris violatur prima iuuentus V tile nil qugrens : nil deledabile guftans.
Hic volat ad Wienna : tenet huc Erfordia magna* Hunc Bafilea fouet.Lyps iftum Barbara tellus: Hic mare fulcauit: gentes hic vidit Iberas:
Vidit & hic gallos: 8£magngmgniaRomg.
Ad patrios tandem redeunt fine laude penates Et fine dodrina:cappas ceruice fuperbas Ge(lant:pro (luito qugrelpondere (ludente Poffintancaffum tradarunt tempora prima.
XXXIX
Temere loquentes contra deum Si deus annueret precibus/noftrifq? petitis Semper : 8C ad votum cocgderet ommaiplures In lachrymas fluerent mgftasifletufq? moleftost Stultitigqj fue captarent prymia iufta.
V ana opera impendit: fatuos ftuttoflj labores ' . Qiufohs radios igne luuare putat '
Et face fuccenfatfe credit lampada phoebl Augere: vt plenu plenius efficiat»
VLq.i.fi oia
Eccfefi.nj*
FOLIO
Hfaic .xL
Stultior ille tamen :fuperi qui fadla tonantis Atq? voluntate corripit ajtheream:
Hic iiiperatftultos omnes; vefanior hifqi eft: Eumenides quoijj pedtora furda premut. AdRoma.x. Namq? dei noftri tanta eft fapientia/ virtus/
Iuftitia/ ingeniu/gloria/fama / decus :
Confiliu tantu/maieftas: tanta poteftas:
Non egeat noftro vtfceptnger auxilio* Prouidus 8ifapiens adeo eft/quicundtacreauit:
Qui mare: qui terram: ftelliferuqj polum :
Vt fuanec minui poterit diuina voluntas:
Ne ue hominu augeri/poffitab ore magis*
xxxii di era Omnia difpenfans moderatur: 8£ omnia nofeit:
befcant. Cordacp fcrutatur:hunc latet atq: nihil.
Omnia difponitfollerterdegecp certa
Singula conftituit: proterit huncq? nihil*
Seu deus ergo tonat miuibus feu fpargitharena:
Seu vibret forti fulmina dira manu:
Seu ros aethereuniittit:fiue aftra ferena :
Effunditjnimbos feu deus horrifonos:
Nonhominifas eft diuina lacefcere iura:
Iadtare Si contra verba maligna deum:
Omnia difpofuitfapienter/maximus hic quem
Corripis incafTum ftulte pterue deum:
tccien.xxui. Vindidfca qugris fcelerum : pgnamq? malorum:
Cum temere irrumpis-.vifqj docere deum.
Murmura non fas eft:crepitantia verba :fufurros
. Aduerfus fummu precipitaredeum*
Nuen.xiin. Tr , , , . rr‘ r ,
Iofue.ix'. Ilrahel interiit totiens lic murmure turba:
i.conntb.x. Stultoruhoc cecidit pars quocjj magna modo.
Sapien.i.
Ps.ciii.
Sapicn.xi.
ctxii.
* •!
f Qui alios iudicat.
Se mftutn quicunqj putaf.vitaqj probatum Iudicat atq? alios homines/cenfetqj nocentes: Nec contemplatur fe meticapit ille ruma:
Sit licet in ca fu: eundos notat tpfe cadentes.
Qui ali os iudicat.
4
Stultitig vitio metuenda pericula multi
Incurrunt: mortis exitiuqj graue: Math-vii.
Quos fpes vana trahit vite.faufteq? falutis Luce. vi.
Profperitas:qu£ mox fluminis inftar abit.
FOLIO
Math.vii. Aci Ro.ii.
Ecclcfi.xi.
EcclcfiUS.
patt.xxiiii. Sc putat effe bonu fe iuftum : feqj potente:
«xxvi. Magnanimu/ & nullu pofie fubire malum.
Non metuit morte:quonia fpe dudtus inani:
Eccs.x Floccifacitpoft fe quicquidinorbe manet.
Quicquid delirant alii : m o x carpit iniqu o Horatius i ep / Dente Theonino :nec fua fadta videt.
Sed fatuus quiuisfpem pectore feruat inerti:
Qua fperat fefe viuere poffe diu .
Si videt alterius mortem vitgqi ruinam , Afforeinon meminit fe prope poffemori.
M ox caufam fingincitius cur raptus: aitq?
Non alias validus/nec bene fanus erat.
Quin triftis : nigro 8C fuffufus fanguine: plenus Etfcelere atq$ dolis:improbulufcgfuit. Propterea omnipotens excelfi redtor olympi Fecerat hunc fubita morte perire virum
Poft mortem fatuus fceleratus/iudicatillum:
4 ___
. Forfitan ajtherei quem fouet aula poli.
Inter coeleftes fua qui folatiaciues:
. Nedtare&ambrofiaforsbenepaftus habet. Iudicat alterius mortem: qui compede ftridtus Eftfcelerum:& vitiis membra ligata tenet: Nec metuitpoena:neq?mortis tempora: qug mox Obferuans lachefis : ftamina feifa fecat.
Seneca. Terminus incertus loeti eft : incerta diefq?:8£
Apoca. xviii J-fora: volant tacito triftia fata pede .
Vir bonus SC iuftus:falfo quandoq; putatur Effe malusmofcitpedtora fola deus, iii.q.vii.iudi Iudicat alterius vitam quicunq? /probatum:
Sincerum 1 SC iuftum condecet effe virum.
fl • • • •
Sapieti^iii Ecclefi.xxi. Eccs vii •
cct.
XLI
De pluralitate beneficiorum 7 Quifquiscupit poffidere plura benefitia Multa folus obtinere poffit 8i offitia Plus imponithic afello q portare poterit: Mortem faccorum mifello multitudo parturit
Deplura= •litate bene ficioru.
Sunt: quibus eft animus benefitia plura tenere depben. quia
Et facrum manibus contaminare bonum intantii.etc» Nec fatis illa valent vigili curare labore: emuta
Sufceptu nec onus pficere arte queunt* f.i .
canaria § depreben.
FOLIO
Ecde.xxxfiii Qui faccos afino plures imponere tentat:
Morte fatigatum deftruit ille pecus.
Et quem fola quidem poffetprgbenda fouere:
Illius ad vitam qug fatis vfqi foret.
Hunc fed amornummi funefta pecunia:cogit Abfqj modo 8C numero congerere vlterius ... Qui cupit affiduo benefitia plura tenere Copia nec rerum quem fatiare poteft: xlvii. di. fient Vfq? adeo egeatus erit:preffufqj tenebris:
Nefciat vtcuras cSnumerare fuas:
Hunc nodurna quies nunqTolabiturvlla:
Semperhiatmullo limite vitaiacet.
Saccum hic circumfert in quo non fundus habe?:
Sed ieiuna fames:atq? cupido vorax:
At magis indignum eft afini/indodi/imq? periti ' Q^magishgcfaciunttcunda tenere volunt: Ecclefigq? bonis nulla virtute fruuntur . . Atqp deum vana relligione colunt,
xxiii .q. 'viii. Hgc bona pauperibus largiri coelica debent: coouenior. Vfibus at prauis fic cumulata ruunt.
Dicite pontifices quid vos benefitia multa , Confertis ftultisfqui ratione carentf
An quia iumetifq? afinifqj imponere ph as eft Cundorum vt faccos atq? onera vfqi ferant f Quin etiam peius: contenti munere nullo Conducunt cenfus : mutua lucra locant:
Acteu viii. Hos nec apud fatis eft Hiefy cu fymone tutus : ctVquiihfdj Mangones lic/tant: vendita rurfus emunt, liii. Rcgu. v. Plures quifq? igif prgbendas poffidetulle
Extrema expedet cum Ioue tartareo.
XLII
De eo 4 exceptoes qrit ad emendattdu fe. Qui cantum corui/cras cras imitatur: 8C vfcp Cras canit:haud animo fata caduca notans : Semper aget fatuum:nam confidentia ftulta hg c Dicitunillufitipes ea fgpe fuos»
Qugrenti
exceptoes
emcdandi
Cui deus omnipotens de coelo numina mittit: Illius & mentem Iuftrat:quo certius inde Omne nefas purget: vitg 8i delidtapa dbg/ Emendet:fcelerumq? graues eliminet adtus :
n 44 f • • •
Ps. XC1111.
Adhebre.m
Ecclcfi.v.
pncrb. xxvii. Ouidius
Efai$. Ivi.
Iacobi.iiu.
Ecclcfi.x.
Math.vi.
Luc^x
Efa.xxiu 1 ) .corinth ,xv
Frouer.in*
FOLIO
Sit licet hic politus vitiorum in flumine magtiot Sentiat & molem :qua mens agita? iniquam:
Et fpatiu vitg quo rede viuere poffet:
Groccitat attamen hic corui de more canendo
* ' * 4 *
Cras cras:in melius vitam mutabimus; aut cras. Hinc ftolidum/infanu/&ftultu dicimus omnem: Qiufe vidu rueras afleritiatq? fatetur:
Cum tame in foribus mors affidet omnibus horis Sera nimis vita eft qug ferf craftina: qui fcis An te fata finant tam longo viuere curfuf Cras minus aptus eris ;hodie bene viuere debes: Etpurgare caput: quod cum fudore grauatum Pondera peccati geftat:curafqj minaces:
Ad mala veloci volitamus cum pede femper: Atqj hodie facimus ea:nec differre putamus Longius: ad q? nephas prgfens nos macipathora: Etfeftinamus femper ceruice parata/
Illa tamen nobis poffuntque ferre falutem Spernimus -.infanos fic nos dementia turbat Si forte immineat fcelerum confeffio nobis:
Diffugimusirauci repetentes murmuracorui.
Et duo cras: aut plus/fatuo rudamus ab ore Implacata tamemfi mors irrepferit:vt te Auferat: atcj; alam fub tartara nigra remittat. Tunc vellesfecifle bommr.potuiflenequibis: Tunc tua fera nimis vox & querimonia: cras cras. Stulte quid exigui te temporis oro voluptas Detinetf illa ruunt: &flum4iis inftar abibunt. Incipe cceleftes hodie perquirere fedes:
Craftina precipitet ne te cundatio vana.
XLIII
« »• *
De cuftodia mulierum *
Cudodit pulices fatuus fub fole calenti:
In puteum vndantem & ftumine/portat aqua: Qui gerit vxoris curam: metuitq? pudoris Qug fibi ni cudos fuerit: cudo dia vana ed.
De cudo a dia mulie* rum.
Stultior/atq? magis furiofo infanus Horede ed:
Spiritus 8C vexat huuc male zelotypus:
Qui gerit vxoris cura: & cudodiam manem Ecclefi.yn.
Nodtes atq: dies.follicitufij tremit: f.iii* Nwr.cn .v.
FOLIO
Ecclcfi.xix. Angorem fruftra toleras tfruflraq; labores
Sufcipis;incaffum te tua cura necat.
Innenalis Pone feras '.cohibe greffus mulieris: 8C omnes Proner. xxx. Saltus: 8C vigil hic latret vbicjj canis:
Conferet 8C fortis prgdufas pelfulus geles:
Cuftodes habeat 8C domus vfq? fuos :
Quis tamen interea fempercuftodietipfos CuftodesJ1 vxor fi volet eflfe procax (
Eccleii. xxv. Foemina producit quam non natura pudicam:
Raro fit/vtferuet vincula caftathori. Proner.xii. Foemina fed qug vult tenerum feruare pudore :
Et thalami pignus coniugiiq: fidem:
Vinciri debet nulla compagine ferri:
Nec ftrudtura grauts hoftia cafta premat. Danae Non turris/Danaes potuit feruare pudorem; ’
metha°S Amifit ftupro dona pudicitig.
Iupiter auricomu flagrans conuerfus in imbrem Virginis in gremium fluxit:adultererat. Penelope - Libera Penelope fuerat per tempora multa/ Homerus . in Abfenti retinens membra pudica viro .
Ouidiusin Circa illam quis volitaret turba procorum: epift,heroi. Infradto manfit hgc tamen vfqj thoro .
In vetitum plerum q? nefas cuftodia pellit Vxores: vetiti damna pudoris olent*
Ecdefi. xxvi. Foemina iucundos mores vitam q? probatam Seneca inde Induat: vt famam comparet inde fibi. clama. Ft cetus hominum fugiat: vetulafqj procaces Hefena ' Et fugiat vafri murmura blandaproci.
Ouidiusin Si nonlegiffet Helene referipta dolofq* epift.heroi. IdgiParidis:nonmaleraptaforet.
XLIIII
De adulterio.
Eft fatuus qui fcit vigilanti fterfere hafo:
Et faciem dygitis contegere vfq? fuis* Vxoremqj fuam fubigi permittit: 8C audit Illecebras : ridet fubdola catta io cos.
De adulte
rio.
Res miferada quidel&cenfura digna Cathonis.
vult coniugii nemo tenere fidem :
Nullus adulterii legem/ aut pia iura veref : Iulialex dormit :poena vetufta filet. f.iiii.
xxxii.q.vii 7 qnidmoib? * Sapien.xiiiiV Ad Roma, h
Hia QfXxix
fi *
c A
FOLIO
Non mulier nec virfacrati foedera fulcri Conferuare folent:m£ chus vbitjj iacet: Innenalis Multis digna quidem res & laudanda videtur n. ati. Alterius leifcum concutere/atq? thorum.
Leuiti.xx Nec pudor vll? adefl:nemo enfe/aut faxa vere?: entro.xxn. Iuditium parcit: pena remiffa iacet.
ff.ad.l.iul.de Heu vetus in m^chos tua lex tua Iulia dormit 3 .. Cyfar: ab Elyfiis fontibus oro veni.
Turpius idq? magis : fun t qui fpeiftare lacunar Iuuenahs Dodli: vt per thalamum cautus adulter eat.
Apponuntdygitos oculis vigil antibus:atq?
' Permittunt fubigi pignora chara thori . c.qneadmo/ Vxoris ne fcelus audes fpedtare pudendu:
dii dcm^iu# v / i i j / j
Proner, xvui Cognita nec culpas probra; marite taces;
Atrens^ Expulit a regno fratrem Pelopeius Atreus:
ff.de^dnu/* Foedaffet proprii q> fibi iura thori. ftupor * Atcp duos natos macfauit funere myfto:
Qu o luerent m cechi crimi na foeda patris . . Lncretia Ingens clamor erat quando Lucretia paffa eft xxxii.q.v.la Stuprum : a lafciuo contaminata viro.
Tarcmnuus Collatinus enim coniunx rumore leuato
Tarpeia regem pellit ab vrbe malum.
Clodius in cun&is domina? gentibus: eheu:
Clodius impune tradlat adulterium .
Heu mala dira parit putidg mgehatio mentis:
Profiliuntirg/mortis 8C exitium:
O vos mortales concordi viuite nexu:
Foedera quid thalami fic violare iuuat^
Sit veneranda fides vxoris:fitqj mariti:
Mutua fint femper gaudia :paxqj frequens.
cretia Tarqu..„ cxpnlfns
Clodias
C.deadal.
.gracchu9
ProCer.vi.
XLV
T
Semper fatuus
Eft qui contendit fe prudentem vfq? putari Cu. fapiat penitus nil(mihi crede )boni: Non difcit mores :non eft virtutis amator; Sed manet infoelix anfer / vt ante fuit .
Semper
fatuus:
Qui bona multa videt tprfclas perlegit artes:
Audit 8i egregium quicquid in orbe viget. V irtutis monumenta facrf : m orefq? politos Confpicit: Si ftudii flumina amf na videt
Proner.xv.et
xxvi.
Seneca, peg/ nato no facit medicum. & nulla ars diP citurloco.
Ecelefi.xxix.
Proner, xvf. Luc^xv*
Horatius^
Jiiepfto.
Plato.de quo Hiero. in ^!o go biblie
Adhebnxiii
FOLIO
M
Gymnafium:ludoscelebres:fpe£tacula mundi Luftrat: 8C arredtus per loca multa volat»
Nil tfiaddiTatineq; enimhgcmoniimeta vetufta Pro funt : v t m elior fiat 8C vtilior .
Quicqd habet reru alterius colledta fupellex Aedibus id femper glifcit adede luis .
Hoc defiderio ftultiffima vota notantur:
Res femper fatuis ex nouitate placet:
Ad gentes curmnt varias populofqj peragrant Ignotosduftrantquicquid in orbe iacet*
Ne quid in externis maneat regionibus vfq Intadlum : peregre ftultus vbiqj volat. AdPataui muros: ad celfg moenia Romg :
Ad Solymas currunt: Adyriofqj lares:
Currif ad Lybien: penetrant Memphitica regnat Pyramides luftrant. Attica regna vident. Attamen apportant fapientis prgmia nulla:
Non fpecimen morum:non decus ingenii: Coelum non animu mutant qui tranfmare currat» Stul t i difcedunt : mo x fatui redeunt.
Podumus hos m ores inter cgnacula noftra Difcere:fiimprudens vis fore:fifte pedem;
In patriis laribus tam (fultas carpimus artes» Nonalienaopus eft perquirere inde loca.
Quin animo exculto diuinum imitare Platone:
Vtfaperetdodtos qu gfiitille viros:
Nec fine dodtrina Graias concedit ad oras:
Quo tandem ingenuas cocumularet opes» Quifqs ab gde fua patria/volat improbus anfer: Ille domum rediens/anfer vt ante /manet*
/
Hic fatuus femper pigrum confcendit afellum:
Turbida quem motu concitat ira graut- Latrat 8C exclamat circu fe more canino :
Nec verbum placidum toruus ab ore vomit.
Sene, de ira. Valeri.ii. !4. ProHer.xxii, Iacobi .i. Ecde.xxx.
XL VI .
De iracundia ex leuicaufa» Affiduis flagris tardum qui pungit afellum:
Sgpius ad longas corruit auriculas.
Ira breuis furor eftinil indignatio prodeft: Sincerg mentis eft mimica minax»
De iracun dia C5C leui caufa.
Perfms
Prcmef.xx,
Xmzt.xxviu
Perlius
Eccs.xi.
Archytas*
Plato
Socrates
Proucr.xxx ♦
Ecdcfi.xi*.
xi.q.in.ira
v.q ri. relatu
&cferuetirt
juicrbi.xxii.
etxvu*.
Iob xxxvi. puerbi. xii.
EccS.vii
FOLIO
Rancidulo femper rudatur in ore canina Littera:nec motus mitigat ille fuos.
Gaudet/# a populo metui fuafada: furoris Plena mali tmentis confcius ille nihil. Dicifacundis/furiofum cernite ftul tum t Et fibi de fatuo hoc quilibet abftineat.
Nam putat ille qdem ftultos non antea vifos;
Auriculas afini folus habere cupit.
Ira necat fenfus: premit indignatio mentem: ’ Prycipitem inuertitilla vel illa virum Archytas fophig iccirco fpedtabilis audor:
Ille Tarentina natus in vrbe procul:
Peccanti fgruo: turbatus mente pepercit :
Atqj irf ftimulos fic moderatus erat.
Sic Plato:fic alii motus fedare folebant:
Socratici 8C plures dodiloquiq? viri.
Nempe furor ratione caretipr^cordia frangit:
D ebilitat fenfus / ira feuera nimis Hos contra motus/certa innitamurhabena:
Et frenum :atq?fuum fentiat ira modum.
Non fapientis erit triftaritaut corde dolere: ' Pallio /prudentis pedora/nulla prgmit: Eflfapiens femper: tranquillus mente quieta:
Ira trahit fatuos infipidofq? viros.
Tempore eunda quide fapiens modera? in omni Addit & in eundis rebus vbiq? modum :
Sed fatuus nullo penitus moderamine dudus:
S tulticiam effundit femper vbicp fuam :
Ergo prg cipites afinum confcendite (fulti:
Quo celeres fatuos bgftia tarda vehat.
XLVII
t De fortung mutabilitate.
Quem rota fortung cupida fpe continetiatqj Voluit in excelfo fors fibtfaufta gradu: Ille etiam metuat lapfus quando nocentes*
De fortu= ig mutabi Litate*
Complures fatuos/latum fortuna per orbem Efficitinftabili voluit eofq? rota. Fortunam multi fitibundo pedto re veriant: Et loca continuo fcandere cglfa petunt*
Eccle.x.
i.mach.ii.
Prouer.xim.
Martialis
FOLIO
N
Claudianus. Inquirutcp gradum:qui fit fibi viribus impar:
^md ergo igf. Nec lapfum fari pedlora fluita vident,
juicr. xvii. Nil ade o excelfum eft/q> non trepidare rumam
Debeat : ad mortem cundta creata ruunt. Horatius. Omnia qug terris nunc funt innata/fenefeunt: -
Labitur & quicquid terra beata dedit.
Seneca i fi. fu Quis fuit in tanta mortalis forte locatus^
Craftina<pmittat tempora vt ille fibtf Aut fe vi&urum fortuna femper eadem Spondeatfinftabili voluitur lllagradu.
Nam lachefis duri femper prgnuntia fati Non tibi permittit ducere fila diu .
Atropos haud noftris mulcetur turbida votis V t nobis longos prgftet in orbe dies.
Ad cafum fubxtum plures funefta poteftas Allicit: vt loetho tunc grauiore ruant.
IkIxus cefar Iulius immenfo dominator cgfar in orbe
Dum nimium fortis numinablanda colit:
In medio fenfit mortalia fata fenatu:
Hunc fortuna nihil iuuit ab exitio :
Semper habet trepidos inuifa potentia greffus:
EcdefiSxx°^ Inuifus multis imperiofus homo efl.
Delitias raras prebet metuenda poteftas:
In ceruice fua triftia damna gerit ^ . Quemmetuutmulthmultos metuifrenecefTeeft.' ‘‘.apiGit.v. Odit que metuit/perdere plgbfq? ftudet.
Ecciefi. xxi. Imperiofus homo nullo palpatur amore
Necpopulihuncplaufus:necbona fama colit. Ergo mobilibus non fic confidite fceptris :
Nam rota vertef cum deus ipfe volet.
XL VI II
De egiro tante inobedi ente ♦
Egtotus fi quis morbos in corpore triftes Sentit: « vrgetur anxietate graui:
Prgftita nec medici fequitur documenta peritu Si cadit: ex merito damna doloris habet*
Qui iacet in moefto aegrotans angore: perito Nec medico paret:confiliumq$ fugit*
Nec tenet impofitam feruatalege dietam: Conualidus fieri qua mediante queat:
De Egro^ tante ino^ bediente ♦
gfojnc.adaii res*dceta. et qua or. Ecclefi.xet
xxxvm.
\ *
FOLIO :
Iimenalis Pfo vino nunc guftat aquam : nunc cgtera fumit Perfius PocuIa:confiiltrix qug medicina vetat.
Eccle.xxxvn QLl?riC & affidue rigido contraria morbo
Efculenta:fibitemperat atq? nihili Donec ad tumulum pheretro portatur operto : 7ln cinerem rediens ceu fuit ante cinis . Fcdefi.xviii. Qm' cito fanari a morbo conaris amaro:
remcdi. amo. Principiis oblta : deteriora caue .
Scintillainflammas crefcit quandoqjmoleftas:
Riuus 8i exiguus flumina magna facit. Principium morbi modicum: capit incrementu _ , _ Paulatim : falubris in medicina vetet
Boennsde 1 Q.u* validus cupit eife cito/fua vulnera plane ccn.philo. Demonftret medico/pellat vt inde luem:
Non fine ludafero fanari membra dolore PofTunt:ne renuas ferre doloris onus. Ecd.xxxvxii Nil quoq? mentiri medico debemus inipfo
Morb o : non medici : fed tua vita perit.
Quiq? facerdoti referens peccata peradta Mentitur: vitam decipit ille fuam .
Qui medicum qugrit/fua nec documenta referuat Expers confilii eft: & ratione caret.
Confilium vetulg potius fed:amur& herbas Quas in theffalico littore faga coquit.
Infami dygito frontem hgc 8C pedforaluftrat:' Iftius interitum faifa medela parit. ui vetulis credit malefanis:credit anili Gonfilio tloethi fata feuera fubit .
Moralem fenfum noftro fi carmiue fumes:
In vitiis aegrum te mora nulla premet.
.i.thuno.uii. Qi
XLIX
De nimium apertis confultationibus* Quifquis forte palam mentis concepta reuelat:
Ante oculos volucrum retia tenfa locat:
Admonet hic omnes : cautelam probet apertam:
Quo facile a laqueo quifcgcauere queat;
Quifquis aues forfan contendit carpe repi ures:
Retiaq? ante illas tendit aperta nimis:
Nec funes/pedtcas/Iaqueofqjplagaiq? recondit: Is facit vtfua mox retia vitet auis, g.i,
De nimiu aptis con- fultatoib?
Efopusi ape. .pncrj. Oiridi usde rem e amo. glo.ide.paf-c ralis de rem.
Proncr.x.
proner, xvm et xxvi. j
Horatius, in epifto.
Proner.x/.
Ecclefi.viii.
Math.v.
Ouidms •
Iunenatis
Virgilius
4*.$nc.
Seneca*
Catho.
FOLIO
Qui' fempermanibus:dun's verbifq? minatur Publicitus:nullum verberat ille canem. Intentum mentis qui verbis pandit apertis:
Confilium retegens omnibus atqj palam:
De tali ftulto poterit fibi quifqj cauere:
Creditur hic toto corpore poffe nihil.
Atputo pru dente &fapere hunc: fecreta reuelat Qui nulli antentum comprimit vfqj fuum. Solus agit mentis fincerg arcana : nec vili Pandere vult animo fi qua agitare velit. Prgcipue in rebus: qug fpedtant forte falutem Corporis :aut regni:grande aliquod vel opus* Falluntur plures a delatoribus ipfis: |
Confilium domini qui fibi fcire volunt. Illecebris palpant : vt fic arcana refeifeant.
Qui noua fcire cupit: dicere/ & illa volet.
Eli fapiens certe: mentis qui condere votum Confiliumq? potefbnilqj referre palam: Quattuor eifefolent res :qugfe tempore nullo Occultare queunt, nec tacita effe volunt. * Confilium fatui:ftru<da vrbsin vertice montis:
A&us amatoris: ftrame quod calceus vrget. Occultam feruare poteft rem pauper /inopfqj:
Diuitis ad femper longius adla volant .
Et mala fama palam concrefcit vbiq? volando:
Et domus interdum damna pudoris habet. Tu caueas : fapiens fi fors cupis effe/carufq? :
Nepandas animu/conlilium/uetuu: Necferuis famulifqj tuis confidito in illis:
Sed tacitus mentis condito fadlatug.
Fafuoru damno fapientes nos fieri couetut : Stultorum lapfum miferum/fubitamq* ruinam Qui videt:aftutus necfib i deinde^auet. EftftuItus:c£co nec redo tramite pergens:
Et fatui barbam mulcet vbiq? manu *
Fglix que faciutalie na picula cautum . Cafus de¬ metis cor- redo fit fa pientis*
Cernimus affiduos cafus/lapiufqs frequentes Stultorum : SC rifus cernimus inde graues* Ridentur paflGtm fatuhludunturin omni Temporemil fapiuntmil quoq? fcire volunt *
4HTeM.er.i5. lob.xvji. 'j
g'li
FOLIO
i
Math.xv. Luce vi.
Ecdeli.xxv Sunt 8£ contempti multum a prudentibus ipfis
Qui cappam in fatuis frontibus vfq? gerunt. Eccs.x Accufatftultumftultus:conuitiaiadtant
Jmpiaffedgreffusftringit vterqj pares.
Tercmic vi.et J5rrat & alTidue nec vult curare ruinam:
Ecciefi.i. Complures fatui qua cecidere prius.
Nil exempla trahunt ftultos/lapfufq; molefti:
; Semper ad interitum : quid bone ftul te ruisJ’ Admoneant fal tem fatuos exempla malorum:
' Difcant alterius viuere rite malo .
Exprobrat egeum cecus/vifuq? carentem : Attamen in foueam %pius ambo cadunt. Efopusiapo. Incufat cancrum cancer retrorfum abeuntem:
Ibat diredtam nec tamen ipfe viam.
Ecdcfi.m Qui matris no vult documenta fequi /ille nouercg etxli. Imperium toleret obfequiumcjjgraue.
Qui patris nunq fe quitur pr^cepta falutis: Difficilem ingreditur f^pius ille via.
Phaeton Si PH aeton quondam confulta falubri a patris
Tullius 5-offl Audiffet: currus non petiiffet iners:
Ouidius.xm £sJon IOUis artHereum fenfiffet fulmen 8Z ignes:
Nec lacerum corpus volueret Eridanus .
Icarus Oui Icarus ingenui patris non iuffa fequutus S.metha. Altius euolitans: nomina fecit aquis.
j»ucrbi.xv.& duo inimberbi triftes cecidere iuuenta:
XX1U* Nam voluit neuter iuffa paterna fequi.
Ecclefi.xi Corruere infanumfatuu qui cernit: SC audit:
Exemplum capiatreffugiatq? malum.
Efopus Cauta fuit vulpes nolens intrare cauernam: mepifto? Viderat vt nullam vafraredire feram.
LI
Nil curate detradMohes hominum.-'
Non campana fonat qug malleolo atq? bacillo eft Expers:fit vulpis infita cauda licet.
Iccirco ftultum eft omnes curare loquelas»
Cum furda poffis effugere aure fonum *
Quifquis in hoc mundo tranquilla viuere mente Glifcit : & in requie ducere fgcla bona.
Non curet voces populhfamamq? malignam: Nec curet linguj fibila rauca rnalg. g.iii.
Nil curare detradtio* neshoim.
piier.xxiin.
Sapiendi.
lohan.xv. Sapien. xi*
...* FOLIO ' f H
Ad phitip.». Qui cupit in mundo fefc exaltare fuperbo : etxvtii *1111' Et ftabilis magnum (candere rite gradum. ; ■ Eft opus vt curas toleret quandoq? moleftas: Multa oculis videat non bene grata fuis.
Ad hcbre xi Atfunt qui firmo tentoria rure locarunt:
: Mundum fpernentestorbis SC illecebras.
Nil modo fecurunv.niltutumjnilqj videmus Tranquillum in mundo : nulla & vbiq? fides: Multi vrbes 8C opcs/populos/cetufqj .pphanos * Fugerunt : tutus vt foret inde ftatus.
Qui ftatuit iuftam femper traducere vitam Et mores fandos 8£ benefada fequi:
Non curet quid mundus agat:tacitafve qrelas Attendatiiuftis nil mala linguanocet.
Si vates fatyri quondam :fandiq?prophetg Penfaflent hominum murmura loethifera:
Nec monumenta bongmonftraflent vera falutis:
Hic famam:hic meritum perderet a tqj decus. Nullus in orbe quide vxuit tam fandus: vt omni.
Nunc fatuo placeat:qui probitate caret.
Qui eundis poffet rede feruire : beatus Is foret: 8C feruus nobilitate bonus .
Ecde.xxxvii Nodes at<£ dies opus eft confringere fomnosi
Qui eundis iamiamrite placere volet.
Quis farre/aut dygitis ftultoru claudere ridus lam poteritftoquimur:pgnitet inde cito , i.corin.iii. Nil aliud mundus didicit: nifi fanaprofari
Verbatquibus iuftos contaminare folet. PniCTXv Nil fapiens curet vani ludibria mundi: .
Eccg.vii. * Attendatqj nihil quod vaga turba ferat.
Satyri
Prophetc
Fs.lii.
Sapien.vi.
Ecclcfi.viii.
>
lii
De fubfannatoribus & calumniatoribus* Stulti qui' lapides ladanr: & faxa retorquent :
Hos fugiat/fapiens qui volet effe/procul * Nam trahit a vitio fatuos corredrio nulla*
Nil difcunt moris: rui probitatis habent*
O fatui excordes noftram ad properate palgftra Incipiam verum iamq? docere bonum ♦ Vosfacrglegistpatrum & documenta docebo Qu£ m oftrant veru g fperitatis iter. g.im
Defubfan natoribus 8C calumni atoribus
Ecclefl* xxii.
Prouer.xxni
Sapxeiux,
FOLIO
Proncr.vi. Barnth.iii. Ad Titii, iv. Sapien.vi. Ecdefi.xvi
Iobxii. ,pi;cib/. xiiii.
Proner.xx.
Ecclefi.xix
.pneifai.xxv.
pucrbj.xix
Inuenahs
iii.q.vii.qui
fine.
Nabal
i.Reg.xxv.
riii.Reg.ri.
Ataviam pandut/prudentu calle politam.
Quare agite 8i pedibus currite qugfo citis: Difcite quid virtus: quid fit prudentia rerum Et fatui tandem definite effe meri.
Virtutes ornant homines: prudentia veftit Munditiis:fapiuntpedtora ftulta nihil:
Sed modo riforesfatuos-.fannafcgprotemas Corrigimus:ftrigilihos fcalpere nempe iuuat. Sunt fatui qui nunc rident documenta fophig:
Inq? bonos cundtos probra pudenda vomunti Aduertuntq? nihil :bona fi quandoqs docentur:
Quin cundta irrident mox documeta palam. Increpat hinc ftultum qui verbis: aut corrigit ore Inpingitfannamf^pe met inde fibi.
Corrige prudentem:qui tempore difcitin omni:
Feftinatq? oris verba tenere tui.
Si cadit in iuftos homines corredtio iufta:
Prgceptum accipiunt/cum pietate /bonum. Iniuftus prgceptores diffamat: & odit:
Sgpe repercuftus in fua tela ruens .
Crede mihi fannis qui alios : rifufcplacefcunt N afuto : tandem pr £mia digna ferent. Loripedem redtus derideat gthiopem albus:
Eft fine qui vitiis rideat ille malos .
Stulte Nabal lueres fannasdroruofqjcachynnos:
Ni regem iratum fledteret Abigayl.
Quid pueros memorem qui vati illudere fandto Dum certanti1 vrfis mordicus intereunt.
A grege (fultorum caueatfibi quifip maligno: Qui faxis iuftos /innocuofq? petunt.
LIII
- *
Contemptus gterno# gaudioijj.
Qj, male delirias dutaxat temporis huius Cogito: nec celeres penfito abire dies:
Et regtfi a»terni' q> gaudia fperno beata: Caufa eft:me genuit Simea ftulta/parens»
Cotempt? gternora gaudio ♦
i
im'
Occurrit fatug rurfus mihi' turba cohortis:
Qug requietu fatyrg non finit efife mey. Ecdcfi. xiju.
Stultus eni certe eft:animo ladlare fuperbo Ps‘ X1*
Qm' folet: 8C nimiu verba pudenda loqui:
FOLIO
Sapi en. nn. Aci Roma .ii.
Amos.v.
Eccs.ii*
1J0H.il.
Luc§ vi. Prouer.xnn.
Tullius de fenectu.
lob.xviii.
Prouer.xix
Iob.vi.
Eccsju. Sapie.ii.et. y lacob.i. Luce xii#
Apoca. xiiii. ct.xx*.
Math.xxv.
*
Ecce ait o fuperum/nitidi quoq? rector olympi:
Nil opto Cedis regna beata tug v Id faltem liceat: multis mihi' viuere luftris:
Orbis & extremum cernere polle diem.
At non laudato/re&£ virtutis/amore Tam longas axiipofcithabere vices:
Sed magis exoptat:queat vt conuiuere laute:
Cum fociis paribus : delitnfcp frui:
Nec timet inferni fumantia tartara ditis:
Non acherontgospoftfua fata lacus.
O fatue infignis :nil vani gaudia mundi Mellis habentiillis copiafellis ineft.
Quid rogo delitias:tantiquid gaudia vana Stulte facis: pereunt qu£ cito: more niuisS1 Ciaudia(crede mihi)terra^:felle replentur Nec manet in cunctis perpetuata quies ♦ Quo fit /vt infamis /Iafciua 8C fpurca voluptas Quem trahit: 8C faftus orbis 8C illecebra: Hic fatuus :mundi curas guftabit acerbas:
Et mortis rapidum fentiet elfe diem . Tranfibitmundus:tranfibunt gaudia mundi:
Tranfibit pariter quicquidin orbe viret. Cernimus & tales hominu fine fine ruinas:
Cernimus occafus:cernimus exitia: Rectorem cceli tandem fpe&abimus omnes;
Hic ad Igticias : alter ad interitum :
Se cupit a fummo qui fegregare tonante:
Lgtitig/ 8C longos optat habere dies. Cimmeriis tenebris eft obcycatior ille Pro muudi linquens coelica regna luto.
TT
r*
<•
** . V £:■
%
> y
LIIII
Tumultus & confabulatio in ecclefia»1 Accipitrem geftans per relligiofa deorum
Templa: 8C quem fequiturfedula turba canu mi D euotos homines ISC debita vota moratur.
Et cuculum manibus palpat vbicp fuis.
1
Tumultus 8C cofabu= latio in ec¬ clefia •
Sunt quoslatratu/ftrepitu/clamore/fufurris - £)e frnn,ecclc
Non pudeat & facras contaminare domos cdceeth. vi * Dum canit offitium :dum debita facrafacerdos* C.de^his^ni Tra<5tat;Si extendit vota precefcp deo, adeccconfii*
FOLIO
jjncrbi.v. Treno. i.
I«han.xn. ",
in aute.vcbc. ma.etaniejH fi. coi. vili.
Ioban.ii.
Ecdefi.xxi
Iohelis.ii.
TJ
iJs.i.
Matci.xi.
jLnccxix.
Bcnihardiis.
Dum fluit ad populum diuing contio legis:
Ecclefigqj pium pangitur offitium:
Ingreditur fatuus que roftris calceus vrget:
Stat fimulin manibus nifus/& accipiter:
Siue velis cuculus. magno clangore vagatur Per fandas sedes /facrificofqj focos . Latrantefq? canes/vlulatu & eunda replentes Duditar.in ftrepitu turba benigna filet.
Iam clangunt nolg.refonat latratus ad auras:
Nunc pedibus pulfantmuc mambufq? ftrepet.' Nulla quies penes hos/ faftu ponipaq? furentes:
No propter chriftu . Lazarus hofce artat eos. Tradantur caufg:rer}e comertiatqueftus:
Contradus omnes.offitiumqjfori. Gonfpicithicoculismatronasalle puellas:
Hic aliud tradat quod probitate caret. Quidam etiam ftrepitus fua per calopodia ffculti Goncrepitant turpes: impedi untq? bonu* Stultitia quid eni querimur i1 folitofqj fu rores f Quos femel inftpiens condere nemo cupit: Cum tame exemplu. chriftus deus ipfeq? reliquit.
Nullus vt in templum turpia fada ferat:
Sed precibus fuplex/deuoto 8C pedore:patre Aeternu oraref.coehcolumqj choros*
Expulit 8£ ferulis tradantes foenera mercis:
Nam locus in templo fit facer vfqj deo.
Qui fi de templishominespulfare.pphanos Nunc volet: atq;a:des euacuare malis:
Pauci quadoquidemfacrata in gente maneret. Thura decent fuperos: verba j>phana nihil.
De proteruo acfpontaneo periculo Qui cadit in fl amas dira pericula queri t Spontefua/in puteum profilit atq* libens: Exitium merito patitur: fi mergitur vndis:
V ritur aut flammis : dignus enim interitu .
Deproter uo acfpon taneo peri culo.
Eft fatuus qui fgpe deum fuperofq? precatur Et fupplex manibus cum pedibufq? rogat: • Se putat & proferre preces ex corde benignas: Clamando aflidue:medeus almeiuua:
EccIcfi.iiY.
Math.vfi. Luce vi.
FOLIO
Vtmeadul titia folitam modo pe&ora linquant: Et fapere incipiant: lupi ter alme iuua.
Xunenalis Attamen hic cappam (lultorum femper anhelans Perfing Induit :ingratas nam putat effe preces:
Q^-nonmox voti compos:deusinfuper illum Audierit: quia non cunila petita dedit. Matb.xx. At fatuus plerum<£ rogat/fuperofip precatur.
Acf Ro^viii. nefcit (luito quid fibi corde roget*
Horatius. In puteum qui fponte cadit: tenta tcj; periclum:
Seqj in fonte tn mergier vfq? timet:
Si clamat/ vocefqj graues emittit in vndis.
Clamat io ciues iam date prg fidium ^
Nullus erit : r eftes/au t apportare ru den tes Qui velit: hicmeritamorte/lueq^cadit. Empedocles. StultitiaEmpedodes fim ili cjcatus:& excors:
Corporis exitium fpontemecemq? tulit. Aetngos quoniam prj ceps collapfus in ignes:
Stulticig vt faceret morte fua inditium- Quifquis eum ardenti fatuu extraxiifet ab ptna:
Hic vitam imiito/ftultior ipfe daret.
Nempe adeo cacatus erat: rationis 8C expers: TentafTet rurfus impia fata quidem . finctb.xxviii Sic facit ille: deum rogitans no&efqj diefq:
. c e 1-',et55 Debeat in coelum vtfe trahere vfq> deus:
jcfai?.i. Detq? fibi femper viuatia munera : de tqi
Fortunam validam:detbona magna fibi. Lricgxx. QU1 rogat & nefcit fupremum rite precari
R edlorem : ventos fuffiat in ore 1 eues .
-Que tenet intutus (latus : 8C damnofa voluptas.
Si ruitiex merito iudapericlaferat.
Non finit ipfe deus fatiiu quemcunq? prophanu Scire fu p terram quinam miracula fecit:
Quo tidieqj facit; quapropter pars perit ingens Stultoruimoritur terreno in corpore femper.
froncr # xmi 'S.81.&9I. Sapien. xiii.
. . - „s. . - % » t S » \ ' ’• * •
Devia foeltcitatis 8t futura pctoi}? pena Multi' ftultitif currum /rhedamqj/bigafq?
Viuentes vitiis cnminibufcp trahunt.
Cum q? fua reputant tales nece abire labores Quadriiugas retrahent poft fua fata rotas.
De viafoe licitatis .
- . t
FOLIO
Pronrr v. QLU moritur vitiis hac m tellure malignis:
Eccs.ii. Cogitur extremos alibi tolerare dolores»
Ecciefi.ri. NoiTe deum qui non vult hic/& ^liTcere leges
Quas pater omnipotens tribuit mortalibus £gris. Ecclefi . xii ct Qu afq; fuper cundtos ftatui t : iuffitqj teneri
In terra: cundtifqj dedit/bene viuere/normam: Trcno.nii. In mundo quemcunqj trahit malefana voluptas : Iniuftgq? fug confumit tempora vitg:
Is trahit hic currus /molem /curafq? moleftas: Sapien.xix. Cogitur aiternas poft mortem foluere poenas:
Perpetuo 8i tradfcu cogetur plauftra mouere.
Ne modo ftulte viam qugras qug ducit ad orcum S^aePaV1 en* phlegetontcos fluitus /cgcafq? tenebras :
Hgc via plana qde eft /pedib? calcata frequeter: Math.yii. Eft aditu facilis : multum pene trabilis : atq?
Innumeros fatuis calles hgc femitamonftrat : puer ii. et 4. Plana quidem Si trita eft(fatuos quiafadta p oes) Hgc habet alTiduos motus/grefTufq; frequentes » Virgilins No&esatq? dies patet hgc.nullumq? refutat: Fcdefi .xxxi i Qui cupit ad fatuos curiim properare furentes.
i iirp > n *- 1
Foelicitatis iter quod coelum tenditin altum:
Et quod prudentes recipit:folofqjbeatos:
Eft nimis anguftu:patu!o nec calle patefeit:
' Nec tritu a multis : quonia (q m axima turba eft) Sapien. v. Ciens mala vitat iter riuftis fandhfq? paratum Mentibus tiniuftus non has calcabit harenas. Virtutem pofuit deus vtfudore paretur:
. . Aft pauci tentant foelices figere greftus:
ctxv. Adbonafupremiregni/nitidamqjcateruam. Ejech.vri. Inde eft q> multos orcus capit :aethraqj paucos* *
LVII
Praua maiorum exempta .
Cum pater & genitrix ollas /pariterq? metellas Colliduntipueri carabos confringere difeent. Fiunt aquales nari genitoribus riltic Sunt vbi non caftifigna & monumenta pudoris »
In vos nam fatyrg torqueo telamee: Audetis prauos coram matre atq? puellis Effari mores: ridiculumqj nefas: h.i.
Si danofa fene iuuat aleadudat & heres.
InaenaHs
Va'c.!i.u,c,i
Sapieiiaii
Ecclefi.vii.
Ecclefiafn.
EccS.x*
pue.19.ct 1% Iuuenatis
glo.ml. cpfi nolit ff.de ed. edic.
glo m c. fi . de con.dif.v.
Efop9iapoI.
■v.
EccIcIi.vh.
Diogenes
Fccled.37*
puer.xxii
FOLIO '
* 0
Nunc veneris nugasmuc vos dictatis amorem:
Et naris teneris : ad mala: figna claris .
Non pudor m .verbis : n on eft reuerenria vitg:
Non decus aut fpecimen/ingenuufq? nitor:. Non pueri mores difcunttnon fcemina feruat Signa pudttici£:turpia eunda fonant. Foemina de fatuo carpit mala figna marito:
Sedatur proles moribus ipfa patrem.
Non docuit genitor fatuus bene viuere natum:
Iure igitur natus moribus alter erit.
Si funtlufores patres: pueri at(£ nepotes i
Rebus inhis prauis fe fimilare folent:
Trita etenim vetera dicunt prouerbia nobis:
Sf pe folet fimilis filius eile patri.
Ludere phas monachi reputat fibr.qn reponit Abbas taxillos : alea i ada placet.
O mores miferos :o tempora plena furoris:
Plenaqj ftultitiemum deus vfqjfereti1 Se fimtlem patri natus:fe filia matri |
Reddit: ad exitium feminaprimaftuunt. Nonlupus vllus ouem genuitmoTygridef^ua Aut vitula aut agnus nafeier vfqj poteft:
More patris cancer retro fcrpitqj/meatqj:
Sedantur pueri ficmala figna patrum.
Quin 8£ morigeros poliunt generare parentes Filiolos:quifuntmorigeri atqj boni. Diogenes puerum temubntu vt viderat:inquit:
Fili/te genuit ebrius ecce pater.
Aedibus iccirco propriis:fic viuat honefte Quifquis.-ne eundis dogmata praua ferat.
LVIII
D c voluptate corporali'*
Simplicitate rudes /ad fe Iafciua voluptas Allicit interdum: more ouiumq? necat.
Quo fdam etiam firmo /thaurinos detinet/vnco . Aft alios volucri fune/fugaqj ligat*
Spnevolu ptates: no cet empta colore vo luptas.
Aequipat fefe meretrici blanda voluptas: Proner vii
Que compta in platea fedet & nudata mamillas :
Et redimita comas:fpurcum mercatur amorem .
Pellicit Si molles adfe:blanduq? cubile h.ii.
E$ech.xvi.
JVLichc^.i.
.pacrbi.vii.
jmerbiA
*irs 4« • •
Eccs.ii. Luce vili.
JFOLIO
Mox referat:vilem fumcns de crimine mercem: Et rogat vtquifqs fecum luctetur/iniquis Deliriis: pariter falfo obleiftetur amore» ,
Illius inq? finum/nullo moderamine ftulti. Ecclefi.xix Profiliunt:velutibosvin<ftus tranfit/8£ agnus Ad lanii cultrum riugulumqj exponit ad icftus. Accipe ftulte precor q fit fugienda voluptas Ieremis vb”. Hgc animam damnat ftygis & mergit in vndis Hecfenfuslacerat:confunditfemina mentis: Contaminatq; malo prgcordiarefta fapore. Parua voluptatis quamuis fint gaudiadonga Poena tamen fequft/mifero permixta dolore: Define delirias mundi fedfcarfer vfq;:
Non durant:fugiunt mox: & mutant in horas,
ncdell i* Q.u‘r<lu‘s 1,1 hoc forfan contemnit gaudia mundo
Vana voluptatis:nec fefe inmergit in illas:
Ille fapit vere: & poft mortem gaudia coeli:
. Ambrofiamqjfacramguftabitlege perenni. Sardanapal9 Sardanapalus enim/fpreto virtutis honore: Iiifti.h.i. Sola voluptatis celebrabat facra/focofc
Corporis illecebras:fpurcum&libabatamorem: Cenfuit effe qdem explendum pfentibus lpfum Delitiis animu: quoniam poft fata voluptas Nulla foret:ftygii efthgcnam fententia ditis. At pater omnipotens hunc fato fuftulit atro : Tartareifq? animam tande damnauitin vndis. Delifigmunditquaspromitpraua voluptas puerbi. xxfii Suntprocul a nobis pulfandg: dira venena Ex ipfis manant:Sifel!is copia magna:
Has fugitur figiat fapiens ; & honeftafequatur.
LIX
Archanaeffe recondenda.
Qui' non i'n tacito po terit fecreta tenere Pe&ore: 8£ occultum condere corde fuum: Eft fatuus :nefcitq? fuam compefcere mentem: Triftitiam incurrit fgpius inde grauem *
Secretum meris nuc[ tu pande maritg.
Qui fecreta fue non vult abfcondere mentis:
V xoricp fug vel cundfcis gentibus offert Quid velit/& ftatuat/vel quid concgperit/ipfa Mente:merus fatuus dod:o reputatur ab omni.
Sene.dejrcii lob xxviri Eccle.xxxix»
h.ui»
ba. Eccs.x*
cpi Frouer,z$.
FOLIO
Iudicn. xiiu. Sampfon : qui quonda fuerat fortiffimus heros : cv.xvi. Non oculis orbatus erat: nec crine facrato:
Secretum mentis fi nonrefciffet amica»
Statius i the Amphiareus vates dum fata futura timebat Augurii :latuit:thebana <5 prglia fugit:
Proditur at tandem proprio de confugis ore. Hiftorig recinunt veteres / & dogmata prifca:
Qp mulier nufq fecreti fit bona cuftos.
Ecclefi.xix. Matronis igitur cglemus pedtora femper »
Qui fua non nouit comiffa archana tacere: Proner.xxi. Qu1(^ acj cundla fuum pandit fecreta labellum:
A tali caueat fapiens fibi quifcg/catufqj.
Horatius iit Percundtatorem hunc fugias/qa garrulus ipfe eflr. De rebus magnis/eft qui fe lactitat vfqj:
Et q> res cundlg fibi fint in amore fecundg: Rimari fi quis vellet tum verba dolofqj:
Rebus in his cundtis mendace offenderet ipfum ♦ Ex qua ftultitia fapiens intelligit omnis:
Q^. fcabrum voueatcuculu/manibufq? remulcet. Condita fi' mentis cupias archana manere:
Fac mihi ne dicas: quod vix abfcondere poffim Occultumqj tuum fecreto in pedtorecgles:
Haud aliis pandas :fed fis taciturnus vbicft.
• « • ^ Jl
ni.Keg.xxi. gf non vxorilezabelprompfiffet Achab rex Verba fug mentis: Naboth no morte periret. Prouet.xxv. Quigeftantin corde fuo fecreta:cati fint:
Et caueant aliis temere vt non talia pandant:
Sic m age fecurr.femper tutiq? manebunt.
. .... Dixitenimquondamfandtadegente^pheta:
aic. xxnn. gecrety mentIS mihi met feruare ftudebo .
Seneca.
Vxorem ducere propter opes . Diuitias propter folas :non prolis am ore:
Vxorem ducens /coniugium ve petens: Hi c patitur merito lites: & iurgia/rixas : Et pacem/& perdit comoda connubu .
Impater- go viro intolerabi 1 i* nihil eft; qfemiadi ues*
Aruinam multi qugrunt fub podice afclli:
Et cum ulant trullas : ftercora vana petunt: Vxorem ducunt vetulam dum turpiterEglen:
. (^numoshabeat/diuitiafqrieues* h xiii
In lienalis (. oratione. ff# deri.nup. i. ad cor. vi i Sapie.xijij,
FOLIO
Ecclefi.xjx
Iuncnahs Nulla quies illum recreatspax nulla fouebit: ' Pro-ier. xix . Semper habet rixas ditigiumcp frequens: ,
Nulla voluptatis fpedtabunt ocia talem : Magnarum allexit quem male faccus opum. Proner.v.ifi Nullaq? fperatur proles: diledtio nulla:
Vnam pacificam vix aget ille diem .
Prouer.ix. Quin fibi continuo faccus tranfuerberet aures:
Quem propter ftultus fadtus/inerfq? fuit.
Raro h os fortung facies comitatur amica :
Qui numis nubunt:non fibhnon pueris, Duciturinthalamu funefta pecunia fola:
Propter opes trahimus grandia aratra thori. luftitia 8£ dodtrina nihil curatur: honeftas Nulla : fed ad centum pedtora ftulta ruunt, Namfocerinprimis:qdenim gener(inqt)in gre Poffidet/aut numis riuggera quanta tenet t Nec patris aut proaui,pbitas/virtus/vel honeftas Qugritur:an vulgi femine prodierit,*'
Protinus ad numos:de moribus vltimafiet Queftio:fic fient nunqin amorepares.
Prouerb .xxi Inde fit/vtmultis deferta habitare feorfum
Plus leue fit : talis a iuga ferre th ori *
Proner. xxv Nam q? loquax mulier/verbofaq?:corpus adurit: Ecclefi.xXv Arq; animam SC vircsimembraq; cuncta terit. Propter opes teneram vendit quicuq? muentam Mercatur lites 8C fine fine dolos:
Huic nihil eft fideimihil 8C probitatis : ad omne (Spes modo fitnumi)tranfeatille nephas»
O male prudentes : qui tam conubia fgua Eccs.xn. Qugritis : & feruum tenditis effe pecus.
luaenalis
Prouer.vii
Ecdefi.x.
Iuuenalis
t»
LXI
. - . - - ---»
Deliuore&inuidiVi Inutdig telum 1 ato torquetur in orbe:
Et ftatus in terris hac fine nullus erit: Odia dira volant magni' per climata mundi: ■ . Necdum Nythardi femen abiuit atrox.
Inuid? aU terius reb? marceffit opimis.
Liuoredax: fatuos multos : anim ofq? malignos Concitat :&ftultos pungitiinefineproteruos: lc<%? Nafciturinuidig telum:quodIiuidacorda Ad Roma .i. Parturit: di multos nufq finit eife quietos.
FOLIO
Onidius.
ii.mcth*
«puer.xxiii
Salufhns Duceris iuuidia:q> ego tc poflideo plus:
xxviiu Aut mihi funt plures numi: feu maior acemus C cero Rerum: vel mihi q> plures reddunf honores.
B cicfi. xim Aes petis atq? meum :quod nullo iure teneres. )
Vel quiafaftidisnoftrum & contemnis amorem» Lgthaleeft adeo vulnus iiuoris acerbi:
V t nequeat penitus fanari/au t rite mederi.
Eft ea proprietas Iiuoris femper edacis:
Si fibi conftituitquenqmordere:quietem Nullam agitat donec facinus perfecerit illud:
Non fomnusmon vlla quies:non vlla voluptas Eft adeo dulcts:feu deledtabilis vfq:
VtpoiTit cordis procul extirpare dolores. Pallentes ideo fauces:pallentiaqj ora Semper h abet liuorimacies in corpore toto (jlauca fedet:vifus toruusifquallentiaq? ora Sci ntillant:rabidus nec plenis liuor ocellis Sufpicit in quenc|:furibundo peftore torpet. Iofephgen57 Cuius precipuum tibi fert exemplar Iofeph:
Quemnunq intuiti funt re<£to lumine fratres. Raro etiam inuidia nili' merfis fl umine ridet Nauibus:aut fi fors perit ingens copia reru. Ecclcfi.xlvm Verum continuo rodat licet inuida corda:
Inuidia:ex,pprio fentit fua damna dolore»
Nec quicq nifi fe valet ardens azthnacremare. Maior 8C inuidia eft fraternis cordibus orta* Fraterno primi maduerunt fanguine muri.
H oc Abelatq?Chayn:hoc Atreus atq? Thyeftes Sutius i tbe Ethiodes cum fratre fuo:plurefqj docebunt. l.Petii.ri. Inuidiam iccirco fugiat fapienfq? bonufq?.
■Dcfcriptio
Inaidiecx
OuicilO
Alanus
Lucanus
Genef.mu
LXII
De impatientia correftioms Tibia cui fatuo /tantumfolatia prgbet<
Nec curat cyth aram tpledlra Si amgnalyrg: Hic propere afcendat ftultorum(pofco)carmat Et remos celeri concitet illemanu.
Nonpati= tur ftultus fua verba aut fa&a repredi.
Stultitig infauftg certilTima ligna videntur In fatuo. qui non verbis aufcultat amicis : Nam ftolidg illius tanta eft corruptio mentis Audire vt nequeat fapientes digna Ioquentesi
Pronef.15. ' Bccleli. 22.
FOLIO
Proner, x. Ecclefi.xv.
,pnerbLz4. et xx vi.
pnerbi.i. Cum tam e # prudens: bona qug funt iugitet audit
ctxvm. Et fapere vt poffir.fapientes femper honorat:
Sufcipit:# fequitur:fua quo fapientia crefcat. Fiftula fed fatuo folatia dultiaprgbet: ;
Nec curat citharg fomtustnec barbitosillum Oble<ftat:fidibus non deledtatur amgnis ,
Nil magis vfq? placetfatuo :nil dulce vide?:
Q£ baculus crifpus : q ruftica fiftula ftulto .
Nec finit vt quifqfibi dogmata fanaminiftret: Nec patitur quenq qui corrigiVaut monet ipfum» Inde fit vt magnum fatuorum crefcat/# ingens Agmen vbiq? nimis : qd fis precor improbe ftul te Sapien.vii.x Difce: hominem te fcis mortalem tfcifqs caducu:
AdRom vi c?no terrp genitum: de ftercore fadtum:
Ex cinere/# terra/limo/cgnoq? lutoqj Compofitum : at fenfus tribuit natura fcientes : Ecdefi.xxv. Et data clara quidem ratio eft: animalia bruta Pi.cxvni. Qua nobis cadunt: fed tu prgeordia ftulta Qui geris : acc^ptg rationis munera rumpis .
Quid tua te nimium iadlat funefta poteftasJ1 Quid te nobilitas^faciesfquid culta iuuentusi1 Quid te diuitie molles!1 quid corporis artus EcdeA.et.17. Extollut^tibi qug damnu# nocumetaminiftrat . Tnlli.'! para. Eftfapiens folus/locupletior omnibusudem Eccs.vii. Fortior #cundtis;hunc audiallumq? fequaris.
Tob ii. Eft melius prudens :fi dure corripiat te:
Iobxxviii. fi te fatuus mulcenti arrideat ore .
nerbi 1* vili Q.uSd.ocjui<de hic foelix homo :qfqs corde pauore Math.xi. Semper habet:poenas fempermedita? acerbas, et xxni. Atq? dei fuffert/primis iuga dulcia ab annis .
LXIII
De fatuis medicis 8C empericis Artem qui medica tremulis molitur in aegris:
Nec tamen indo&a fcit medicare manu. Arte carens *. vires nature nefci t/& h erbas : Ludius 8C fatuus/ridiculufqj manet.
De vanis medicis 8C empericis
Hicetiam noftrumpoteritconfcendere currum Jnfli.dele.ac Etmodo ftultigergqscarbafa ferre ratis. |jS ViTitat emperfcus 4^1u,s niorbo ve grauatiwaiit P enti. Morte laborantem que videt atqj notat: c.tuadehona
FGLIO
Smecadecle Atqj aitrexpedla donec documenta librorum
Erclefi xet * Infpiciam : quo te rite iuuare queam .
xhin. * * Dumqj domum medicus redit: & concepta libelli
Proner. vi. Scrutatur : mortis hunc fera fata premunt.
Atq? anima expirat:foluuntur corporis artus: Sera nimis medici ftulta medela fuit.
Ec:!efi.'8 Nituntur plures artem tradlare medendi:
, Et quorum penitus pedtora nil fapiunt: Io.an.d^n. Non voluut libros: aut quas Podalyrius artes cx.c.1. i. . Jnuenit: Mefuesnecdocumentalegunt:
No Auicena docet medicos tam dogmata vana: Nec tales medicos : do die Ga' ene: foues : Sapien.xif. Sed fua in herbaru difcunt medicamina libro :
Multa fupftitio : dogmata falfa patent.
Et vetuly prauam preftantmedicaminis vfum.
Quasfequiturpaffitn fedula turba tamen. Profitentur enim cundlos fanare dolores:
Perqj horas cundlas/per locaqjerq? dies*
Et fuaq> puero atq? feni collyria profint:
Quod matrem iuuit:profit idemq? feni.
Non opus eft caufas rerum atq> elementa tueri:
Naturg vires hgc medicina premit .
Et morbos varios vna diffoluic in herba:
Qualem forte fibi Theifala faga dedit.
O cucule emplaftro quis te docet, aut alabaftro Ex vno cundlis polfe preeiTe malisi1 Sapic.i. Eft medicus : veluti indodlus folet effe patronus.
Gonfultus/qui non fcit dare confilium .
Aut te no medicum dicas: aut difce mederi: Autfivismedicus’.fisfatuiifq?fimul. ■
gto.iii c.fu
xxix.cti.
Seneca*
Cuculus chi rurgicus*
LXIIII
Dc fgcularis potentie exitu.
Non fuit interris vnq tam magna poteftas:
Tempore qugfragilinonquoq; difflueret: Cundra rapit 1 oethum :morsvltima linearem eft» Res hominu nulla conditione manent.
Ad geneifc cereris line cede 8i fag uine pauci Defcedut rewes &fic ca morte tiranm*
O tardos animo fatuos: quos magna pote* r as Eleuat: 8C nimmqui munera vana fequuntur: Tanc| perpetuis vita hgc fit firma columnis: Nec moribunda quide capiat er tempora fine*
Fccle. 9. et 29 I;. uenalis in fatyra oibus i reiris
FOLIO
V
Ccfarlulius. Magnanimus cg far qui fub iugaromula traxit:
Marce fed indomito /fpatiofi climata mundi: .
Et tenuit fceprrumregni/fafcefqj fuperbos
Solus : incepit ciues torquere potentes:
Tempore fed modico tam fgua potentia manfit*
Horrendacecidittandem cum morte necatus.
Darius Rex Sceptraqj perfaru Darius tulit:optimaregna 8Ct
^maclTi Sed non contentus propriis : externa cupiuit
Itnperia:hincpropriuperditregnu& diadema.
XeixrsJeq Jpfe etiam Xerxes regum ditiffimus olim:
unuiais £)um cupit externas bello popularier oras:
Attica regna adiens: amifit/caftra/virofqj:
Atcp rates pariter turritas merfit in vndis.
Nabuchodo/ Et Nabuchodonoforfceptro Babilona guberna?
iioior.Dan.5. portune njm(um dum fidit: tentat honores _ %
Diurnos prgftare fibitat diuina poteftas
In fpeciem bruti regem mutauit inanem*
Alexader.m. Magnus Alexander cui vix fuffecerat orbis JLuuenalis T 0 r ,, *
Immenlustgraus primus dominator in oris:
No fecum ad ftygiam fua vexit regna paludem ♦
Cyms.Herov Quid Gyrum refero ('lambens in morte criiorem
nush^Infll Sanguinis ipfe fuiific tranfit gloriamundi.'
Crefus. Hero Croefus quadoquide regnifqj/opibus vel opimis:
dotusli.i. Noncontentuserat: tamen hunc fortuna fefellit:
Euertitq? fuum regnuiatqjpotentia fceptra.
EcdeH x Omnia regna cadunttruit 8i mundanapoteftas:
Exemplu dat Roma potens:Carthago:Mycgne:
Ecdefi.xlix Et Solymg.atq? Tyros : 8C Grgcia tota: fubibit
* in* .. Mox latiu. pereunt aa nam mortalia cundta
Sapien.vii ^<Ll? racimus; cunctis exitus vnus erit.
LXV
De prgdeftinationeZ
Qui' precium pofcitquod non meruiffe videtur: At<j fuper fragilem ponit fua brachia cannam : Illius in dorfo cancroru femita flabit:
Deuolet inq? fuum ri&um/fatis affa columba*
*,\\V
Omnes d s dem pfciti pauci vero ad vitam pdeftina- ti.
Scire nefas homini qug fit diuina voluntas : Quid ve deus ftatuattquis finis:qug fibi merces: Hgc fatui quern^t ; quibus eftnimis anxia cura Noffeto^bd afuperis decernitur; atq* proba?»
Adephe.i de pe. dif. ilii
c. benedicius
xxin.q.im
obtineri
Iohan.vi. ]
FOLIO
Ad Roma.i. Pr^cipue iccirco fatu os h oc carmine verfo: pnetbi.xxvi. jgnaUj qUf funt: qui vix elementa facrarum
(iuftarunt legum :dodi tamen atq* periti H-gjM* Elie volunt: libro fqjreuoluunt: more finiflro.
Exponuntfalfo /quod fanxit diua voluntas. Arbitrio^ fuo fcripturam 8C dogmata facra:
Atq? reludantem conantur vertere fenfum .
Audi igitur fatuos: qui fguo errore trahuntur: Audacefqj volunt fuperum depromere mentem % .Audi qug referant ftulta 8i petulantia verba: Grego.idia. Si deus gternam requiem fedemq? bonorum Prgfcripfit cuiq: nihil eflquod vertere poifit Autmutare:fibiftatuit quod diua poteftas.
Sed deus ad poenas fi quem prcfcripfit auerni: Tartareis tenebris fi quem damnauit 8£ vmbris Hunc nihil eripi et. tanq deus optimus audor Omnipotens non fit:non iuftustnon metuendus. Dat precium nulli nifi quimeruiffeuidetur.
Pro meritis reddi debentur prj mia iuftis: nmnf* td/iiV Liiufti poenas debent perferre minaces.
£cdefi.xii« v^tu domino leruit uncero pectore deges , , , . Et fidei obferuat: precium 8C votumchcapefcit.
AdRo.ii. Deline itulte precor luperum confringere fatum,
npoca. xxii. Nos deus omnipotens ad gaudia magna creauit; Omnibus 8i nobis coelorum regna parauit*
Non vult q> nigri fubeamus tartara ditis : Atpropria ruimus culpa:fupcrofq; negamus; Reddere quiiuftts animis pia gaudia poliunt. Defineftulteloqui:petulanscompefce labellum: An vigulo cacabus dicet:curvrceushaudfum t Sic placet artifici, bene qui bona eunda parauit.
xxjjj.q.nil. nabuchodo nofot Sapicn.x
Efaicxlv. Ad Kojx
ig LXVI
De obliuione fui ipfius?
Qui volet alterius fubitas exringuere flamas:
Atej? fug patitur vrereteda domus:
Efl: fatuus : decet & ftultorum fiftula talem t Aduocet vtftolidosadfua vota viros*
Agris tuis fideribus: alieni irri¬ gandi non funt*
Qui curas hominum toleratrfempercg laborat V t res alterius peragat/frudumcg miniftret: Nec curare fuas properat res/comoda/frudus: Quin fuapoftponens fada atq? negotia paffim :
Jlt.f. culpa cfl ff.de re. iu. et m.c. no efl fmeculpa.de regiu.li.vi.
/ / /
MI#
FOLIO
EccI efi.xxx.' In rebus proprns ftultus dormitat 8C excors Intentifq? oculis aliena mcomoda penfat. Hiclegat interea noftri documenta libelli:
Qui fua poftponens aliena negotia verfat. clepe.dif.iV. Cum tame omnis amortprima a fe exordia fumit quivult Incipit a feipfo iproprio nil gratius vfu. rherentius Hoc docuere fophitdocuitcp Therentius illud:
Hoc docuit veteris fan£biffima pagina legis LprefesC.de Qui vult alterius res explorare frequenter: fer.ctaqua. Sepnus infpitiattfibi confulatiatqj labores
Inde fuos prudens proprios conuertat in vfus. Cicero i cpif. Alterius iadlum lufor qui attendit: SI vfqs
Negligit lllefuumrftolidus rationis & expers. Qui vultflamiuomas vndisfedare fauillas/ Alterius te£ti:proprioqjin culmine flammas Confpicit:atq5 fuis laribus fuccurrere differt:
Ille parum fapiens:fua non bene comoda curat. . Alterius qui portat onus fuffertqj labores: Negligit &propriu:difcrimina folus habebit, xix. q. ii.dne Qui caufa alterius facit id:quod parturit ipfi xiiu.di.q’ an Contemptumtrifusdncomoda/damna/labores:
Vixnoftram effugiet fatua quin fcandetin arce: Atc £ afinum manibus ducens ludibria tollat. Quid te ftulte iuuat peregrinas voluere caufas t Quid ve alios curas^proprii fis tutor honoris. Difce domus proprig/caufas/res/comodaqorimu Qugrere:& inde tibi fit cura labor quoq? amici. Efi: penitus fatuus qui curat res alienas:
Prouideas domui proprigrdifpone/miniftxa : .Reguxx Noc decetrinde tibi fit proxima cura fodalis.
xxrii.q.v.fi placet Proner.xi. et xxxi.
Prouer.v
ctxxvi
Proner, xx.
im
LXVII
D e vitio ingratitudinis .
Qui fibi vult fieri offitium bonitatis amicum Atq? operas promptas appetit alterius:
Eft tam e ingratus: nec munera prompta viciflim Offitiiprgftattnil pro bitatis habet.
Oes fapie* tes odere i gratos . Ingratitu do exfic = cat fotem bonitatis .
\
Eft fatuus qui multa pet/ttfemperq: repofcit Offitium alterius: & negat ipfe vices:
Qui fibi vult fieri quicq: debebit honores Reddere/ Si aequiualens mun?amiciti£.
C. de liber. ’ct eo.lid.i. et ii. xn.q.ii. 0^3. Tullius i offi
/ '/ 9
MU.
FOLIO
Adcollo.m Qui' capiti' alterius curas magnofq? latores Lcuma.xix Imponit: precium conferat ille fimul. Ecde.xxxiiii Dedecus elt ingens :ii quis beneradta laboris
Accipitiequales denegat atqj vices. 1
Plautiisiaf]'. Quj CUpit ex aliqua lucrum nancifcier arte:
Hocfibi proponat menteqj conftituat:
Eroget impenfas : nec rebus parcat auaris :
Si faitem laudem pofcat habere bonam, pnerbi. xxii. Et fi prgcipuos acquirere tentat honores.
Munificus/blandus/fitpius:atq:bonus.
Sapicn.xvi Qui bene contentus : fadto nequit effe labore : Ecclcfuxxix. Quem modico precio foluere /habere poteft: Non indignetur.fibi fit querimonia nulla:
Si labor /& meritum forte negetur ei.
EccIeH. vii. Qui petit ajterius opas/benefadta/labores : Malach. iii. Ingenioqi frui: munera rurfus agat.
Verum a priuatis liceat defccndere rebus: Ingratas vrbescomemorare fimul.
^TfiSiu^ K-oma quid ingrata quondam impietate camilla
Tra£tafti:pro te qui fera bella tuli tJ1 Tu procul emeritum pepuliftiex vrbe camillum: Quo duce fregifti gallica caftra tamen.
Solon deqno Attica terra ferox/pepulifti ingrata Solonem: Herodotns Qui ftatuit leges & bona iura tibi:
Pro merito ingentuprofudoreatq? labore: Exilium dederas : Attica terra viro .
Lycnrgns de Nec taceo ingratos aufus/q> Sparta Iycurgum: quo Iuftmus Latorem legum pellis ab arce tua.
Scipio affri. Scipio qui fuerat patrie feruator honeftus :
Xit»s liuius Ingratam patriam fenfit di ille fuam.
LXVIII
Sutipfius complacentia* Pulmentum fatuis prgfens mea decoquit olla:
Adfitftultorum fordtda turba precor: Adfit qui fpeculo vultum/faciemq? frequenter Infpicit: 8C femper cui fua facfta placenta
Hic bene pulmentum polita co tundit in olla: Atq? coquit fatuis fua pulmentaria craffis: Qui f e prudentem fors eftimat/atcp decorum : Cui fua fola placent: 8t quem vefania ductat:
Cu fua cui q? placent fa&a atep n egotiafo
Ii.'.
Hinc ftul
tistotaeft/ terra reple ta viris*
pfouer.ni c*ne, iniiitanf de confu.
Aci Rcm.vm
i .mi.
FOLIO
Vt fpeculo femper £e contempletur mam. pnerbi.xfii. Cum tamenun vitro fatuum quoq: cernat inerte: etxini. Quamuis non videat/capitis quas porrigit aures. Hic fi' deberet dygitis iurare leuatis:
Cum de formo fis /fapientibus/atq? peritis Ecdefi.xx. Sermo foret: fefe cunilis pryftare putaret, o v.etxvuj gt non fimflem ltl fpatiofo crederet orbe:
.puerbi . xxxi luraretq? fimul q> deteftario rerum Ejech.xvi. In fc nulla foret:fe pulchrum/feq? beatum Efaig 111. Eflimat/atq? homines audet iurare deofq?»
Confulit hoc fpeculum femperq? & fungit omni Tempore :feu fomno iaceat ledtoq? fupinus:
Siue ftet eredlus: vitro fufpenfus inhgret.
Otho Impa/ Quid fpeculu memore Pathici geftame Othonis: tor fpeculufp QuocJ fecum in caftris cefar sellare folebat.
Iuuenalis Quottidie barbam qui ralit/glaber vt eilet; Vngebatq? cutem cum fucco lailis afelli. OfFitium muliebre quide eftihos foemina qugrit Ornatussfpeculum 8i pendet de fronte puellg: : Retiolum *. 8C mundu :contexta monilia: velle : Ordinatudq? mares hodie comitaniyaguntqj: • V t fibimet placeant:fefe mulieribus gquant. Ennius _ Noftri etenim iuuenes habitus geflant muliebres u iusi off. jj|a^ v,'rg0 viriinulla eft difcretio rerum . Pygmalion Pygmalio effigiem fertur de marmore quonda
us^xanctha! Feciffe: Sl .pprium fibi tam coluifle laborem:
Perditus vt fiierit vecors in marmora verfus . Narciflus de Fonte fuper vitreo periit NarcifTus amore; n^metha1118 ^utn fi*a forma placet fatuo quam viditin vndis; i>uerbi . xiii. Stultorum numerus ficcreuit; 8i impia turba .
Saluibus
LXIX
Dc choreis & faltationibus Qui' choreis gaudet aut faltibus inm oderatis:
V t cuculam ducat ftultior ipfe manu:
Ille deum offendit: perdit quoq? tempora fruftra: Contrahit inde etiam plurima damna fibi:|
Nil placet in tota fa- pietib? vf- q? chorea: Quod iu= uet /autj> fit:c6dece at ve bo = nos»
Hos quoq? no fanos fore dicim^ : imm o furentes : Exo *xxxfi.
Qui choream qugrunt:quos labor ille iuuat:
Vt currant paffim : veluti fiirio fa vagatur Thyas :vbieredtusThyrfus in arua vocat» <^sia ^accIu
)
FOLIO1
Dmydede Vt dmyclf faltant pulfantes tympana galli: «ItfarSK Vertice in ideo :cutn furor vrget eos. '
Saliideqbus Ceu quondam fala fetidos faliere per vtres: Virg.n.geor. , Turba/Cybeleios licagitillachoros. I
Quid rogo quid fatui' plantas in puluere lafTas EfFicitisfquf merx dignalabore tamen.'1 Aft ego dum meditor fatui primordia ludi: Principii caufas comemoro effe malas:
Exocli.Ixxxn I*1 ftatua vitulum dgmoncum poneret aureum:
Contemptum faceret impius /atqj deo: i.corin.x Cum benepotalfet populusiperfuafit ad illam:
Luderet inq? chorum turba proteruaiiubet. vfdenota/glo Illecebrg tales pariut incomoda multa: andc.j.decd. Ad vitium prybent femina multa frequens .
riide.attende Concurrunt illic pompofa fuperbiaduxus: tesdefla. rei. Et petulans fal tus :& furio fa venus:
Nam venus inprtmis/choreis folatur in illis:
Hanc fequitur pedibus turba petulca citis . Ludus in orbe quidem eft nullus damnofior illo :
Contaminat ftimulis pedtoracafta fuis: Ludus &iftequidem:non pax/fed pugna videf* Clamando currunt/vociferantq3 nimis.
Quis locus immunis: que non vefania talis Contaminati1 templi vix loca tuta manent. Clerus : 8C in cappa monachus : puer atqj puella : Et iuuenes bl andudecrepiti* fenes :
luduh!iiie°r girum faltant pedibus ; du&antqj choreas :
Atq; incompofitis motibus vfqj ruunt . Rufticus in circo teneram cum fle&it amicam: Non fttis hunc tota node/die ve premit*
dcvi.etho.d ca decorem.
>•-
puerbi.ii.
LXX
De nodlurms ioculatoribus?
Quicythara/aut alus ludis de nocte vagat: Ante domum ftultg cantando pulfat amicg :
A dulciq? mouet luctantia membra fopore: Hunc fatuum obledlat/moriatur frigore n odiis»
$
Stult? per plateas no diurno te= pore currit Carmen 8C exduf^fle bile cantat amans .
Iam fatyrefinem pofuiffem penetratemq?
Moutflem ad portum :celfacs vela fimul: Efaiexxix
Sedmihipropofitu rapiunt nunc turba /cohorfcp &aPIcn*xlm Stultorum: v/gili cjui' modo nodte volant.
FOLIO
Iob xxxi iii PJouer.vn*
Ouidius m
arte.
Luce.v*
*
Sapien.xvii.
Iohau.xi.
Iuucnalis
Dum mollem capiunt animantia cudta fbporfem:
Dum requies animis corporibufq? datur: Ebria turba vias/ v icos/ftrata/atq? plateas Occupat: 8£ clamat: ftultacp verba canit.
No diurni lemures ftigiis de fontibus orti:
Hos homines turbant:eumenidumq? cohors. Hi cytharasferiunf.hidulciabarbita tangunt:
Hi fidibus ludunt: ifmari a q? lyra.
Ante domum cantus charg modulantur amicy:
Et ftantes vlulant:canticaftulta canunt:
Non abeunt : donec fundatur vrina matellis :
In caput aut donec faxa/ vel olla volat.
Quin etia hgc peragunt hyberno tpe ftulti:
Cum glacie SJniuibus candida tedla rigent.
O m ale prudentes : quid vos hgc gaudia no diis Deledlanti*quid vos currere nodleiuuatJ1 N ec folum iuuenes : humili de plebe creati:
Cantando tacit£ ludicra nodlis agunt.
Hoc ,p ceres faciut : clerus/monachi/atq; facerdos :
Ad ludum hos omnes fiftula ftulta vocat*
Hic latrat : ille boat:balatum rudlitat alter:
Toruius exclamans:plus fibi laudis habet. Hac etiam in turba reperiturfgpe maritus:
- Qui folet in fatuo ducere fune chorum*
V xoremqjfuam viduo in lodice cubantem Deferit: 8C caufam dat fibi fype mali; *
Dum cuculam pafeit vir.foemina fepe nouella Currucam admittens :oua aliena cubat.
Ad ephe. mi Vo s igitur moneo facitis q ui talia : veftras
.l.thefTa.im. r^ur c r * ,
Ubieruateforesueu remanete domi.
LXXI
De mendicis & eorum vanitatibus. En metui ne me ftultg defedtio fe£tg Afficeref.numems nec fatis vfcjj foret: Sed mendicorum turbas fcrutatusvbicjn Inueni paucos (credite) vbiq? bonos.
Tot medi eorum cer nis fraudef qj dolofcp.' Vt merito hos fatuis grandibus accumule.
Inter mendicos fatuorum eft magna caterua:
De quomm ritu noftra camina refert. Seplures nutrire volunttnatofqs tenellos: Hocftudium multisihfc quoqj vita placet:
C.demedi. vali.li.xi v.q.v noois Sfi.cii.c.pafce glo.fupirath
FOLIO
\» , \ .
c.rtntaricie de Clericus:& monachus rerum qui feru at aeeruu:
mmwViii Mendici exercet attamen offitium :
paeroi.xiu. , , , _
Paupertatis onus tales ply rumq? querunt:
Aft opibus pleni/diuitiifq?:rogant.
Lnce .w. Vfu oportuno eft elemofyna facra ftatuta:
V tqj inopi folii /pauperibufq? detur.
Eceleii. ui. Hanc dedit oipotens homini vt releuame egena Ps.xl. Effet:fed tamen hanc plgbs vitiofa rapit.
Dauielis. nii No n prior in clauftro : non abbas : pref biter atqj:
Genfibus in propriis cor fatiare queut.
Plus cupiuntffaccos/capfafqj inferre per vrbes Mandanf.hifq; domus/liminacudta premut. Ecclcfj.vii. Per plateas currunt mendichperq? tabernas :
Nullus ab his vacuus nunc locus effe poteft. depe.etre.c. Sunt qui reliquiis fandiorum munera pofcunt: cucxco Etqugftum faciuntper loca eunda fuurn.
Spirituu vendunt pennas f^pe aethereorum:
Vanaqmonnunqcorpora/& offa ferunt.
Sunt alii qui cum validi fint corpore & annis:
Mendicant tamen :& crimina grandia agunt. Fraude fua pueris effringunt membra parentes ■ V t morbos vlulent: vulnera grata fleant: Etftipem precibus pofcat:manibufq quadrante: Quas fraudes melius theutonaferipta notant» HultoPriulm Mendicant multi iuuenes validi atq; potentes: . SMT1 Gaufa eft:q> labor his atq: op$ omne graue eft.
His qa plus placuit alienis viuere rebus : Paupertatis 8C hinc pondera grata gerunt, xlii.dif.qnicf Si mendicorum pergam memorare profanos cam9inglo. Ritus: & mores: pagina deficiet. ;
Ecclefi.xix
JLvna.C.de
iridi.vah*
Vide libru
LXXII
Dc iracundis mulieribus . Suntpl^riqjmares/afinos equitare frequenter Qui cuperent:fi non foemma prima foret: Sed qa precipitem mulier contorquet afellum: Foemineo hinc generi pareat vfq* pecus#
Sic colligo q> vidi&a: Nemoma gis gaudet q feram #
Fcemineu laudare genus mea carmina vellent Nuncpotius:fed me caufa maligna mouet:
Si natura negatjfacitindignatio verfum : cc e l'xx
Foeminamepatiturprauafileremhih
jpucrbi. xxi
Cornelia
Ecdefi.xix/
Ecclefi.xxvi
Heftcr.v.
Abigail
l.Reguxxv
Ecclefi.xf.
Proner, vi
Salomon
iii.Reg.xu
Eccle.xlvii,
.puerbi.ix.
et .xxv.
Ecclefi.xxv
Ecclefi.xlii.
Oaidius,vf
metha.
.pucrbi.iu
Eccs.viu
FOLIO
Comendare bonas mulieres femper amabo Sed prauas verfu dilacerare decet .
Ad quod fecurum facit/ 8C dictare paratum:
Nullaq? hanc fatyram foemina doda leget: Gracchorum mater leget hos Cornelia nun<|
Ver ficulos: mulier nulla diferta leget: Propterea audaci depromam carmina vultu Laudabo iuftas: dilaniabo malas.
Foemina qug fophig iucundo lade fouetur :
Et quam deledat cum probitate decor:
Non facile ad crimen putidum :morefqj pudedos Corruit: aut tentat dedecus atq? nefas: Foemina iufta quidem mulcetplerumqj maritu Iratum : placat feuitiamq? viri.
Rex quonda AfTuerus:madaueratenfe necandos Hebrgos eundos/ 8C iugulare viros:
Hefter fed verbis placabat pedora regis:
Iratum blanda molliit atqj prece.
Rex pius a Nabal fpretusdenitur ab vna Abigayl: gladium/ continuitq? manum. Confilium dat cafta bonum: dat foemina mores Ingenuos :mala fed no pia vota parit.
Confilio Salomon mulierum infedus iniquo:
Vt coleret falfos/in fua damna/deos * Linguulaca eft mulier :femper profundere voces:
Verbaqjdira cupit; & fine fineloqui.
Pieris innumeros pullos eduxerat olim:
Longius emifitfeminapicaloquax.
Erue diue pater/rex coeli 8C conditor orbis :
A nequam &prauanos muliere mala.
LXXIII
r
Ecdefi.xiii.
Proner.vii.
Inne.vi.faty.
Ecdefi.t6.
Ecclefi.xix&
XXV.
Efl: picis fimili s mulierum garrula turba Que gamtiqueritur/eiulat atqj furit.
Foemina qug femper nodurnis litigathoris:
Etpacem in ftrato non finit effe thoro :
Murmurat: Sc tacitos bladit malefana fufurros : jmer.u.& .v.
Atqjmolefta viro litigat illa nimis Foemina fjpe etenim verfutaeftatq? maligna:
V t fibimet prudens/imperet ipfa viro :
Nec poterit tolerare boni documenta mariti:
Nec vult pacifici vota tenere viri :
Sfpe cadit iuftus metuenda in damna maritus: Eccs.vii.
Vxoris temerg qug fibi lingua parit.
Amphion teftxs:Thebang conditor arcis:
Vxoris Niobes crimina morte luit.
Si fas vfq? loqui foret his :Calphurnia nudum Monftraret clunem : 8C pofteriora viris .
Nulla adeo in terris animantiadiue creata:
Quantum foemineum concitat ira genus .
Foemina dum infanitmalefido agitata furore Sguitiam fuperat:dira legnattuam :
Sguior hyrcanaeft h^c foemina tygride:raptos Dum catulos fequitur: foemina fgua magis:
Exemplum prgbet nobis irata Medea:
Natos truncauit qug furibunda fuos.
Exempluq} dabit nobis fimul impia Progne:
Qug teneri nati membra necata coquit.
nifi perdo dus Iuuenalis eunda referret Crimina :qug mulier fingere f^pe folet:
Vellem quandoquidem ritusmemorare vetuftos Foeminei generis : SC recitare dolos.
k.i.
Amphion.
Oni.6.‘mcth.
Calphnmia.i
l.ff.depoftnl'.
Ecclefi.15.
M?dea de q Seneca. i me dea.
Progne de q Ouidins .vi . meth.
FOLIO
Eccs.vj‘i. Cor mulieris enim: eundis fpinofius herbis;
Felle tumetfemper:pedtora bile dolent:
Nil manet intadtum putido mulieris ab ore: Ecclefi.xxv. perturbantmores:feedera/iura/fidem:
Proner.ix. Et foedant thalamum facrum : nec pronuba luno Ecclcfi.xlvi . Has vetat, inuetitf crimina legis agunt,
• Fida comes nulli mulier vult effe marito:
Cirande fupercilium fcemina praua gerit* Iuuenalis. Euacuat loculos numis:& conterit omnes
■s
Cenfus:atq? domus penfitatadta nihil. Proncr.xxx.Sunt tria follicitant que terram /qu£mare:quartu
Quod nec terra poteft: nec maria vlla pati: Seruus qui fadtus dominus/magnufq? patronus;
Tum fatuus totiens ebrius atq? fatur: Tumfuriofa quidem mulier:prgcordia cuius Liuor edax fempertiraqjfgua rapit.
Quartum quodfuperatcudiahfc/ancillafugba;
Hgres quedominglitcito fa£la fug.
At modo de tali cupio muliere filere:
Prgbet q*g poclis dira venena viro .
Acrippiua Qualis Agrippina:aut vefangPontia mentis;
Quales 8t fatyri pagina dodta notat.
Belides occurfu terrent modo corda virorum. Oytfmnefira S^ua Clitimneftra:& foemina qu^mala. Lucretia Iungitur in thalamis Lucretia rara maritis;
Thais Thais habet partes perfida in orbe fuas.
Sabina 31 * Portia rara hodie contingit iundtaCathoni;
Nec eundis nubit cafta Sabina viris .
Prouer.xri. Foelix qui poterit mulierem ad vota tenere
ctxxvi.XXV* Vfq? fua;& caftum continuare thorum. -
Iuuenalis.
Agrippi Pontia*
Danaides
rxxim
Depetentia fatuitatis. Stultitiaextenditcaftra 8i tentoria paffitn:
Etfecum totus militat orbis iners: Precipue ftulti:quos magna potentia vectat: Et qui diuitiis / prgfidii(q? valent.
Gum tibi nemo aufit prauos offendere mores: E (Te fcitus qui contendis ftulriffime diues: Hinc egeo incedens in tramite:turpius erras. Vis fapiens cuneis reputari & dicier/horis:
Omnibus intterris te net infipi- entia fcep tra.
Illius 8C fe quif regia turba pe= des.
Sapfen.v.
Prouer.xvif.
et.xxini.
Eccldi.34.
k.ii.
FOLIO
Tu licet mfcitig plenos effuderis orfus .
Ps.ix. O quotiens cum nemo velit proponere (tuitum:
Proner.xxvii Se laudat:fatuufq$ refert mauortiagefta Ecdcfj.xy. _ prurima:cu malefana tame/qu£ prodit ab ore eft !obqxxxv7“' Laus jJpno :afcribit folus fibi fortia (tuitus* pner.xx. Fortunata nimis tellus qug principe diuo
Sapfeii.vj. ^rnatur: quem vix fupet vel magnus Vlyxes:
Tempora partitur prudens :cum tempore verfat Singula:non illum numusmo munera captant» Virtutis cultor fed enim : fua profpera regna. Fccs.v.&.x. ye terr£ cuius rex eft puernllius atq? jjncrbi. xxx. Confulibus tuceta placent: nodlurnaqj vina»
Hic etenim imperiuregnu quocp diffipat omne. Sapien.xi. Stultus in arce fedens palpatus munere fpurco Ecdcli.x. Inuertit leges iconfeffus/roftra/virofqj:
Alter amicitiam profert tinfontia damnat:
Sancfta hinc (implicitas teriturq? cadircg nefande : Sap.vi.&.xu'Aequo deberent libramine iurafoueri:
Danid*. xiii. Sed vereor fint pfeudo fenes quos cafta Sufanna n.Macha.4 Allicit: Andronici p quo perimatur Onyas. ni.Rc.xx. Vota etiam Benedab fregit dum munera vidit. , Ingnrta de § Et Ionatham Triphon per munera mifta fefellit: Salnfbns Sic Romam quonda tetigit clamando Iugurtha Vrbem venalem cum diceret: perituram Munere:fi diues emere illam temptet iniquus. 0ra*9. de ane Munera crede mihi placanthominefqj deofq?: Horati.iepif. Omne genus numum veneratur :pe<ftore vincit Eccs.x. Fortia: in acceftum linquit nihil: omnia vaftat.
Ecdeu.x. Quo fibi concumulet numeru ingentemq? caterua Stultitia:# regnet cundto & dominef in orbe.
LXXV
De aura cftrologif.
Eft fatuus’fiquidem/vanufqj:incredulus atqj:
Ex aftris cupiens noffe futura poli: Rufticus 8C quiuis indoitus: certat haberi Aftrologussfatuas fingit ephimeridas.
Libera fas
ta homini tribuit dis mna potes ftas;
Syderanil cogat: fa= pies diiabi tur aftris.
jtf.q. 5. Itonii ceat chnftia . & per totu.&
A ftrologos etiam decet huc arceffere vanos :
Atcp mathematicos/ariolofq; fimul : «per totu.«
Huc ades aftronoe /atq? plaetifta/augur/arufpex ^ rb Sortilege/# quifquis fydera fola colis. k.iii. *ae0 ' *c’ e
ad Galf.iiri. z6. qKy. qtn*s
exifbmaret*
2(5,q*2Jpfo5*
Exo.xii.
Pianetjft?
Saturniis
Mars
Venus
Mercurius
luppiter
Ad Titu.ii. Ptolome9
Ad Roma.xi
Ecdefi.i.
Ps.xxxv.
depe.dif.iui. in domo.
Ad Ephe.i. AdRo .viri. 26q«5*no lic$ z^.qX admo neant
folio
\ ■ • <
i . * , ^
Singula fadahommu parua atq? minuta recefes :
Exponis vano fydera mditio .
Stultorum in numero plures nunc fctre futura Conantunrebus peruigilantqi malis: Aftrorum curaeft illis: 8i fydera fpeiftant:
Omne quodoftendut aftra referre volunt. Archanas rerum caufas: elementa/planetas:
Spe£lant:8£ quic quid lucidus orbis habet. Errorem hiclune variu :folifqj labores:
Aftrorum motusanfpicitatq; vices.
H ic docet immitis quid fydus trifte minetur Saturni: quid Mars fignificare velit.
Hic aperit quo lgta venus fe proferat aftro :
Atlantifq? nepos : lupi ter atqj pius .
Saturno genitos ad furta Si probra recenfent:
Quos tamen atq: bonos reddere fata queut. Et natos Martis referunt ad triftiabella:
Quos pace interdum cernimus vfqjfrui.
Iufte age: nec dubita/fapiens dominabitur aftris In manibus fummi ftant elementa dei . Iuditium liquidem Si mentem visfcire tonantis Stulte mathematice o : te furor vnde rapit t Tu facis : omnipo tens tanq fua fata reuelet Mortali cuiuis iuditiumqj poli .
Omnia linquamus fupero:qui cun<£ta creauit Qui'nutu/ccelum/& fydera clara regit.
Aftra quidaduerfi poflimt portendere? fi nos Defendit: cuius gloria fumma^deus .
Quicquid ephimerides referunt :p inane laborat: Nil genefi's;fortes/niI quoq? fata valent.
LXXVI
D e geographica regionu inquifitione.
Qui' coelum 8t terram:latum meti? & orbem:
Climata deferibit : & memorat populos :
Hic fatuum inftantem craffa a ceruice repellat: Nil bonitatis habent hjc monumenta quidem
Non fatis eft fapiens:non eft ratione politus:
Sed noftrain naui carbafa plena trahat:
Qui latera immenfi mundi metitur/# orbis . Climata :ftat fatua circinus inqj manu: k.iiii.
Stultior ii le quideo mefura vn diq? terr£ MetiH:nec fe nec fua fcire valet.
■
FOLIO
r *
xxvi.q.jin.c. Nofle cupit eundas regiones/&loca eunda: igitur. Humano fiquidem/cognita non generi:
Ece§i"^^" Nunc orbis lati metas dongofq? reflexus : j],Corin*x. Penfanturtfatuos fedula cura mouet.
Nflere conanf gentes quas fpedet Eous:
.. Quas calor auftralistocciduufqj tepor.
Aba cac.iii. Stultus hyperboreum menfuram fledit ad axem :
Et qugritpopulos hacregione feros. Menfuratq? vrfam dygitis quandoq? minorem:
Quo populos tali fub regione notet.
Europg atqj Afig fpatium colluftrat vtrumq?:
Grgcos / Aeolios / Cappadocas / Cylices :
Et Libyg gentes rutilo fub fole iacentes:
Atlantem/&CaIpen:Hercuhs atep fretum: Semotam Thylenrqufrit vel in orbe Brytannos Extrgmo: 8t radio Theutona clauftra notat» NoiTeq? vult tumido pofitas in gurgite gentes:
Et caufas reflui fuccidaiqj maris .
Prgftita cofmographi luftrat documeta Strabo is:
Intadu toto ml finit orbe quidem.
Quid geometer enim tantas in pedore curas Concipis^incaffum circulus ifta terit.
Plinius errauit:quamuis fpedabilis audor: Errores varios Si Ptolomgus habet.
Sapi.iiiV Inuanu liquide rnultom corda laborant :
H1ere.11. Rebus in incertis quos ita fudor agit.
EccleSxim Antea qug fuerat prifeis incognita tellus :
Expolita eft oculis & manifefta patet. Ferdinandns Hefperig occidue rex Ferdinandus:in alto hifpaiuarBjn Aequore nunc gentes repperit innumeras.
Strabo
$
Eccs«vii.
Plinius*
Ptolomens
LXXVII
Dc eo qui non vult effe fatuus: Maffia cum do<£fco certauit Apolline: vi&us Amifit palmam :perdi'dit atq? cutem* Attamen in manibus pendebat fiftula ftulti: Et fatuus m an fit marfia vt ante fuit:
Si cotudes ris ftultum in pila qlt prifanas fe riete defus per pilo :n aufere? ab eo ftulritia eius.
Clamanti cutis eftfu mos direp tap artus. Nec qcq nifi ftultuf erat*
Quilibet hanc fatuus naturam continet mfe In folita vftg proprietate manens ;
Rideri q> non fentit fe alludier atqj:
Marfia propterea decoriatus eras.
piier.xxvn. Onj.6. *netii. Oui.vi.faf, luwcnahs.
FOLIO
* .-v^ ,
Nam phoebum cy thara du&um irritauerat ille Ad pugnam: propter quam fine pelle tacet. Eccs.ii. Huius ad exemplum :tanti's obdudta tenebris
Proner, xxvi Stultorum mens eft & ratione carens:
, Vt fatuus quifquis fe tempore credat in omni Prudentem : fapiat cum tamen ipfe nihil: Ecde.xx. Nec tamen aduerrit rifus :hominumq? cachinnos
Sapien.il». De fe fic fieri: nec videt auriculas:
Seria cundta putat/cutn rifuilluditur i'pfe: Ecdcfi.xix. Qugq? audire cupit: credit &illa libens.
Tibia dependet folitis innexa lacertis
Oni i trifiiu %num Pr?bet vbl<;P %*
Proner.xix. Si quis opes multas locupleti poffidet arca:
Thefauros magnos 8£ tenet in cumulo:
Hunc plures vigili curfu fedtantur amici:
Semina qui cumulent ad fcelus atqj nefas :
Luee.xv. Et fpoliant ftultu iuuenem : vacuuq? relinquut :
Prodigus his fodis heu bona cundfca terit.
TuilP de ami Amplius & vacua dum nil feruauit in arca
citia. Nec res oculto fenfit abire dolo :
Fadlus inops tandem :cundlis priuatur amicis:
Et refugit fatuum perfida turba procul:
Acclamat fuj>os:& triftia verba profundit:
Pgnituit tandem at fera querela nimis .
I. nis alimcto Qy{ res t3m multas vno confumit in anno *
Sn.deb.11?UP Adcurfum vit£ quod fatis vfqj foret:
EftfatuusivafriVrescbpartitur: at illi Proner, xviii pius numum quyrunt q vel amicitiam .
Exquo paupertas:cotemptus/rifus/egeftast Proueniuntiftultus 8i fine honore fedet.
LXXVIH
Denoninteli<g;em.bus ludos.’
Qui' vult cum pueris/ & fluitis ludereidebet Illorum lufus 8i tolerare iocos:
Ad clauum ne fit nauis reuocandus: & alta Velatrahenstmalu frangat. Sc inde ratem.
Ludere cu fatuis qui vultpuerif ve:bexgne Illoi* tole ret verbe/ ra/ verba/ iocos.
Ludere cum fatuo qui vult: tolerare nec ipfutn Marhei.vn Cogitat: ad fatuos conumerandus erit. i.ciif. inprin.
Cum puero fiquidem qui vult contendere rftulcus Si non ipfius ludicra ferre poteft.
Ecdeiu*
Ps.xxxvii.
adRo.xin
FOLIO
.pnerbi.xxvi. Stultus & hic pariter mouet ad conuiti a rifum :
Ebrius : obtufus / dicitur atq? puer :
Qui vult cum pueris 8i ftultis fgpe iocari:
Alternis vicibus ludicra verba ferat.
Venari qui vult: opus eft vt retia ponat:
Sedetur canibus : cumq? labore feras . Quifquis forte gfobo cupiat fubuertere dantes: Erigat ille fimul mox quoqj pyramides. Ecckfi.xix. Pro verbo verbum:pro lufu ludicra dantur:
Stultus qui poterit non ita ferre vices. Intolerabilius tamen eft/ Si femper iniquum: Pro pietate bona reddere forte malum .
' * * ■ v* Hgc fatuos natura manet/quod rarius vfq
*• e-in‘ Condignas referunt pro bonitate vices. Proner, xiii . Verfari fapiens vir cum prudentibus optat: Ecck.xiii.& Cum fatuo ftolidus querit habere locum *
poenxxvii. fatuus tolerat nullum : fua fola putanda eft
Ambitio : eundos nam regere ipfe cupit, c. qnia pabi. Eft dolor in ftolido vehemens :fiprgfidet illi deelec.li.vi. Prudens, fe meritum namputateffe virum» In fumma noftram poteris fic carpere mentem: Infipiens folus fceptra tenere petit.
LncanPiprio Non vult ferre parem:maiorem ferre recufat.
Cunda fibi in terris inferiora putat.
Hefter iii Gaudia non Aman malefanus tanta putabat
Qp eundi colerent omia iuffa viri:
Quantus er at dol or huic/q> M ardo ch gus apella : Non caput atq? genu ftedere vellet ei.
V:.V& fapiens igitur diefeupitatej probatus: xx.&.xxii. Infanos fugiariinfipidofep viros ♦
LXXIX
Malefacere 8C non expedfcare*
Ille quidem celerem contorquet in aethera pila:
Nec fpe£tat lapfam quo cita pila cadit:
Qui facit infjftos multos fibisreddit « hoftes: Nec lapfus fpedtat confimilefqj vices*
Heufoim reru vicif= fitudo Quod tibi vis fieri : mihi fac : quodn ti¬ bi: noli: Sic potes i terris viue re iure po¬ li.
'nfulfos etiam fatuos referam qui ludere multos Percupiutdgdinontamenvfqjputant. Infanum penitus fateor: qui criminaiadl at In faciem alterius : confpuit atq caput:
Matb.vn. Inprohe.de' cre.!.c. dilecii dema.&Tobc. l),q.6.g fcfat
FOLIO
Nec tamen hgc rurfus fieri pateretur ab illo : Sapfert. xviii Nec vice confimili:pertolerare focum »
_ Quid fis fadfcurus bene prgmeditarier ante «xxxvXX111 Conuenitthaud facias: quod tolerare neges.
In faecum qui vult alios detrudere:fumat: Maxilli pariter plagam aliquando fui.
Pmllus de q Fecerat vtthaurum infoelix ex gre perillus; Oindius.i.de jn qUO tnugitus ederet ore nocens :
Imbuit at primus vaccam quam feceratipfe: Criminis atq? fui prgrnia iufta tulit:
Mathei. vii. Quod tibi non fieri cupias o ftulte prophane:
Ne facias aliis. ne malefadta feras:
Ps.vfi . Sg pe facit foueam fatuus/nocufiqj forame n
Ecdefir.xxvi'i' fn damnum alterius : q uo tamen ipfe perit: Hefter vij. Nempe cruce quondam fecit maledicitor Aman
Qua Mardochgi frangeret ille gulam:
I n caput illa fuum fed crux defeendit: 8C in qua Sufpenfus/mortis prgmiaiufta tulit. Prouer.xvir q*u poteris cun£tis bene nunc confidere: fed tu
, Prouideas fraudes tprgcaueaiq* dolos:
Qui bene confidunt fgpe experiuntur amarum V irus : nam quis fcit in cute quanta fides? Ecclcfi.ix. Non couiua homini nequam /cuiliuida corda Proner.xxiii Sunt: SC fecretum pexioris exitium :
Ede ait hichofpes:nunc fercula fumito noftra:
, Iam bibe: de egna vt poliis abire fatur: Attamen aduerfusfte virus /corde finiftro _ , .... Portattliuentes aufuoe doile viros,
bgpius arridet te rifu torte locolo:
Quicuperet mentem dilaniare tuam.
LXXX
Deimprouidentia fututi'.' Qmfquis m aeftatis foe^undo tempore imeffem Negligit : 8i frucflus : nec bona grana legit: ' Cogitur hyberno /fub fole carere cupitis: Vrforam SC dygitos fuggere more /fuos.
M
%
Vade ad formica o piger' 8C co fidera vias eius: &dtf ce fapienti am : q pa= rat in gftas te ciba fis bi :&con= gregat in meile q<£ comedat.
51
A?
Stultum prgterea reputo qui defide vita Vnut:& m pigro pedore torpor ineft*
Quis non caftiget fatuu huc: qui tempore nullo Difpenfat vitg comodaredii fugi*
Ixxxiii.dif* nihil Seneca Proner, vi*
FOLIO
Dent.xxxu. Non aptare poteft^animu ad qujcunq? futura:
InceptorftoIidus:necfuafadla notat.
Hic nihil acquirit rerum pro corporis vfu: Omnia dilapidat:nil retinere folet. Ecclefi.xxvi. adeo demens:proprios nil cernit ad vfus:
Rebus oportunis inuigilatqj nihil: pnerbi.xix. Prouidet atep nihil ftultus :ntfi cogat egeftas:
Atc£ fames ft/mulet: torqueat atq? fitis : Temporis haud fatuus meditatur fata futuri:
_ ... Prffentes tantum refpicit ille dies.
Proner, xm * De nafo ad fauces thominis meditatio ftulti
Vergitur: vlterius mens fua ftulta tepet: Ecclefi.iii . 3c Hunc puto prudentem :verfat que cura futuri xxxvjii. y n(je habeant pueri forte alimenta fui:
pncrbi.xx. Qu^rit 8C x (latis calidgfub tempore:frudlus
Ad vitam vtpolTitcomodahaberefuis. Sapicn.xv. Aft illum penitus fateor ratione carentem:
Adres quinunqprouida corda gerit.
Proner, vi. &: Dormitat fatuus liratus fub fole calenti: xxirii. Qui nihil acquirit fed bona parta vorat
pnerbi.xxi. Triftis hyems illum ieiuno gutture torquet:
Non habet vt llomachum quit fati.are fuum: Proner, xxvi Et vitam miferam brumali tempore ducit: Matb.xxv. Qui tempelliuas non cumulauit opes .
Ealeii.xxii. Qui non collegit foenum:cum Iulius ardet:
Nec fibi qugfiuit emolumenta domuS: Proner.xxii. Frigeat in brum a gelida : qugratqj per vrbem:
Fafcicul os fceni : llramina nuda terat .
Ptouer vi Exemplum magni probet formica laboris :
Colligit & feruafctempore qujqjfuo.
LXXXI
D e litigantibus in iuditio ,
Litibus & rixis qui deleniatur: 8C omni Tempore contendit:iuditiumq?petit:
Eft fatuus vehemens:nempe exegeare laborat: Iuftitiam:& legum contaminare fidem .
Sicut cor* uus fequil cadauera: itarixofus ^ lites.
*\
m
Acrior ad reliquos fatuos confurgere dignum eft:
Quos agitant mgfti iurgia vana fori ;
T urba quide eft ingens ftultoru *, copia p regnas: Horu/qui lites iuditiumqjpetunt. . l.i.
j. Cori* vi. pncrbi.iin Ecclefi.viii. . Ad ritu. iii .
FOLIO ?|
ii.thimo.ii pro caufa exigua: minima pro re vel mani Vath.v Contendunt ftuIti:condpiuntc^dclos:
Proner xvi IU£litii amfradlus fatuo queruntur ab omni: Efaie.ivii ’ Et gaudent lites q> fine fine gerant .
Iacobi iiiij Tardo etiam ftrepitu /plures ambagibus vti
Conantur longis iuditiumq: trahunt.
Proner, xvif. Scilicet vt nocui fugiant decreta/facratg
Iuftitig: leges aufugiantq? bonas.
Ecclefi.vi. Eft qui fe patitur banniri/in iufcp vocari:
Hieremie. ii. Exdudiq? facra ftultus ab ecclefia:
Pronet.xxvi. Nil tamen hgc curat:ius fraude laceiTere tentat
Iuftitiam fugiens impietate fua:
Eccle.xxviii. Nec tamenid fatuimeditanf :qui fora qugrunt:
Et lites varias :iurgia vana mouent:
Efaic.Iviii Inuidiam q> tunc incurrunt:quodqj dolofos Ecdefi.viii. Caufidicos ditant: qui fibi dona petunt:
Poftq te fcribg calamus conpinxit auarus : Ponit 8C in craffo codice verba tua:
\ . i
• Ecdefi.viii. Tu tameninfipiens tua cundfca impendere liti: Proner, xviii £c caufg intendis qug loculum euacuet. rinprhi.ni- Corrumpis numisialio vel munere/ iuris
Cuftodes:melius vttuacaufafonet. Pinguius SC melius fiquidem declamat /agitq;
Caufidicus:palpet quem tua larga manus; S?pe oratores fpatiofo ex orbe vocamus Quo prolongari iurgianoftra queant:
V tq? phaleratis verbis diffundere caufam Poffint/Sdegum garrula verba loqui. Ecdefi.xl. Caufidico a tali iudex cito fallitur/is qui: Proner.xxiji Iuditii fceptrum fimplicitate regit.
pnerbi.iii. Eccs.vi.
LXXXII
De obfcgnis fatuis.
Coi! oquium prauum : 8C linguj tafciua pudendg Verba:bonos mores contaminare folent: Inducuntq? malos motes : vitamq; prophanis Ritibus unuertunt ingeniumq? pium *
Comitiat mores bo- nos:fermo malus*
Fgfta noui' patris celebrantplures Grobiam:
Magna cohors fugi hunc fedulitate colit*
Illius obfcgmsluftrantur ritibus arg^
No nifi pgftiferos hic Qrobianus amat* Uu
Eccle.li* i.cfdreviV Mathei.v i.corin.xv. 5 z$. qa^fepe
FOLIO
Ezcch.ix. Ecclefi. xxix. Iob.xxviV.
Oui.i.meth
Ps.xi.
Ecde.xx.
Prouer.xi.
V
Eccs.v.
ii.Pc.iu
Ad cphe.v Ps.xi.
Hiere.ii
Efai.xli
Ad 0000.111 AdTim.i.
Horcftcs
Prouer.xii.
Eccl.xxxi.
Eccle . xxxiu Efaie.lxvi
Ad templum mixtim currunt iuuenefqj/fenefqj/ Et pariter mulier : virgo /puella/puer :
Thura ferunt manibus :grobianifefta colentes Sordidulis verbistrancidulifq? litant.
Iam pudor ex terris abiit:petulanfq?remanfit Spurcities:hominum qua perit vfq? genus. En fatuus porcum cgnofum continet aure:
Campanam manibus concutit atqj fuis.
A porco trahitur fatu£(mihi credite)nauis Proratper aequoreum qu^comitaturiter: Pondera ne puppis tumidis mergatur in vndis Turbaq; ftultorum:quamfuperelTe fateft. Nam fi non biberet vinum ftultilTima feifta:
Munera iam bacchi merce minuta forent.
Sus tamen innumeros porcelles parturitande Magnacohors hominum fefta fuina colit. Obfcgni mores :S£ turpia verbatcolendos Effitiunthomines:nil pudor ipfe valet* Turpibus ecce viris primi nunc dantur h onores:
Ciloria prima datur foediloquifcg viris:
Iam porcus viridem geftans in fronte coronam Admittxtfatuos ad fua iura viros.
Quidam funt adeo obfceni/turpefq? relatu:
In quorum faliunt verba pudenda genis: Infanus quales fi nunc fpedaret Horeftes Eheu clamaret :qfuriofa cohors.
Illos dele<fbantcrapulg:tucetacj5 craffa:
Atcp cadus vini, verbaqj mixta iocis*
O grobiane tuas fatuus quicunq? per aras Sacrificat:fatuahunc morte perire decet.
LXXXIII
w
D c flatus fpiritualis abufu En flatu multi/modo fpmtalem Appetunt : primis fuu enes ab annis Pg nitet tandem fatuos :relidlo Viueremudo.
r
Quid Ros mg facia. : mentiri ne fcio:mulof Qui vel equos ftris gilant: pin guia queq? ferunt.
Reflat adhuc aliquid:quod nro carmie dignuefts viri q.i.ffcnV Quodcflocuin fatua puppe tenere folet. pturis.&.c. Omnis homo pueros facris mo deuouetaris: Moyfes.
Vifq? facerdotem ruftice habere tuu: l.iii.
FOLIO
xvin\q.nos. Non hoc propofito : fuprerm vt facra tonantis xxifdi.ckros Rite co!at:pIaceatautfua vita deo: ;
Verum vt fepofito vitam fudore quietam Dudlitet: illecebris inuigiletqj malis : xxm.di.his Nil animg curat fatuus mentifqj falutem ; ignur Sola piacent rerum fordida lucra fibi.
xii.q.i.qnia Nil doctrina luuatifunefta pecunia princeps
Sacra dei inuertit/facrificofq? lares»
Ordo facerdotum fatuo turbatur ab omni:
V _ - # ■*
Labitur 8£paffim religionis honos. - Namapom. Non Numaprefbyteros tales in templa facrauit
Prifca: fed in cunctis integra vita fuit, xxxvi.di. Pontificisculpaeft:diuinos vendere h onores oportet Iam ftultis folitum eft/p£ ftiferifcg viris:
xcv.di.ecce Quis furoro miferi ad vos miftica facra pphanos
dubitet qU1S Compellitf procul hinc tollite qugfo manus . xbiii.di. p to. Non ftatus in terris nunc eft damnofior illo :
O quali fuperosrelligione coluntf Monachi Quid fratres memoro fubdudtis colla cucullis
Cieftantesfmifere o nunc facer ordo val.es: Angnftimis. Auguftinus enim dederat confratribns olim vn.q.i.noaut Viuendi falubres cum pietatemodos:
Hos monachi obferuant Iafciui/more finiftro: Moyfcs Auguftine parum iam tua feripta valent»
deatro.xviii. Non quales ftatuitprimguo tempore MofTes
qui^c 'facer Prefbvteros: tales fgcula noftra fouent.
dotum Indodh'(fateor)nunc pinguia votafequuntur:
^r°e ni XX1* Ecdeiiatnq? facram fordida turba regit.
glo.ii!q.vu Poffcfuafata tamen:quid fit rexiffe videbunt
non omnis Ecclefias : mores nec coluilTe bonos,
xi.di.c.n.
LXXXIIII
D e inanifaftu &ia£fcatione7 Mendaces fatuof:de quorum pedtore nugas Bullatas capimus: noftra hos vehet illa carina: Geftarum rerum/falfo prgconia fingunt: Militiam hicia£tat:do<£lrinam iuris 8C alter:
Multi nuc
funt heu
dodtores:
Militefq?
puerfores
legis 8C iu=
ftitig.
Feruida iam dygito compefcere labra volebam: e^,nfi.S °n3 Et finem numeris ponere forte meis. xxi.q.niV.ois
Turba tamen ftolidis fronte redimita corymbis: ,puer,xxvm’ Percita ftultigero gefta furore refert. l.iiii. .
FOLIO
Alter enim miles geftat calcaria ahena:
Alter 8i m manibus romulaiura gerit:
Milites Miles ab antiqua fe nobilitate fuperbum tulli9hofuh Jactat: & a Tullo tempora rege notat:
pres coferipti Aut genus a claris patribus quos Romulus olim
Legerat : atq? alios enumerare folet.
Ps.Ixi. Forte tamen patres habuit/quifoenore iniquo: Prouer.28 Fraudibus autaliisftemmatapartagerunt.
Iuuenalis. Plures fe faciunt ex nobilitate fuperbos:
Seneca Quam virtute fua non meruere tamen.
j.Conn.iiij. Nobilitas virtute bona:meritifq; beatis rabfiis'Veiie/ Conftat: diuitig ftemmata nulla parant.
Bar.in.!.i. C. Candorem tituli : qua nam virtute mereris i1 deicolis. li.x Aut quid geffifti: quod tibi ftemmadeditY
En ais: externis martem diduximus oris:
Cognitafunt variis gentibus ad:amea:
Me Solym£ videre facr^/Memphitica tellus:
Gallia bellipotens '.marticol^qj Get£:
Atq? alias bello regiones fortis in armis
Doclorcs Luftrauiimeritanobilitate feror.
Dodfcoris quidam titulum nomenq? tenere
xlix.d:f.facer Glifcunt;fe ia<5tant: & didicere nihil .- dotes. cC felo.i t . * .* . , n*i . .
l.i.C.death/ O e rebus fatuis vamliima verba loquuntur:
lc.li.x, Efleq? prudentes/dodtiloquiq? volunt.
Nil fapiuntpenitus:tantum de cortice libri
Sumpferunt tituli nomina vana fui.
Cum manibus dudtantfatuum:pr£coniaiadlant
Qug hunq meritis fed peperere fuis.
Prouer.xxvi. Sed quid multa loquanfatuis innata fuperbis
Hgc mala: quod non funt :protinus effe volut
LXXXV
Deluforibus.
Multos ludorum fatuos damnofa voluptas Sollieitat;tantum<£ iuuat:
Nil aliud curantmec deledatio maior: Iadturam neq?penficulant.
Pone mes ru Si talos pereat qui craftiacu= rant’
\~v 4) Morfaure 7f vellens :vi uite ait/ve nto.
™ ‘ in ante.de fac
En iterum noftris offert fe turba camoems eP1 • ,ltterc'K1
mis#
Sordidariudorum concomitataiocos. Bal.in.l.u C.
Initio /furiis eoo fum tribus addita quarta depdi.obtnr.
Ludus ait:fatuos hic numerabo meos, Virg.dclndo
gloj.
FOLIO
l.fi.ffdealea. Quidam funt adeo incenficertamineludi:
' Etludos tanta fedulitate colunt: glo.in.c.pe.de Voluere taxillos reputant fibi gaudia fumma: vi.&ho‘de. Tres bene currentes /gau dia fola parant:
xxxv . .c.i. j\j0(^.cs atq; certamina verfant.
Alea difeurrit. fordida lucra petit.
Hunc fenio ditat:damnofa canicula mordet Illum :fed Venus hunc radit iniqua cito. Innenalis. Ludus agit bilem: mentis fecreta relaxat:
Inficit ingenium :fenfibus atq? nocet: de ex.pla.net Efficit iratos homines tprgcordia frangit: vbI Alea follicitos efficit vfcp viros.
glo.&doc.do. .. T ■ .
Cat.mcle.ii. Nil curant ahud Iulores:tota voluptas devi.&ho.cl. Sortibus infixa eft: irrequieta quidem:
Per nodem vigilant-.latrant/iurantcp frequenter: Nulla fames illosmec fitis vlla mouet. Lenitid.24. Sepe furore graui diffamant vulnera chrifti: AdR0.1V. Torquent ad fuperos verba nefanda deos: de cle.male.c. Tanq pgftiferos lufores/conditor orbis idA.ii Curet: & ad ftulti turpia verba fleat.
deiadi.c.ii. Spurcidius tamen hoc : q> foemina luditdniquis h-vi. Intermixta viris : 8C tabulg vfq? vacat.
Nobilis : 8C clerus/ciuis/iuuenifqj/fenexq; :
Cum tenui vulgo ludere fgpe folent. no.in c.derici Quem decet vt modicu ludat: fibi cogrua fumat de vi.5c ho.d’ Tempora/perfonas eligat atep pares.
Omnipotens eundos Iufores odit iniquos: hofl.in fum. Et ludos vetuit regula facra patrum,
de ex. pia.. Nam mala proueniunt ex ludo crimina multa:
Ludus opes minuit; 8C bona eunda terit.
qualiter
/
LXXXVI
i
De fuppreffis fatuis.
Eft(fcio )turba meo fatuorum pi&a libello Magna:fub infculptis atq; locatanotis: In tergum illorum capitofus faltat afellus Deprefibs monftras / ftultigerofq; viros
MuItimo= dosfatuof prefens co torquet afellus .
Tranftra per &remoscolIe£l;a efl: tanta caterua: ,
Etnumerum tantum noftra carina vehit: Pronem'
Vt prope ftul torum fine me difcederetingens a e 1 Copiajfed monuit nofter afellus hertim
FGLIO
Sapicn.u* Ad Hebr.xii
n.q.i.malti.
pner.i.
Prouer.xxvn
Proner.xvi. Ecclcfi. xlvin p aer. x iri.
i
Proncr.xxvii
t
Ecckfi. xxxi.
Ecclefi.vin.
Eccs.ii*
ff.dc adul.ma riti.&.Lii.
depc. dif.iii. qniadimifTa* &.c.nihiL& c.in Calicibus
Naaiailam merito ftultis confcendo paratam:
Sum qu/a quem torquent omnia fadta nimis . Exiguus pro me locus in rate:& angulus ar&is Suffici t in q? foris : me mora nulla tenet :
Ne me continuo calcat ve /premat vel afellus :
Quem piger intergo cogor habere meo :
Si faltem patiens ad mandata illius effem:
Libera fperarem membra abitura cito .
At beat hoc vnumjfocios comitefqj tenemus Plures : qui viuunt conditione pari:
Hi funtiprudentum nunqconfultafequuntur Qui bonatneccapiuntconfiliumqjferax:
Hi funt: quos irg ftimulus per crimina iadtat:
Ob caufam nullamtfed ratione carent."
Hi funtquilitesmercantur:quiq? dolore Inuidig marcenttcaufa doloris abeft.
H i fu n t : audaces / qui nato s quo fq* /pro ter u o s Dum virgis parcunt verberibufqjtparant.
Hi funt: vicinis qui fguos: qutq moleftos Se prgbent: vel quos pocula magna iuuant . Prpterea in pedibus quos torquet calceus arctus:
Quem tolerantthi funt quis bona nulla placet: Sunt &: lurco nes/fua qui patrimonia perdunt:
Qui plus confumunttq fua aratra ferunt Hi funt: lenones proprias q ad crimina mgehis Vxores ftolidnfacrilegiq? locant.
Stultus 8C hic pariter fua qui peccata recenfet:
Et poenas:vitam fed gerit vfq? malam.
Hi fatis a duro fatui calcantur afello :
Sedtamenhaciun<fHnaue:p gquor eunt.
LXXXVII
De militibus 8i fcribis.
Dum captant equites hominem :fcribfcf maligni Villanum : 8C qui fit fimplicitate rudis: Sifaltem nutnoshabeattfpoliafab illis:
Cogitur vt foluat rufticus ille minis .
*\W
Ve vobis fcnbf : qui S comeditis domos vi- ; duaru.ve t vobis viri impii.
Ad naues noftras/equites/fcribafqj citamus:
Ad fatuam fecftam dant monumenta mihi: Auriculas afini geflant: titulo fq? merentur Quos dabimus: dignis pro meritifqjfuis
Math. xxiii Ecclcfi.xlu
Iob.xxx*
FOLIO
Accelerate precor: quoniam mea riauis abibit:
Que vos adremos/tranftraq? longa vocat. Eft labor aqualis : ftudium fimile : atq? facultas E?cchu xxii. Par:t|fcribagerit:<Jmalefidus eques.
F.faie.x Hic rapit infidus: (poliat' clam prgdoper agros:
Publicitus feribg decipiunt homines.
Sub madidis pluuiis eques/ 8£ fub frigore duro :
Corporis exponit fortia membra fui.
Hic animam calamo infufcat:perditq? falutem:
Auri 8i numorum eft his quia magna fames. Accedit prgdo villasjflamifqjperurit Culmina:qugrit opes:exuuiafqjpetit: Rufticus a feriba fimplex feducitur:arq;
Cogitur in pennas foluere eunda fuas. Qugrit opes quiuis :preciu quocj captat iniquu:
Eft fpoliatorum turba maligna nimis: OfFitium fi quifq?fuum moderamine iufto Rite miniftraret ;Iaus fibi magna foret: • •
Iacobiim. ^lc cclues vt gladiis inopes defenderet: at <5
Cum viduis pueros. emeritofqj fenes:
Quo duce tuta foret femper refpublica: quo ve Latrones fugerent per fera luftra procul.
Hic calamo iuftas leges conferiberetiatq? Iuftitig normam panderet arte fua.
• Sed modo pupillos inopes/ viduafq? relidas
Zach^vi/0”* -^e armis:ca^amo hicmunc fpoliare folent. Malach .in. Non dolus in terris maior :fraus turpior vfa :
Exfcribisqqitotmalaproueniuut. .
Lnceiii cclUI£cs faciunt: q> femita nulla viarum
.. * Tutaeftumpune crimina taixta volant.
Marb.v.
Iob.xxvii.
Proucr.xu
M1ch.i1.
Ps.ix.
Lwce.xxi. #\mos iiu
Ecclefi.x,
ii.thimo.ri.
Efaie.iii.
Math.xiii
LX:€v'/HI
De ftulta nuntiorum legatione. Cutfor ego velox longis de partibus orbis Aduentoinec vaspotui euacuare bibendo Donec has fatuis fulcantib? gquora pafiim: Prgberem chartastnauita fifte ratem .
Nuncie fis verax taci t^celeratj fidelis.
Propofui fateor nullos vehere in rate noftra Qualis debe
Curfores : agitur res quia noftra mari. atcfle nucius
Nauis in vndofa rapitur volat atqjcarybdi: de exccu m n’
Nec reuocare poteft nuncius vllus eam : puerbi.xxvi.
FOLIO
l -•
\
jmenxui*
. j . «
E2cch.xxx. At tamen ex iftis:quidam fibi tradere partem
In rate: pro fatuis nuncius effe cupit.
Qui chartas fcriptas/cgra impreffafqi figillo Portet in ore fuotgeftet 8C in manibus:
Ne fiant madide:capianf neue altera damna:
Ambulet 8C tutam nuncius vfqj viam .
Quidam curfores :plufq comittitur ipfis : Expediunt:nugasconcipiuntqjmeras.
Proner, xxvi Sgpius ex magna tamen ebrietate morantur:
; QfFitium tardant: expediuntq? nihil: ' ]• vias calcant infidi tempore multo onga terunC.effitiuntqj moras.
.puer.xxiiii. Caupones omnes luftrantiomnefqj tabernas:
Vtcapiant dulci vafculaplgna mero*
Ter legit atqj quater chartas: manibufqj reuoluit Nofle volens:quid nam littera miiTa canat. Proner, xxv. Non alia ratione tamen fic fciredaborat 1U u Scripta:nifi vt valeat dicere multa noua.
Negl igit interdum : nec fcit comiffa referre :
Et fine refponfo perfidus inde redit.
Proner, xxvi Tempore ceu meffis recreat nix corpora noftra: Sapien.v. Et ficut requies qugqj cupita iuuat:
Sic recreat dominum per quem legatus abiuit Nuncius :& carthf credita iuffa refert.
Hi funttquos voluriftulri qui nuncia verba Tranfue&antvcummt necfine vafe meri.
Iecur habent calidum : calor hic innafcitur ip fis.
Prouer.xx. °b curfus volucres mugil oquafcp genas .
Hiere.ii. . Nuncius hic dignus pretio^titulifqi decoris:
Ecoef. xxxiii Expedit impoJit£ qui cito iuffa rei.
I.
LXXXIX
De cellariis 8i cocis*
En venit au£ta cohors promoruiamq* coquogt Comiffgq? domus cetera turba venit Ad naueppcrant.& forti robore fui eant: Adiuta his citius carbafanoftra volant*
In cella at qj.penu: ges hgc fu rit.inq? cu lina.
Et melio^ ra bibens/ pinguia q= qj vorat.
Eft damno fa nimis dominis hgc turba penatu. Ezech.xxiiii.
Cuius iam crapulas : luxuriemqj vides :
Eft natura coquis/8£ promis femper iniqua:
Quos domini nulla follicitudo manet. m.i.